Media spanjolle artikull mafias shqiptare: Si furnizojnë kartelet e drogës me kokainë nga Europa në Lindjen e Mesme

Media spanjolle ‘La hora’ i ka kushtuar një shkrim mafias shqiptare dhe rolin e saj në Ekuador.

Ndryshe nga organizata të tjera, sipas ekspertëve spanjollë mafia shqiptare ka karakteristikën e saj të veçantë: punon me dërgesa (droge) në Evropë dhe Lindjen e Mesme.

Madje, si shembull përmendet rasti i Arbër Çekajt dhe Adriatik Tresa, ky i fundit i vrarë dy vjet më parë.

Artikulli i plotë:

Që nga viti 2010, mafiet kanë vepruar në Ekuador, mes tyre edhe ajo shqiptare. Ndryshe nga kartelet meksikane, këto grupe kanë interesa të shumëfishta, si trafikimi i njerëzve, organeve, armëve etj.

Midis 1 dhe 24 janarit 2022, janë regjistruar 243 vdekje të dhunshme në mbarë vendin. Një shifër që e kalon vitin 2021, kur në të njëjtën periudhë u regjistruan 91 vdekje të tilla.

Presidenti, Guillermo Lasso, theksoi drejtpërdrejt grupet kriminale të drogës si përgjegjëse për aktet e fundit të dhunës në vend, për shembull, masakrën e Guasmo Sur ose atentatet në Guayas, Los Ríos dhe Lago Agrio.

Lasso thotë se ka reprezalje nga kartelet, sepse në vitin 2021 ka pasur një rekord historik prej 210 tonësh drogë të sekuestruar dhe se në javët e para të janarit 2022 ka tashmë 15 tonë kokainë.

Për ekspertët e sigurisë, të dhënat nga kartelet e drogës nuk janë të reja dhe paralajmërojnë se një politikë që nuk identifikon se çfarë lloj grupi kriminal mbërrin në vend, apo për çfarë arsyeje, lë "derën e hapur" që rrugët të jenë gjithnjë e më shumë. Kartelet, thotë Mario Pazmiño, ish-drejtor i Inteligjencës së Ushtrisë Ekuadoriane, nuk janë të vetmet që punojnë në Ekuador, ka mafia që janë "në një shkallë më të madhe", thotë ai.

Fuqia e mafies

Në Ekuador, është përcaktuar se kartelet meksikane të trafikut të drogës të Sinaloa dhe Jalisco Nueva Generación (JNG) kanë një prani dhe kanë rekrutuar bandat kombëtare, si Los Choneros, Los Lagartos dhe katër bandat e tjera që kundërshtojnë fuqinë e burgjeve.  

Por ndryshe nga kartelet, “motori” i të cilëve është trafiku i drogës, mafiozët nuk i janë përkushtuar një lloji të vetme të veprimtarisë kriminale. Ata, mund të kontrollojnë kalimin e substancave të paligjshme, por përfitojnë edhe nga trafiku i qenieve njerëzore, trafikimi i organeve, armëve dhe floririt, në varësi të llojit të organizatës. “Për shembull, mafia shqiptare ka karakteristikën e saj të veçantë: punon me dërgesa (droge) në Evropë dhe Lindjen e Mesme”, detajon Pazmiño. Dhe është pikërisht kjo mafie që tashmë është evidentuar në vend.

Aleanca të reja kriminale

Prania e grupeve kriminale ballkanike ka në vende si Kolumbia dhe Ekuador thuhet në një raport të Kombeve të Bashkuara për Krimin e Organizuar (Unodc). Aty detajohet se ata kërkojnë të kenë prezencë në qytete ku grupet e mëdha kriminale kanë kontrollin e burgjeve.

Jorge Machuca, një sociolog, thotë se të dish se nga punojnë grupet kriminale i lejon ata të kenë një kontakt të parë me furnitorët në Amerikën e Jugut dhe të krijojnë aleanca. “Një kartel nga Meksika apo Kolumbia nuk mund të shkojë në Evropë pa pëlqimin e këtyre mafiozëve”, shton ai.

Sociologu thotë se në vitin 2010 kanë mbërritur shqiptarët e parë në Ekuador. "Shteti nuk aktivizoi një sistem inteligjence që e monitoron atë për t'i parandaluar ata të krijojnë lidhje dhe të fitojnë hapësirë." Kjo përkon me të dhënat e InSight Crime (një fondacion kushtuar studimit të kërcënimit kryesor për sigurinë kombëtare dhe qytetare në Amerikën Latine), i cili detajon se nga 160 shqiptarët që hynë në Ekuador në 2018, "të paktën 20 mund të jenë trafikantë droge, sipas një agjenti kundër narkotikëve, të cituar nga fondacioni.

Rasti i parë i njohur në vend ishte ai i shqiptarit Adriatik Tresa, i qëlluar nga shtatë burra të veshur si policë, në nëntor 2020, në Guayaquil. Viktima ishte pjesë e një hetimi të Njësisë Kundër Narkotikëve për trafik droge dhe u identifikua si një nga autorët e vrasjes së gazetarit Fausto Valdivieso.

Ç'pritet më tej?

Kur masakrat e burgjeve filluan në shkurt 2021, me 79 të vdekur dhe e mbyllën vitin me më shumë se 300, më shumë se një person paralajmëroi se dhuna në burgje do të shpërndahej në rrugë.

Nga ana e tij, Pazmiño tregon se të kesh një grup tërheq të tjerët, si mafia siciliane, ruse (me bazë në Venezuelë) ose triada (mafia kineze). Kjo, shton Machuca, do të krijonte mosmarrëveshje për territore me dimension më të madh se ato të shkaktuara nga kartelet. Janë struktura, drejtuesit e të cilave kanë shumë fuqi ekonomike dhe kamuflojnë veprimet e tyre”.

Për shembull, sipas hetimit “ në vitin 2009, shqiptari Arbër Çekaj themeloi një firmë eksporti bananesh në Ekuador, “të cilën e përdorte për të fshehur lëndët narkotike në anije mallrash”.

Fakti që këto mafia kanë qenë rreth një dekade, thotë Pazmiño, tregon se në Ekuador nuk janë kryer asnjë proces hetimi të thelluar. Mafiat përfitojnë nga kjo dobësi dhe vazhdojnë të rrisin punën e tyre.

Në lidhje me veprimet e qeverisë, ekspertët tregojnë se reformimi i ligjeve është më tepër “populizëm kriminal”, thotë Machuca. Ndërkohë, Pazmiño pohon se është e nevojshme që të gjitha sistemet e sigurisë kombëtare t'i përgjigjen një komande të unifikuar dhe prej andej të punojnë për të larguar nga mafia dhe grupet kriminale transnacionale, te kriminelët e zakonshëm. (AVV)