Nga AKSHI, SPAK dhe bankat: Institucionet shqiptare nën lupën e SHBA-ve

Afati 90-ditor, që përfundon në mars 2026, pas miratimit të Aktit të Demokracisë dhe Prosperitetit të Ballkanit Perëndimor, po sinjalizon një ndryshim të rëndësishëm në qasjen e Shteteve të Bashkuara ndaj korrupsionit në rajon dhe veçanërisht në Shqipëri.

Nga sanksionimi i politikanëve individualë “Non Grata”, fokusi tashmë po zhvendoset drejt çmontimit të rrjeteve financiare dhe ekonomike që i mbështesin ata.

Burime diplomatike bëjnë me dije se rezultati më i mundshëm për Shqipërinë është një “valë e dytë” sanksionesh, e cila synon të mbushë hendekun mes shpalljes “Non Grata” dhe ndjekjes penale.

Këtë herë në qendër nuk do të jenë vetëm figurat politike, por edhe mundësuesit ekonomikë: biznesmenë, ndërmjetës, kompani dhe struktura financiare që lehtësojnë ose përfitojnë nga korrupsioni.

Sipas vlerësimeve, kjo qasje e SHBA-ve përbën në fakt një hartë veprimi për SPAK-un, duke krijuar terrenin për të kaluar nga ngrirja e aseteve drejt arrestimeve të nivelit të lartë. Synimi final është “pastrimi” i tregut nga konkurrenca e shtrembëruar dhe ndikimi i parasë së paligjshme, veçanërisht në prag të zgjedhjeve të vitit 2027.

Sektorët kryesorë nën lupë

Rishikimi 90-ditor i Departamentit Amerikan të Shtetit po fokusohet në sektorët ku qarkullimi i ashtuquajturave “para gri” vlerësohet më i lartë:

Infrastruktura teknologjike dhe dixhitale: kontraktorët e AKSHI-t dhe dyshimet për “taksa korrupsioni” në shërbimet shtetërore online.

Pasuritë e paluajtshme dhe ndërtimi: projekte luksoze bregdetare dhe kullat e larta në Tiranë.

Energjia dhe shërbimet: korporatat shtetërore si KESH dhe OST, si dhe koncesionet e energjisë së rinovueshme.

Partneritetet Publiko-Private (PPP): auditimi i kontratave në menaxhimin e mbetjeve dhe infrastrukturë.

Bankat dhe financat: presion mbi bankat lokale për të ndërprerë marrëdhëniet me subjektet e sanksionuara.

Turizmi strategjik: rishikim i projekteve që kanë marrë status “strategjik” përmes favorizimit politik.