“Paralizë” digjitale: Rënia e e-Albania hap plagët e skandalit të AKSHI-t

Bizneset dhe individët po hasin vështirësi gjatë ditëve të fundit për kryerjen e shërbimeve online në e Albania. Siç raporton Monitor, paraditen e sotme platforma hapej normalisht, por nëse kërkoje të kryeje një shërbim, faqja dilte e padisponueshme.

Bizneset u ankuan për kaosin që po iu shkakton mosfunksionimi i sistemeve bazë duke e konsiderur ta patolerueshme. I gjithë ngërçi erdhi pasi Drejtoria e Përgjithshme e Gjendjes Civile njoftoi se do të realizojë një operacion mirëmbajtjeje dhe përmirësimi të sistemit elektronik të e-Albania.

Në Qendrën Kombëtare të Biznesit (QKB) nuk bëhen dot aplikime për regjistrim të shoqërive të reja, ose ndryshime (shitje kuotash, kapitali), sistemi “self care” përmes të cilat nxirren faturat punon me vështirësi, ose nuk punon fare.

Ndërkohë sistemi i tatimeve punon normalisht, por sistemet e tjera, ku ndërlidhja bëhet përmes Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI) nuk janë funksionale.

Nga kjo situatë janë prekur dhe individët, pasi është e pamundur të bësh rezervim për pasaportë e karta pasi sistemi i gjendjes civile nuk punon fare.

Platforma e-Albania k dalë jashtë funksionit në një moment delikat, kur Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit (AKSHI) është goditur nga hetimet e SPAK, pas skandalit të madhe me tenderat i cili çoi me drejtoreshën e tij, Mirlinda Karçanaj, në arrest për grup të strukturuar kriminal.

Në kuadër te hetimeve ndaj AKSHI-t, Prokuroria e Posaçme lëshoi urdhër-arrest edhe për Ergys Agasin dhe zyrtarë të tjerë. Hetimi ka nxjerrë edhe masë pezullimi nga detyra për zëvendësdrejtorin e Policisë së Tiranës, Erion Ismaili, si pjesë e këtij procesi penal.

SPAK ka ndjekur penalisht për rreth një vit procedurat e tenderave të AKSHI-t, me fokus në 12 procedura tenderuese me vlera të konsiderueshme që lidhen, mes të tjerash, me mirëmbajtjen e serverave dhe sistemeve për institucione publike.

Hetimi përfshin akuzat kryesore për shkelje të barazisë së pjesëmarrësve në tendera, konkurrencë të paligjshme duke përdorur dhunë, heqje të paligjshme të lirisë, veprime në kuadër të një grupi të strukturuar kriminal, dhe pastrim parash.

Sipas hetimeve, kompanitë e lidhura me Agasin dhe Beqirin dyshohet se kanë përdorur dhunë, shantazh dhe manipulim, për të detyruar konkurrentë të largohen nga procedurat e tenderimit dhe për të favorizuar fitoren e kompanive të tyre.

Në një kohë kur AKSHI po hetohet për manipulim tenderash, favorizim kompanish dhe abuzim me fonde publike, paraliza e shërbimeve online ngre dyshime serioze mbi cilësinë e investimeve, qëndrueshmërinë e sistemeve dhe faktin nëse miliarda lekë janë shpenzuar për funksionalitet real apo për kontrata të dyshimta.

Skandali i tenderave dhe rënia e platformave ekspozojnë një të vërtetë të pakëndshme: digjitalizimi është ndërtuar mbi themele të brishta, ku mungesa e transparencës dhe kontrollit rrezikon të kthehet në kosto të drejtpërdrejtë për bizneset dhe qytetarët.