“Pesticidet në nivele alarmante”, reagon ‘Bujqësia’: Të mos bëjmë politikë mbi sigurinë ushqimore, po përhapni panik

Ministria e Bujqësisë ka reaguar pas denoncimit publik nga Kreu i Departamentit të Bujqësisë, i Berishës, Gjok Vuksani.

Dy ditë më parë, ai denoncoi se çfarë ndodh te produktet ushqimore, për shkak të pranisë së madhe të pesticideve.

Vuksani pohoi se ministria e Bujqësisë është e paaftë, ndërsa shtoi se nuk ka marrë asnjë masë, duke mos respektuar asnjë direktivë të BE-së.

Por sot, ministria reagon duke thënë se siguria ushqimore është një proces në zhvillim i cili mbështetet në monitorim.

Deklarata e Vuksanit:

Bashkimi Europian në të gjitha direktivat e tij përcakton domosdoshmërinë e reduktimit të rreziqeve të përdorimit të pesticideve në shëndetin e njeriut dhe mjedis. Këto direktiva duhet te zbatohen edhe nga vendi yne, por qeveria është vite drite larg standardeve qe mbrojnë jetën e qytetarëve. U desh alarmi i emisionit Alert qe, per here te pare konsumatoret te njiheshin me shifrat alarmante te mbetjeve te antibiotikeve dhe pesticideve ne produktet bujqesore dhe blegtorale. Sa për dijeni institucionet e kane detyrim ligjor informimin e publikut per sigurine e produkteve ushqimore te hedhura ne treg. Bazuar ne informacionin zyrtar te Autoriteti Kombetare te Vetrinarise dhe Mbrojtjes se Bimeve dhe AKU, gjate vitit 2022 jane kryer 1958 analiza per produktet ushqimore me origjine shtazore dhe 471 analiza per frutat dhe perimet.

Rezultatet e analizave per VEZET deshmojne se 9.6 % e tyre kane patur mbetje antibiotikesh mbi normat maksimale te lejuara. E thene me thjeshte 1 ne cdo 10 veze qe konsumojne femijet tane eshte me mbetje antibiotikesh shume te rrezikshem per shendetin e tyre. Gjithashtu, nga analizat zyrtare të MJALTIT ka rezultuar se rreth 11% e mostrave kane mbetje antibiotikesh mbi normat maksimle te lejuara nga legjislacioni shqiptar.
Po keshtu nga te dhenat zyrtare te Autoritetit Kombetar te Ushqimit per monitorimin e mbetjeve te pesticideve ne fruta dhe perime, ne rang kombetar, 11.5% e mostrave kane rezultuar me mbetje pesticidesh mbi normat maksimale te lejura.

Pra, 1 ne 10 fruta apo perime qe konsumojnë cdo dite shqiptarët, ka mbetje pesticidesh te rrezikshme per shëndetin. Rrezikshmeria e mbetjeve te pesticideve te perimet dhe frutat rritet per faktin se ato konsumohen te fresketa dhe me sasi te madhe. Gjendja eshte ALARMANTE, por Ministria e Bujqesise dhe instituconet pergjegjese per sigurine ushqimore, si pjese perberse e sigurise kombetare, jane kthyer ne operatore facebooku me like dhe share. Gjendja alarmante ka ardhur si rezultat i paaftesise se Ministrise se Bujqesise, duke planifikuar marrjen e mostrave per qershine ne muajin mars/prill kur nuk ka prodhim apo duke mos planifikuar analiza per karrotat gjate muajve janar, shkurt, mars kur eshte piku i prodhimit.

Gjithashtu perime te tilla si qepa, prasi, lulelakra, fasulja, brokoli, bizelja etj nuk jane perfshire fare ne Planin Kombetar te Monitorimit, megjithëse jane produkte baze te konsumit te perditshem. Me gjithe gjendjen katastrofike te mbetjeve te antibiotikeve ne produktet me origjine shtazore per vitin 2022 Ministria e Bujqesise ka ulur me 25% numrin e analizave te planifikuara per vitin 2023. E thene ndryshe: nese ke deshtuar ne planifikim, ke planifikuar deshtimin. Ministria e Bujqesise, AKMVB dhe AKU bejne ping-pong me njeri tjetrin duke e lene gjurmushmerine e produktit jetim dhe duke mos marre asnje mase per garantimin e shendetit te konsumatorit. Mbetjet e antibiotikeve dhe pesticideve mbi normat e lejuara jane substanca shume te rrezikshme per shendetin, pasi shkaktojne nga deformimi i fetusit deri tek semundjet kacerogjene me pasoje vdekjen.

Përgjigja e Ministrisë së Bujqësisë:

Në lidhje me deklaratën e grupimit “Bashkë Fitojmë” nga z.Gjok Vuksani për planin kombëtar të mbetjeve të produkteve veterinare në kafshë të gjalla dhe produkte shtazore duam të informojmë konsumatorin shqiptar se Shqipëria aplikon një plan unik të njëjtë me vendet e Bashkimit Europian.

Mostrimi i produkteve që i nënshtrohen këtij plani përcaktohet me formulë të gatshme sipas direktivave të BE, e cila aplikohet në bazë të prodhimit kombëtar për produktet e mjaltit, vezëve, peshkut etj.

Në vitin 2022 kemi rritur numrin e kampionëve të cilët analizohen. Janë planifikuar 1958 kampione, 500 kampione më shumë se niveli minimal detyrim në planifikim mbi bazë të prodhimit vjetor për produktet bujqësore. Për këto 1958 kampione janë realizuar 3041 analiza, pra një mesatare 1.5 analiza për një kampion. Nga këto kanë rezultuar 59 raste mbi normë pra rreth 3% e totalit. Çdo rast jo konform është ndjekur bazuar në ligj nga strukturat përgjegjëse për të zbuluar hallkën e zinxhirit e cila ka nevojë të përmirësohet.

Zbatimi i planit kombëtar të mbetjeve kryhet sipas urdhërit të Ministrit së Bujqësisë me nr. 186 datë 29 mars 2023, plan i cili zbatohet duke konsideruar të gjithë rastet jo konform të vitit 2022. Qëllimi i këtij monitorimi është mbulimi i kontrollit të të gjithë zinxhirit ushqimor nga kafshët, tek farmacitë veterinare dhe deri te konsumatori final.

Në lidhje me përdorimin e pesticideve në produktet bujqësore dhe planin e tyre të monitorimit të mbetjeve, duam të bëjmë me dije opinionin publik se monitorimi i mbetjeve të pesticideve kryhet bazuar në planin me bazë risku për biznese dhe për kultura bujqësore, plan i hartuar me mbështetjen e ekspertizës më të mirë evropiane.

Me mbështetjen e projektit IPA për Sigurinë Ushqimore, dhe me ndryshimet ligjore të ndodhura, nga viti 2022 aplikohet dhe regjistri i përdorimit të produkteve të mbrojtjes së bimëve në fermë (fletorja e fermerit, e cila kontrollohet dhe në pikat e grumbullimit nga AKU).

Instrument ky i nisur nga Ministria e Bujqësisë e cila e ka prioritet sigurinë ushqimore nga ferma në tavolinë.

Në anën tjetër vetëm në vitin 2022, eksportet shqiptare të produkteve bujqësore arritën 242 mijë tonë drejt 80 shteteve.

Nga e gjithë kjo sasi, në sistemin alert RASFF (sistemi i njoftimit të menjëhershëm për ushqimin), të Bashkimit Europian, janë sinjalizuar vetëm 5 ngarkesa gjatë të gjithë vitit.

Dhe për më tepër pesticidi i konstatuar si mbetje në këto ngarkesa është përfshirë menjëherë në planin e monitorimit të këtij viti.

Siguria ushqimore është një proces në zhvillim i cili mbështetet në monitorim, ndjekje të rasteve jo konform dhe përmirësim të parametrave të ndryshëm.

Është e rëndësishme të mos bëjmë politikë mbi sigurinë ushqimore, duke përhapur panik për produktin bujqësor vendas, kur nuk është ky rasti, por të lejojmë strukturat që të bëjnë punën e tyre, me rigorozitet dhe në funksion vetëm të konsumatorit.