Progres-raporti i KE “nxin” Shqipërinë, por inspiron presidentin

Progres-raporti i Komisionit Evropian për Shqipërinë i bërë publik dy ditë më parë, jepte një panoramë të zymtë duke filluar nga zgjedhjet e 14 majit tek sfera politike, lufta ndaj korrupsionit, vettingu i gjyqtarëve dhe prokurorëve e deri te liria e medias.

Megjithatë për Presidentin Bajram Begaj progres-raporti i KE mbart gjetje pozitive dhe inkurajuese për Shqipërinë. Këtë e ka shkruar në një postim në Facebook, ku Begaj shfaqet bashkë me Luigi Soreca-n teksa në dorë mbajnë progres-raportin “inkurajues” për Begajn.

“Progres-Raporti i Komisionit Evropian 2023 për Shqipërinë e mbështet ecurinë pozitive të reformave, në veçanti reformën në drejtësi dhe luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. I vlerësoj gjetjet e balancuara dhe inkurajuese për Shqipërinë dhe, gjithashtu, prezantimin e Planit të Ri të Zgjerimit për Ballkanin Perëndimor”, shkruan ai.

Në fakt, progres-raporti shprehte qartazi se për vettingun, përpos rasteve kur ligji ka vepruar, nevojitet përmirësimin për të rritur efikasitetin dhe profesionalizmin e gjyqësorit. Por, siç duket Begaj e ka anashkaluar këtë.

Edhe në luftë kundër korrupsionit, KE vlerëson se mbetet një shqetësim serioz në Shqipëri teksa kërkon edhe forcimin e Komisionit të Etikës. Edhe kjo i ka shpëtuar Begajt.

Për të vijuar me luftën kundër krimit të organizuar ku KE thekson se duhet të bëhen më shumë përpjekje në luftën kundër drogave të paligjshme. Një vëmendje e veçantë i kushtohet miratimit të ligjit për kultivimin e kanabisit për qëllime mjekësore ndërsa nënvizohet rëndësia për të përdorur mekanizmat e duhur. As kjo nuk është marrë në konsideratë nga Begaj, pr të parë nëse është ose jo kaq inspirues progres-raporti për Shqipërinë.

Pjesë nga progres raporti i KE:

Vetting-u

Shqipëria duhet të sigurojë që procedurat penale të nisin sistematikisht kundër gjyqtarëve dhe prokurorëve, procesi i verifikimit të të cilëve zbuloi elementë kriminalë. Sistemi i menaxhimit të çështjeve dhe sistemi i trajnimit gjyqësor kanë nevojë për përmirësim për të rritur më tej efikasitetin dhe profesionalizmin në të gjithë sektorin. Janë ndërmarrë veprime pozitive drejt rritjes së rëndësisë së programit të trajnimit të vazhdueshëm në periudhën raportuese. Është bërë njëfarë progresi në sistemin e menaxhimit të rasteve, veçanërisht me ngritjen e grupit të punës për ndërveprimin dhe miratimin e kornizës së ndërveprueshmërisë që vendos bazën për hapjen e sistemit.

Lufta kundër korrupsionit

Pavarësisht disa përparimeve dhe përpjekjeve të vazhdueshme në luftën kundër korrupsionit, ai mbetet një fushë me shqetësim serioz. Organet e SPAK kanë kryer hetime për një sërë çështjesh të nivelit të lartë, duke urdhëruar disa arrestime dhe dënime për një sërë çështjesh të nivelit të lartë. Në përgjithësi, korrupsioni është i përhapur në shumë fusha të jetës publike dhe të biznesit dhe masat parandaluese vazhdojnë të kenë një ndikim të kufizuar, veçanërisht në sektorët vulnerabël. Nevojiten përpjekje të mëtejshme për të siguruar ndjekjen e duhur gjyqësore në rastet e verifikimit ku ka indikacione për vepra penale. Kapaciteti institucional i Drejtorisë së Përgjithshme Kundër Korrupsionit në Ministrinë e Drejtësisë duhet të forcohet më tej dhe përbërja e Komisionit të Etikës duhet të rishikohet. Sektorët më të cenueshëm ndaj korrupsionit kërkojnë vlerësime të synuara të rrezikut dhe veprime të përkushtuara.

Lufta kundër krimit të organizuar

Shqipëria ka një nivel përgatitjeje në luftën kundër krimit të organizuar, me një nivel të mirë të vazhdueshëm bashkëpunimi me shtetet anëtare të BE-së dhe agjencitë e BE-së. Duhet të bëhen më shumë përpjekje në luftën kundër drogave të paligjshme, duke përfshirë rritjen e kapaciteteve të autoriteteve të zbatimit të ligjit. Pas miratimit të një ligji për prodhimin e kanabisit për qëllime mjekësore dhe industriale, Shqipëria duhet të sigurojë se ekzistojnë mekanizma për të parandaluar në mënyrë efektive devijimin e kanabisit në përdorim të paqëllimshëm. Progresi që është arritur me sekuestrimin dhe konfiskimin e aseteve të lidhura me krimin e organizuar duhet të vazhdojë. Përpjekjet gjithashtu duhet të vazhdojnë për të siguruar një rritje të numrit të ndjekjeve penale dhe dënimeve përfundimtare, veçanërisht në rastet e nivelit të lartë, dhe për të krijuar zyrën e rikuperimit të pasurisë.