Qeveria rikthen projektligjin për sigurimin e detyrueshëm nga tërmetet

Qeveria ka hedhur për konsultim publik një variant të ri të projektligjit që përcakton detyrimin për të siguruar banesat nga tërmetet.

Ministria e Financave, me mbështetjen e Bankës Botërore, ka hartuar projektligjin “Për sigurimin e detyrueshëm të banesave nga tërmetet”. Ky ligj synon të krijojë një mekanizëm ligjor dhe financiar për mbulimin e humbjeve që mund t’i pësohen pronarëve të banesave nga dëmet e shkaktuara nga tërmetet, duke garantuar kompensimin e shpejtë dhe efikas të tyre.

Implementimi i këtij ligji pritet të përmirësojë ndjeshëm sistemin e menaxhimit të riskut në Shqipëri, duke siguruar një mbrojtje më të mirë financiare për qytetarët dhe duke reduktuar barrën fiskale mbi buxhetin e shtetit pas ngjarjeve katastrofike.Sipas nenit 4 të draftit, “çdo person fizik ose juridik, vendas apo i huaj, që ka në pronësi një banesë ose njësi banimi, për qëllime banimi ose për përdorim tjetër, detyrohet të lidhë një kontratë sigurimi për dëmet strukturore që mund të shkaktohen nga tërmeti.”

Primi i sigurimit që do të paguhet për sigurimin e banesave do të përcaktohet nga Fondi për Tërmetet, pas marrjes së pëlqimit nga ministri i Financave.

Projektligji përjashton nga detyrimi “banesat ose njësitë e banimit që janë ndërtuar me materialet ndërtimore prej qerpiçi, kallami, druri ose që janë të përkohshme në natyrë.”

Për zbatimin e ligjit parashikohet krijimi i një enti të ri publik, Fondi për Tërmetet, i cili do të jetë përgjegjës për administrimin e skemës së sigurimit. Sipas nenit 17, ky fond do të ketë si burime financimi “primet e sigurimit, kontributet nga buxheti i shtetit, të ardhura nga investimet, donacione dhe burime të tjera të ligjshme.

Projektligji thekson gjithashtu se “për subjektet që kategorizohen si shtresë në nevojë, prima e sigurimit do të financohet nga buxheti i shtetit” (neni 5/3), duke synuar përfshirjen e grupeve vulnerabël në këtë skemë mbrojtjeje pa barrë financiare për ta.

Mbulimi i sigurimit do të përfshijë vetëm dëmet strukturore të shkaktuara drejtpërdrejt nga tërmetet dhe jo dëmet në mobilim, pajisje apo elementë të tjerë të brendshëm.

Sipas nenit 11, “kontrata e sigurimit rinovohet çdo vit dhe nuk transferohet automatikisht në rast kalimi të pronësisë; në rast të një ndryshimi pronësie, pronari i ri duhet të njoftojë Fondin brenda 15 ditëve.”

Vlera maksimale e mbulimit dhe prima e sigurimit do të përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave dhe do të bazohen në faktorë si madhësia e banesës dhe rreziku sizmik i zonës ku ndodhet.

Neni 26 përcakton krijimin dhe funksionimin e Regjistrit të Sigurimit të Detyrueshëm nga tërmetet si një bazë të dhënash shtetërore për mbledhjen dhe ruajtjen e informacioneve të nevojshme për sigurimin e detyrueshëm nga tërmetet. Fondi për Tërmetet mban përgjegjësinë për këtë regjistër, duke garantuar që ai të jetë i plotë, i përditësuar dhe gjithëpërfshirës.

Subjektet që nuk lidhin kontratë sigurimi të detyrueshme nga ngjarjet e tërmeteve sipas këtij ligji, do të përballen me masa shtrënguese, të cilat përfshijnë: mos-përfitimin e shërbimeve kadarstale, mos-përfitimin e shërbimeve nga platforma e-Albania, dhe mos-përfitimin e shërbimeve nga Qendra Kombëtare e Biznesit.

Kontrata e sigurimit mund të krijohet edhe përmes platformës elektronike e-Albania, duke mundësuar një mënyrë digjitale për sigurimin e detyrueshëm nga tërmetet./ Monitor