Raporti: Gratë viktima të dhunës në familje, mbi 53% e tyre dhunohen nga partnerët

Në Shqipëri gjatë vitit 2022, rreth gjashtë gra u vranë nga një partner ose ish-partner, 4000 të tjera të denoncuara dhunën në familje ndaj tyre dhe u kërkuan rreth 150 urdhra mbrojtjeje, sipas të dhënave zyrtare, një rënie nga viti 2021, por ende shqetësuese.

Mbi 53% e grave shqiptare do të vuajnë të paktën një formë të dhunës në familje të paktën një herë në jetën e tyre, ndërkohë që femicidet u rritën me 13% në vitin 2021 dhe më shumë se gjysma e shqiptarëve të anketuar nga OKB në 2019 menduan se gratë “duhet të tolerojnë njëfarë dhune për të mbajtur familjen e saj të bashkuar”, raporton EURACTIV.

Loreta Mamani, psikologe e regjistruar në Urdhrin e Psikologëve Shqiptarë, i tha Zërit të Amerikës se gratë me vështirësi ekonomike janë më të rrezikuara nga dhuna.

“Familjet me probleme ekonomike kanë më shumë raste të dhunës ndaj grave. Pushteti qendror, pushteti vendor dhe shoqatat duhet të ngrenë zërin, duke e ndërgjegjësuar viktimën. E para është denoncimi i dhunës, ndërgjegjësimi i personit që dhunon se po kryen një vepër penale”, tha ajo.

Rreth 20 gra u vranë në vitin 2021, ku një e treta e të gjitha vrasjeve në vend ishin vajza ose gra nga duart e partnerit, ish-partnerit ose një anëtari të familjes së tyre.

Përveç shkallës shqetësuese të vrasjeve, një studim i fundit i UN Women zbuloi se një e treta e grave shqiptare ndihen të pasigurta në shtëpitë e tyre për shkak të dhunës në familje. Rreth 53% thanë se kishin përjetuar dhunë dhe 80% thanë se mendonin se rreziku ishte rritur që nga fillimi i pandemisë.

Ndërkohë, shumica dërrmuese e incidenteve të dhunës në familje mbeten të paraportuara për shkak të frikës së viktimës nga hakmarrja ose mungesës së besimit te autoritetet policore. Dhuna në familje është gjithashtu një shtysë e shumë kërkesave për azil në BE dhe MB nga gratë që ikin nga partnerët abuzues.

Ndërkohë, sipas një organi të Këshillit të Evropës për dhunën ndaj grave dhe dhunën në familje (GREVIO), autoritetet shqiptare duhet të mbyllin disa nga hallkat kur bëhet fjalë për viktimat e dhunës në familje në betejat e paraburgimit.

Raporti i tretë i organizatës që nga fillimi i saj u përqendrua në çështjet që kanë të bëjnë me ligjin e kujdestarisë, të drejtat e vizitës dhe dhunën në familje, duke gjetur se shumë vendeve u mungon mbrojtja e mjaftueshme për fëmijët dhe viktimat e dhunës në familje që kërkojnë të lënë abuzuesit e tyre.

“Gratë viktima të dhunës në familje, të cilat shpesh i lënë abuzuesit e tyre, ballafaqohen me kërcënime për dëmtim të fëmijëve të tyre dhe një shkallë alarmante e vrasjeve si të grave ashtu edhe të fëmijëve viktima... raportohet rregullisht në media në të gjithë Evropën,” thekson raporti.

Raporti GREVIO theksoi gjithashtu se shumica e vendeve anëtare dështojnë të ofrojnë kujdes dhe mbrojtje specifike për moshën ose përfshijnë dispozita që marrin parasysh provat e dhunës në familje kur caktojnë të drejtat e kujdestarisë ose vizitës.

“Në Shqipëri, Belgjikë, Itali, Monako, Poloni, San Marino dhe Slloveni, GREVIO nuk gjeti asnjë referencë të qartë për dhunën në familje si një kriter ligjor që duhet marrë parasysh kur vendoset për të drejtat e kujdestarisë dhe/ose të vizitës”, thuhet në raport.