Rënia e e-Albania, të vet-punësuarit nuk po marrin pagesat, bizneset nuk po paguajnë dot faturat

Iliri punon si bashkëpunëtor i jashtëm në një televizion. Ai është regjistruar si i vetëpunësuar i vetëm dhe lëshon fatura mujore për televizionin.

Kjo është e ardhura kryesore që ai ka. Prej disa ditësh Iliri i kërkon ekonomistes që të presë faturën mujore, por kjo është e pamundur, pasi fiskalizimi i faturave bëhet përmes sistemit self-care, që ka mbi dy javë që është tërësisht jashtë funksionit dhe menaxhohet nga portali qeveritar E-Albania.

Ashtu si Iliri, të vet-punësuarit e vetëm përdorin sistemin self-care për fiskalizimin e faturave, pasi ky shërbim atyre u ofrohet pa pagesë, ndryshe nga bizneset e tjera që janë të detyruara të marrin shërbimin e kompanive private të programeve fiskale.

Sipas INSTAT, në vend ka rreth 40 mijë biznese të vetëpunësuar, ose rreth 30% e totalit, por nuk ka të dhëna se sa prej tyre janë të vetëpunësuar të vetëm. Aktiviteti i këtyre të fundit është tërësisht i bllokuar prej ditësh për shkak të mosfunksionimit të programit self-care.

Të vet-punësuarit e vetëm janë ata që po pengohen më shumë në aktivitetin e tyre nga mosfunksionimi i sistemit self-care. Ky i fundit është portali i fiskalizimit i vendosur në dispozicion nga Administrata Tatimore që mundëson procesin e fiskalizimit të faturave të shitjes, deklaratave doganore, ngarkimin e certifikatës së fiskalizimit dhe ndryshimet në të, etj.

Por, ekonomistët raportojnë se edhe subjektet e tjera që përdorin programe private po hasin vështirësi, pasi disa programe të lira i nxjerrin të dhënat e faturës të kufizuara. Sonila, ekonomiste, thotë se një klient i kërkon që të nxjerrë faturën me kokë blu, ku janë të dhënat e bankës, pasi banka nuk ia kishte pranuar faturën e nxjerrë nga kompania që u ofron shërbimin e programit fiskal.

Bizneset nuk arrijnë të bëjnë dot as kontabilizimin e doganave, por malli mund të merret dhe dërgohet.

Tashmë që afati për dorëzimin e bilanceve po afrohet, ekonomistët e përdorin këtë portal për të parë historikun e pagesave, dhe për të bërë minibilancet mujore, dhe bllokimi i portalit po bën që të vonohen në procesin e hartimit të bilancit.

Bllokimi i platformës qendrore të fiskalizimit sipas ekspertit fiskal Julian Saraçi, po paraqet një sërë problematikash që ndikojnë në funksionimin normal të biznesit, që nga mosfunksionimi i fiskalizimit, nxjerrja e certifikatës së re, mosfiskalizim për faturat e importit apo moskryerja e rakordimeve të faturave të kontrollit me ato të sistemit.

“-Faturat nuk lëshohen nga platforma qendrore. Procesi i fiskalizimit shpesh duket i përfunduar, por kur kontrollohet (check) sistemi bllokohet (crash) dhe fiskalizimi nuk përfundohet.

-Nuk mund të lëshohen faturat nga platforma qendrore; disa shoqëri fiskalizimi duket se përfundojnë procesin, por sistemi bllokohet kur kontrollohet.

-Certifikata e re e fiskalizimit nuk regjistrohet, nuk mund të shkarkohet ose të ngarkohet (upload), duke penguar rinovimin dhe aktivizimin e saj.

-Nuk mund të hapet filial i ri ose të ndryshohet operatori, duke bllokuar zgjerimin e biznesit dhe ndryshimet në staf (largime, shtime, zëvendësime).

-Faturat e importit nuk fiskalizohen brenda 72 orëve.

-Nuk mund të aksesohen faturat në sistem për rakordime dhe kontrolle.

-Nuk aksesohen faturat në sistem për rakordime e kontrolle

-Nuk verifikohen dot statuset e faturimeve

-Nuk kryhen dot rakordimet, apo pagesat që të lidhen me faturën etj”.

Sotiraq Dhamo: Mosfunksionimi i sistemit Self Care ka bllokuar punën për shumë biznese

Për kontabilistin Sotiraq Dhamo mosfunksionimi i sistemit Self Care ka bllokuar punën për shumë biznese, përfshirë personat fizikë që mund të lëshojnë fatura të fiskalizuara, mosfiskalizim të deklaratave doganore në afat për importuesit, në certifikatën elektronike nuk mund të bëhen ndryshime e adresës, nëse është dhënë gabim.

“Normalisht, Self Care është baza kryesore për rakordimet. Edhe tani, gjatë përgatitjes së Planit Financiar vjetor 2025, duhet të kryhen disa rakordime me Self Care, prandaj është e nevojshme të kesh akses në platformë.

Megjithatë, aktualisht nuk është e mundur të bëhen disa veprime: nuk mund të fiskalizohen deklaratat doganore në afat, nuk mund të bëhen ndryshime nëse ka probleme me adresën ose me certifikatën elektronike, dhe nuk mund të merret informacion për faturat e blerjes me para në dorë. Gjithashtu, personat fizikë që përdorin Self Care për faturim nuk mund të lëshojnë fatura”, pohon ai.

Zoti Dhamo thotë se në kushte normale nëse prej biznesit nuk do të kryheshin veprimet në SelfCare do të gjobitej, por për këtë periudhë si pas tij duhet të parashikohet një veprim nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve (DPT) që të mos zbatohen gjoba për këtë situatë.

Heshtje zyrtare, ose përgjigje të tipit jemi më të mirët

Për situatën e krijuar ende nuk ka një sqarim zyrtar nga institucionet përgjegjëse. Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit vijon ende të mos përgjigjet pavarësisht interesimeve të shumta nga Monitor.

Bizneset janë ankuar dhe në kanalet zyrtare, por nuk po gjejnë zgjidhje, përveç përgjigjeve evazive.

Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, Ilir Binaj, tha së fundmi se “sistemet tona janë nga më të avancuarat dhe ne jemi në zhvillim të tyre të vazhdueshëm, madje duke përfshirë edhe Inteligjencën Artificiale. Sigurisht që gjatë punës sonë, ka momente që sisteme krijojnë probleme, kjo ndodh kudo dhe ato adresohen nga strukturat e IT-së me përgjegjësi maksimale për të ndihmuar bizneset në punën e tyre. Kur ndodhin këto problematika, bizneset kanë mundësi, që të dhënat që nuk janë në gjendje t’i raportojnë në sistemin e fiskalizimit, t’i mbledhin dhe t’i raportojnë në një kohë të dytë”.

Ministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj u shpreh në Kuvend sot se shërbimet digjitale që ka Shqipëria janë vlerësuar nga institucionet ndërkombëtare. “Ne jemi të tetët në Evropë për sa i përket ofrimit të shërbimeve digjitale. Ne jemi të 17-ët në botë për sa i përket ofrimit të shërbimeve digjitale. Veprat janë vepra, faktet janë fakte. Sistemet e ndërtuara kanë ardhur në ndihmë të gjithë qytetarëve shqiptarë që jetojnë në Shqipëri dhe jashtë Shqipërisë, sistemet e ngritura për ofrimin e shërbimeve të bizneseve kanë reduktuar kohë dhe para”, tha Ibrahimaj./ Monitor