SHBA jep alarmin: Korrupsioni në Shqipëri i përhapur në çdo degë të qeverisë, politika pengon hetimet

Megjithëse përpjekjet në luftën kundër korrupsionit nga vendet e Ballkanit Perëndimor çuan në disa përmirësime në këtë fushë, korrupsioni mbetet i përhapur në rajon, gjë që kërkon të ndërmerren hapa të mëtejshëm.

Në këtë konkluzion është arritur sipas Raportit të 2021 mbi Praktikat e të Drejtave të Njeriut të publikuara nga Departamenti i Shtetit i SHBA. Këto raporte mbulojnë të drejtat individuale, civile, politike dhe të punëtorëve të njohura ndërkombëtarisht, siç përcaktohet në Deklaratën Universale për të Drejtat e Njeriut dhe marrëveshje të tjera ndërkombëtare, dhe përfshijnë të gjitha vendet që marrin ndihmë dhe të gjitha shtetet anëtare të Kombeve të Bashkuara.

Progresi i Ballkanit Perëndimor në luftën kundër korrupsionit ndryshon. Megjithatë, ka çështje të përbashkëta për të gjitha vendet e rajonit. Kjo i referohet përfshirjes së zyrtarëve shtetërorë në korrupsion, zbatimit joadekuat të legjislacionit kundër korrupsionit, mosndëshkimit, korrupsionit të nivelit të lartë, si dhe institucioneve që u mungojnë burimet dhe kapacitetet për të luftuar këtë problem.

Sipas Ruslan Stefanov, drejtor programi i Qendrës për Studimin e Demokracisë, raporti i Departamentit të Shtetit për të Drejtat e Njeriut paraqet një pasqyrë shumë të mirë të gjendjes aktuale dhe nivelit të progresit në luftën kundër korrupsionit në Ballkanin Perëndimor, duke treguar se korrupsioni në rajon mbetet një çështje.

“Raportet për të gjitha vendet theksojnë se korrupsioni vazhdon të jetë një problem, në disa raste serioz, i cili ende nuk është trajtuar siç duhet nga qeveritë. Në rastet e Shqipërisë, Serbisë dhe Malit të Zi, raportet me të drejtë theksojnë gjithashtu çështjet e lirisë së medias dhe avantazhin e padrejtë të forcave politike në pushtet në zgjedhjet e përgjithshme dhe presidenciale,” thotë Stefanov, duke shtuar se raporti konfirmon gjetjet dhe rëndësinë e korrupsionit.

Shqipëria – Progres i pamjaftueshëm në ndjekjen penale të korrupsionit

Sipas raportit të Departamentit të Shtetit, "disa agjenci qeveritare hetuan rastet e korrupsionit, por burimet e kufizuara, rrjedhjet hetimore, presioni real dhe i perceptuar politik dhe një sistem i rastësishëm ricaktimi i penguan hetimet", shkruan EWB.

Kështu, përveç problemeve me pavarësinë e gjyqësorit dhe kufizimeve në shprehjen e lirë, çështjeve të rëndësishme të të drejtave të njeriut, raporti për Shqipërinë përfshinte korrupsionin e përhapur në të gjitha degët e qeverisë dhe institucionet bashkiake.

U vu në dukje se “Organi i Specializuar Antikorrupsion dhe gjykatat kundër korrupsionit bënë përparim të rëndësishëm gjatë vitit në hetimin, ndjekjen penale dhe dënimin e zyrtarëve të lartë dhe kriminelëve të organizuar”.

Megjithatë, zyrtarët janë përfshirë shpesh në praktika korruptive dhe mosndëshkimi ka mbetur problem.

Një problem i rëndësishëm sipas raportit paraqet korrupsioni policor. Shërbimi për Çështjet e Brendshme dhe Ankesat (SHKSHB) pranoi ankesa, dhe shumica prej tyre pretendonin mosveprim, shkelje të procedurave standarde të funksionimit, shpërdorim detyre, veprime arbitrare, paragjykime të policisë, gjoba të padrejta dhe korrupsion pasiv.

Këto ankesa janë trajtuar edhe nga Zyra e Avokatit të Popullit kundër punonjësve të policisë. Ata arritën në përfundimin se policia nuk e zbatonte gjithmonë ligjin në mënyrë të barabartë – kjo shpesh ndikohej nga raportet personale, lidhjet politike ose kriminale, infrastruktura e mangët, mungesa e pajisjeve dhe mbikëqyrja e pamjaftueshme.