Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

E-TJERA

Shqipëria: Midis iluzionit të algoritmit dhe barrës së korrupsionit

Politiko 2 Nëntor 2025, 13:42

Shqipëria: Midis iluzionit të algoritmit dhe barrës së

Zëvendëskryeministrja dhe Ministrja e Infrastrukturës Belinda Balluku është nën hetim nga SPAK për abuzime të dyshuara në tendera publikë dhe kontrata energjitike.

Ekziston një paradoks në narrativen aktuale politike të Shqipërisë: ndërsa qeveria shpall një ministre artificiale "shtatzënë" me dhjetëra asistentë digjitalë, sistemi i drejtësisë po heton figura kyçe në degën ekzekutive për korrupsion të dyshuar. Dy imazhe të kundërta: utopia teknologjike dhe kriza etike përplasen në të njëjtën hapësirë politike, duke zbuluar brishtësinë e pushtetit kur ai distancohet nga realiteti i qytetarëve.

Më 27 tetor 2025, Kryeministri Edi Rama zbuloi Diellën , "ministren" e parë të gjeneruar nga inteligjenca artificiale: një projekt që, sipas qëllimeve zyrtare, synon të digjitalizojë burokracinë dhe të parandalojë korrupsionin. Diella, tha Rama, është "shtatzënë" dhe do të lindë 83 asistentë digjitalë, një për secilin deputet socialist. Imazhi është qëllimisht provokues: një produkt i algoritmeve për të gjeneruar efikasitet, mbikëqyrje dhe transparencë. Por pas gjuhës teatrale, dalin pyetje të konsiderueshme politike: kush kontrollon kë? Dhe kush është përgjegjës për vendimet e një algoritmi ministror?

Për ta komplikuar më tej çështjen, lajmi u përhap në të njëjtat ditë se Zëvendëskryeministrja dhe Ministrja e Infrastrukturës, Belinda Balluku , ishte subjekt i një hetimi nga SPAK , zyra speciale e prokurorit antikorrupsion të Shqipërisë. Hetimi ka të bëjë me abuzime të dyshuara në lidhje me tenderët publikë dhe kontratat e energjisë. Kjo nuk është hera e parë që një zyrtar i lartë i qeverisë Rama është vënë nën hetim, por koincidenca me lançimin e "ministres digjitale" ka pasur një efekt shkatërrues politik: ndërsa festohet lindja e një inteligjence artificiale që premton pastërti administrative, pushtetet e vërteta vazhdojnë të përballen me veset e lashta të korrupsionit.

Teknologjia si një ekran politik

Krijimi i Diellës nuk është thjesht një eksperiment teknologjik: është një gjest simbolik, pothuajse teatral që shërben për të komunikuar modernitetin, kontrollin dhe vizionin. Megjithatë, kur retorika zëvendëson substancën, rreziku është i dyfishtë. Nga njëra anë, digjitalizimi i parregulluar mund të bëhet një shtresë e re e errësirës, ku askush nuk e di vërtet se kush merr vendime ose pse. Nga ana tjetër, përdorimi i teknologjisë si një narrativë politike mund të funksionojë si një mburojë retorike, e dobishme për zhvendosjen e debatit publik nga faktet gjyqësore në premtimet e së ardhmes. Një inteligjencë artificiale "ministrore" nuk mund të eliminojë korrupsionin njerëzor: nëse politika mbetet e papërgjegjshme, asnjë algoritëm nuk mund ta shpëtojë atë.

Premtimi i një administrate "të pakorruptueshme" duhet të mbështetet nga legjislacion i qartë në lidhje me llogaridhënien politike për vendimet algoritmike dhe auditimet e pavarura të aktiviteteve të saj. Pa këto mjete, inteligjenca artificiale në politikë rrezikon të prodhojë një lloj të ri papërgjegjësie: papërgjegjshmëri të automatizuar.

Historia e kohëve të fundit e qeverisë shqiptare, me disa ministra nën akuza dhe arrestime, tregon se korrupsioni i vërtetë nuk qëndron te rrjetet, por te sjellja. Dhe për sa kohë që përgjegjësia mbetet njerëzore, siç duhet të jetë, asnjë inteligjencë artificiale nuk do të jetë vërtet në gjendje të "lindë" një etikë të re politike.

Shenim: Gazetarja Alba Kepi ka botuar ditën e sotme një artikull në median italiane ku trajton problemet e korrupsionit në Shqipëri. Artikulli është botuar në articolo21.org.