"Türkiye Today": Pse Edi Rama dëshiron të krijojë një shtet teokratik?

Plani i kryeministrit shqiptar Edi Rama për të krijuar një shtet teokratik të ngjashëm me Vatikanin ka provokuar një reagim të ashpër mes shumë njerëzve në Shqipëri, shkruan Türkiye Today.

Rama e bëri të ditur vendimin e tij në një intervistë për New York Times, duke ngritur shqetësime për mungesën e diskutimit publik brenda vendit. Shqiptarët mësuan synimet e kryeministrit Rama përmes mbulimit në burime të mediave të huaja.

Plani i Ramës shkaktoi tronditje të gjerë për shkak të depresionit të vazhdueshëm ekonomik dhe krizës demografike në vend, ndërsa propozimi i tij shihet kryesisht si një fushatë e marrëdhënieve me publikun në skenën ndërkombëtare.

Shumë pyesin nëse plani i Ramës do të trajtojë çështjet urgjente të vendit.

Idetë e diskutueshme të Ramës për shtetin teokratik 'jo të reja'

Duke folur për Türkiye Today, Dr. Mentor Baqa, një ekspert shqiptar i marrëdhënieve ndërkombëtare, vuri në dukje se Rama është i njohur për idetë dhe përpjekjet e tij të diskutueshme, të tilla si përpjekja e tij për të formuar një parti politike kristiane-islamike me një prift në vitet 1990.

Pse ka rëndësi?

Rama njoftoi se do të përvijojë planet për një ent të ri shtetëror, i cili do të quhet Shteti Sovran i Urdhrit Bektashi, me pasaportën dhe kufijtë e tij. Rama deklaroi se qëllimi i krijimit të këtij shteti të ri është promovimi i një “versioni tolerant të Islamit”. Ekspertët shqiptarë komentuan se Rama është i angazhuar në një fushatë ndërkombëtare për marrëdhëniet me publikun përpara zgjedhjeve të 2024-ës.

A është e mundur?

Pretendimi për krijimin e një “shteti mysliman” brenda Shqipërisë do të ishte i paligjshëm dhe do të konsiderohej tradhti sipas kushtetutës dhe kodit penal të Shqipërisë. Neni 208 ndalon shprehimisht dorëzimin e çdo pjese të territorit të vendit ndaj një shteti ose pushteti të huaj, që do të cenonte integritetin territorial të kombit. Ndërsa shprehja lë hapësirë ​​për interpretim, qëllimi është i qartë.

Baqa u shpreh se një akt i tillë është i ndaluar me ligj dhe se Rama do të kishte nevojë për ndryshime kushtetuese, të cilat nuk mund t'i realizojë për shkak të mungesës së shumicës parlamentare.

Bektashinjtë në Turqi reagojnë ndaj deklaratës së Ramës

Sipas një raporti të Serbestiyet, lidershipi bektashian në Turqi deklaroi: "Duke ndjekur traditën që ka vazhduar me shekuj, kreu i bektashinjve duhet të banojë brenda kufijve të Turqisë. Projekti (Rama) duket të jetë një kurth në mënyrë që shtetet imperialiste të mund të përfitojnë nga besimi alavit."

Kjo deklaratë është bërë nga lideri i lartë bektashi, Haci Dursun Gumusoglu, me urdhër të kreut të lartë të bektashinjve, Ali Hayar Ercan.

Sa i madh është komuniteti bektashian i Shqipërisë?

Sekti shiit sufi bektashi, i udhëhequr nga Baba Edmond Brahimaj (Baba Mondi), një ish-oficer ushtarak i trajnuar nën regjimin komunist, është në qendër të kësaj polemike. Ai mori drejtimin pas vdekjes së Baba Reshat Bardhit në vitin 2011.

Sipas regjistrimit të fundit, Shqipëria numëron 115644 qytetarë bektashinj nga 2.4 milionë banorë në total.

Kohët e fundit, Baba Mondi u bë kleriku i parë mysliman që takoi Presidentin izraelit Isaac Herzog gjatë vizitës së tij në Shqipëri, një gjest i parë nga disa si në shërbim të interesave dhe reputacionit të Izraelit. Vizita e Herzogut në Baba Mondi në shtator të vitit 2024 çoi në polemika dhe komplote, veçanërisht gjatë luftës në shumë fronte të Izraelit dhe mizorive në Gaza dhe Liban.

Mediat shqiptare raportuan se territori i supozuar i “shtetit të ri” do të ishte vetëm një e katërta e madhësisë së qytetit të Vatikanit, që ndodhet në Tiranën lindore. "Madhësia nuk ka rëndësi," komentoi Baba Mondi.

Me afrimin e zgjedhjeve në majin e ardhshëm, kjo mund të jetë një manovër elektorale e Ramës për të siguruar vota. Edhe pse komuniteti bektashi është i vogël, një lëvizje e tillë mund të tërheqë disa mijëra vota. Ka spekulime për vendndodhjen e këtij "shteti" dhe pronësinë e tokës, duke ngritur shqetësimin se mund të jetë një rrëmbim toke për projekte zhvillimi në dobi të politikanëve si Rama.

Gazetari shqiptar Elis Gjevori komentoi: “Duke parë prapa, Rama ka lejuar që subjekte të ngjashme të veprojnë brenda Shqipërisë, si kampi i Muxhahedinëve iranianë Ashraf 3, i krijuar në vitin 2017, ku qeveria shqiptare nuk ndërhyn”.

“Po kështu, marrëveshja e imigracionit me kryeministrin italian Giorgia Meloni ka çuar në kampe emigrantësh ku mbizotëron ligji italian, duke gërryer më tej sovranitetin e Shqipërisë. Tani, ky plan i fundit mund të jetë një tjetër provë e integritetit territorial dhe sovranitetit të Shqipërisë”, shtoi Gjevori.

Shkurt

Publiku i gjerë e sheh planin e Ramës si jorealist dhe të padobishëm duke pasur parasysh çështjet urgjente të vendit. Është shumë e dyshimtë nëse Rama mund të realizojë planin që ka shpallur duke pasur parasysh kufizimet ligjore dhe mungesën e mbështetjes vendore për planin.