Zjarret/ Kur Rama akuzonte: Shqipëria digjet, kryeministri krihet

Ishte gushti i largët i 2012-ës. Vapë, njëlloj si tani 13 vjet më pas, por po njëlloj kishte edhe një situatë të rëndë nga zjarret që kishin shpërthyer nga të katër anët e vendit. Ajo që ishte ndryshe ishte se në qeveri ishte kryeministër Sali Berisha ndërsa kryetar i Partisë Socialiste në opozitë ishte Edi Rama. Sot duket si një rokadë nëse lë mënjanë gjithë ato zhvillime që kanë ndodhur midis.

Më shumë se një dekadë më parë, kur dihet që edhe mundësitë ishin edhe më të pakta, kreu i opozitës akuzonte ashpër qeverinë për situatën. Edi Rama ndoshta harron, por interneti jo. Nga një kërkim që lapsi.al bëri online gjeti disa “cicërima” të Ramës në Twitter-in e asaj kohe ku shkruante se vetëm gjatë qeverisjes së Sali Berishës ishin humbur sipërfaqe të konsiderueshme pyjesh për shkak të keqqeverisjes.

“Shqipëria digjet, kryeministri krihet!”– është ende online komenti i kreut të opozitës së asaj kohe në lidhje me situatën e zjarreve në vend duke shtuar: “Saliu sapo inauguroi për të disatën herë të njëjtën rrugë buzë Dajtit dhe pas kurrizit te tij kishte faqen e malit te djegur para pak javësh”- shkruante Rama në profilin e tij në Twitter.

Ai nënvizonte se “në 7 vjet vendi ka humbur nga zjarret e abuzimet e pafundme aq shumë sipërfaqe pyjore sa s`ka humbur në 100 vjet shtet të marra së bashku”.

Po sot?

Sot që ka 13 vjet në qeveri, më gjatë se të gjithë paraardhësit e tij dhe kur pretendon se e ka afruar Shqiëprinë me BE-në, Rama gjen të gjitha justifikimet për të mos blerë avionë kundër zjarreve apo për të mos investuar më shumë në sistemin zjarrfikës, efektëvët e të cilëve gjendjen shpesh në vështirësi për shkak të mungesës së pajsjeve të domosdoshme. Në një koment të gjatë nga vila qeveritare e Dhërmiut ku po kalon pushimet, tashmë në “X” (Twitter i dikurshëm), Rama thoshte se edhe po të blinin avionë për shuarjen e zjarreve, nuk do të kishte zgjidhje të situatës.

“Ka shpërthyer një debat pse nuk blen Shqipëria avionë zjarrfikës, ndërkohë që ka ca llogari që duhen bërë dhe zjarret e ditëve të fundit nuk janë assesi çështje e një apo dy apo edhe tre avionësh! Dakord, mirë do ishte t’i kishim, por…

Duke i siguruar të gjithë se kemi këto ditë mjete nga ajri më shumë se çdo vit më parë, falë flotës sonë dhe mbështetjes nga Mekanizmi Europian apo Emiratet e Bashkuara Arabe, i ftoj të gjithë të ngrenë një pyetje: Po fqinjët tanë, Greqia dhe Italia apo Turqia dhe Spanja, që po përcëllohen më keq se ç’do vit tjetër kanë vallë mungesë avionësh?!

Ja një informacion bazuar në referencat e vetë shtypit grek për Greqinë për shembull: Greqia ka një flotë ajrore totale prej 77 avionësh zjarrfikës; helikopterë janë pakashumë 20; automjete të tjera afërsisht 3,500 dhe zjarrfikëse të të gjitha llojeve e funksioneve.

Pra, e thënë thjeshtë. Sa më shumë aq më mirë padiskutim, por prapëseprapë kurimi i pasojave nuk i eliminon shkaqet, të cilat janë disa, janë njësoj për të gjithë shtetet që po i vuajnë zjarret këtë sezon (disa shumë më keq se ne meqë ra fjala) dhe janë shumë më komplekse se sa duken kur numëron avionët” – shkruan tani Rama që është në qeveri.

Pak ditë më parë bënte përgjegjës piromanët të cilët i kërcënonte me dënime të ngjashme me ato për vrasje në Kodin Penal.

Bilanci

Shqipëria nuk ka një arkiv të dhënash të publikuara mbi zjarret dhe dëmet e shkaktuara në sipërfaqet pyjore. Por sistemi europian i informacionit për zjarret në pyje jep një pasqyrë të qartë të këtyre të dhënave duke nisur nga viti 2006, të cilat dëshmojnë se Shqipëria është një nga vendet e rajonit që është prekur më shumë nga zjarret në sipërfaqet pyjore.

Sipas të dhënave të regjistruara prej tij, rekordin e mban viti 2007 me 163 zjarre dhe 127 491 hektarë pyje të djegura. Pas tij renditen viti 2011, 2012 dhe viti 2017. Viti 2024 renditet në vendin e pestë për numrin më të madh të zjarreve dhe sipërfaqeve pyjore të djegura.

Të dhënat për 2025-ën nuk kanë dalë ende, por këtë 13 gusht, sipas të dhënave zyrtare të Ministrisë së Mbrojtjes pati 64 vatra zjarri në 24 orë, nga të cilat 24 vatra zjarri janë ende aktive.

Sipas të dhënave zyrtare, nga një bilanc paraprak, deri tani viti 2025 rezulton më i keqi për zjarret pasi numërohen mbi 45 mijë hektarë sipërfaqe të djegura pa llogaritur dhjetëta shtëpi në Gramsh, Delvinë dhe Poliçan si dhe bagëti dhe pemë frutore.

Sipas EFFIS, në 18 vite t e fundit, zjarret kanë prekur 1529 zona pyjore duke djegur 446 513 hektarë pyje, një sasi kjo e konsiderueshme për një vend të vogël si Shqipëria. Qarqet më të prekura janë ai i Vlorës, pasuar nga Qarku i Shkodrës, i Lezhës, Kukësit, Gjirokastrës dhe Dibrës. Ndërsa, qarqet më pak të prekura nga zjarret në pyje janë Qarku i Elbasanit, pasuar nga Qarku i Beratit./ Lapsi.al