Flash News

KRYESORE

Ekonomistët e ‘UET’ qëndrime të kundërta për dobësimin e euros. Civici: Shkak investimet dhe remitancat. Xhepa: Kanë ndikuar paratë e krimit

Ekonomistët e ‘UET’ qëndrime të kundërta

Euro në Shqipëri ka pësuar një zhvlerësim shumë të madh në gjysmën e parë të vitit, duke ngritur shqetësimin te bizneset dhe ekonomistët. Vetë ekonomistët duket se kanë qëndrime të kundërta për faktorët që kanë ndikuar në dobësimin e monedhës evropiane.

Adrian Civici, i cili është president i Universitetit Evropian, thotë se janë investimet e huaja dhe remitancat ato që kanë shtuar prezencën e euros në tregun shqiptar, ndërsa Selami Xhepa, zv/Rektor për Kërkimin Shkencor në të njëjtin universitet, mendon të kundërtën sepse sipas tij, nuk bëhet fjalë për para që vijnë nga investimet, por ato janë informale dhe i përkasin ‘botës së errët’

Adrian Civici – Mapo, 29 maj:

Analizat komplekse të Bankës së Shqipërisë, të institucioneve të tjera të specializuara në çështjet monetare, si dhe opinionet e mjaft ekonomistëve e akademikëve janë pothuaj në unison se shkaku kryesor i rënies së euros në raport me lekun në tregun monetar shqiptar, përtej ndonjë efekti minimal me natyrë strukturore ekonomike, lidhet ngushtë me disponibilitetin shumë të madh të euros në treg.

Vetëm duke e krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë bëhet fjalë për 300 – 400 milionë euro më shumë prezente në treg, një pjesë e të cilave nga Investimet e Huaja Direkte dhe disa projekte madhore, nga remitancat të cilat janë në një trend rritës mbas disa viteve problematikë, dhe efektet pozitive që kanë lidhje me eksportet.

Besoj se në realitet mund të jenë dhe 100 apo 150 milionë euro më shumë po të kemi parasysh tregun informal dhe faktin se një pjesë e eurove të hedhura në treg mund të kenë origjinë tërësisht informale, të burojnë nga ekonomia e zezë dhe spekulimet e natyrave të ndryshme. Prishja e raportit apo ekuilibrit të vendosur relativisht të qëndrueshëm euro/lekë ka shkaktuar rënien e euros në nivele minimale historike të viteve të fundit, ndërkohë që kreditë në euro të dhëna nga bankat tregtare nuk vlerësohet se kanë patur efekt në devijimin e kursit të këmbimit euro/lek.

Selami Xhepa – Panorama, 21 maj:

Unë besoj se zhvlerësimi i euros është për shkak të prurjeve të mëdha që kanë ardhur dhe dy janë faktorët në gjykimin tim. E para, me prurjet e mëdha valutore që kanë hyrë nga kanalet informale dhe vetë shkalla e euroizimit ose e përdorimit masiv të euros në mënyrë jozyrtare në Shqipëri i dedikohet në një masë të madhe prezencës së fortë të ekonomisë informale.

Me paratë informale kuptohen paratë që vijnë nga bota e errët, që vijnë nga paratë e krimit, drogës të trafiqeve ilegale dhe vetë statistikat e Bankës Qendrore po tregojnë që gjendja e parasë së huaj në Shqipëri është rritur në përmasa të pazakonta krahasuar me periudhat e më- pashme.

Mendoj se një fuqizim kaq i fortë është i dëmshëm për sektorë të ekonomisë, po ashtu është i pazakontë sepse Shqipëria është një vend me ekonomi të dobët dhe me probleme të mëdha të deficitit të bilancit të llogarisë korrente dhe kuptohet që pritshmëritë e tregut janë që zhvlerësimi duhet të jetë lehtësia. Ndërsa këtu ndodh e kundërta përsa i takon fuqizimit të lekut dhe ky fuqizim duke mos pasur një bazë të shëndetshme, sepse nuk vjen nga shtimi i eksporteve, investimeve të huaja direkte, nga kanale të qëndrueshme të financimit të ekonomisë, madje as nga vetë remitancat. Pra, duke qenë se ky fuqizim nuk vjen nga kanalet tradicionale tipike, por vjen nga prurje të pakontrolluara me efekt të përkohshëm, bën që luhatshmëria e kursit të këmbimit të jetë shumë e fortë. Po ashtu kjo krijon destabilitet në treg dhe në pritshmëritë e agjentëve ekonomikë, pra, nuk është e mirë dhe e rekomandueshme.

Të fundit