"No Protest Against Trump", New York Times: Flamingo Revolt is Challenging Rama's Government

Andrew Higgins New York Times

For more than three weeks, protesters have gathered peacefully in Tirana, the capital of Albania, to the cheers of Americans who see them as courageous fighters against President Trump, Israel, and the greed of the richest “1 percent.”

The protests were sparked by public anger over the violent behavior of private security guards at the site of a planned coastal development, funded by Trump's son-in-law, Jared Kushner, and Gulf investors, with an estimated cost of more than $4 billion.

For the American left, Albanians are resisting the corruption of the Trump family and what they call predatory billionaires. Right-wing conspiracy theorists have embraced another theory: they see opposition to Israel and alleged plans for what they call “a new Epstein Island” off the southern coast of one of Europe’s poorest countries.

But Albanians participating in the protests do not agree with any of these explanations.

“No one here is protesting against Trump or Israel,” said Elis Kodra, 33, who had come with his girlfriend to a recent protest of several thousand people outside the office of embattled Prime Minister Edi Rama.
“We are protesting against everything else,” he added, complaining that Albania has been governed since the fall of communism 35 years ago by the same politicians who look after their own interests, come and go in and out of power, award state contracts to their business friends and pay little attention to the economic problems and concerns of ordinary people.

The protests began after a video circulated online showing private security guards, on May 30, forcibly dragging a man who had joined several dozen residents and environmental activists on a beach in southern Albania, which Kushner wants to include in his proposed luxury hotel and resort project.

They had gathered to protest the sudden appearance of a metal fence with barbed wire on the beach, which is located in an area declared a “protected landscape,” a category that allows construction, near the village of Zvërnec. The area and the nearby largely uninhabited island of Sazan are both part of the proposed development plan.

Sazan Real Estate Development LLC, the Kushner-affiliated company overseeing the project, said the guards who assaulted the protester were employed by a third-party security company. “The incident is troubling and does not reflect the standards we expect from any party working on the project,” the company said.  

Qeveria u përpoq ta shuante zemërimin publik duke hequr licencat e dy kompanive private të sigurisë të përfshira në incidentin në plazh, duke shkarkuar shefin lokal të policisë dhe duke urdhëruar heqjen e gardhit.

Megjithatë, protestat vazhduan, duke e kthyer bulevardin qendror të Tiranës në një festë të përnatshme ku marrin pjesë të rinj dhe të moshuar, duke i dhënë jetë asaj që është quajtur “revolucioni i flamingove”, një referencë për shpendët, që janë një pasuri në zonën e mbrojtur.

Çdo natë shpaloset një pankartë e madhe në anglisht ku shkruhet: “Albania is not for sale” (“Shqipëria nuk është për shitje”).

Rama tha në një intervistë se në janar ishte takuar në Tiranë me Ivanka Trump, e cila është e martuar me Kushner, si dhe me një ekip arkitektësh të përfshirë në projektin e propozuar. Por ai këmbënguli se nuk është nënshkruar asnjë kontratë dhe nuk është lëshuar asnjë leje ndërtimi. Ishulli që ndodhet në qendër të projektit, tha ai, i përket shtetit dhe nuk është shitur, as nuk do të shitet.

Pretendimet në internet se ndërtimi ka nisur tashmë, tha Rama, janë pjesë e një “uragani histerie dixhitale”, megjithëse ai pranoi se ka pasur disa “përgatitje të terrenit”, përfshirë shtrimin e një rruge me zhavorr përmes pyllit.

Ndërsa disa protestues, të etur për të tërhequr vëmendjen e televizioneve të huaja, kanë mbajtur pankarta në anglisht kundër Kushner dhe Ivanka Trump, objektivat kryesorë të zemërimit të tyre janë Rama, 61 vjeç, i cili ka qenë pjesë e qeverisë që nga viti 1998.

Rama, i cili siguroi mandatin e katërt si kryeministër vitin e kaluar kur Partia Socialiste fitoi bindshëm zgjedhjet, tha se shqiptarët po përdoren si “mish për top” në “një luftë në Shtetet e Bashkuara dhe Europë kundër Trump”.

Një vërshim online me pretendime të ekzagjeruara për numrin e protestuesve, dezinformim për qëllimet e tyre dhe raportime të rreme për përplasje të dhunshme, tha ai, tregon se “demokracitë po kryejnë vetëvrasje” duke “lejuar që ky helm dhe ky infeksion të gërryejë plotësisht trupin e tyre”.

“Demokracia pa të vërtetën nuk është më demokraci”, shtoi ai.

Megjithatë, edhe vetë qeveria ka kontribuar në përplasjen online, me pretendime se Irani ka nxitur protestat si hakmarrje ndaj Shqipërisë për strehimin e grupit opozitar iranian Mujahedeen Khalq. Zyrtarë të tjerë kanë pretenduar se industria turistike në Greqinë fqinje, e shqetësuar për konkurrencën nga Shqipëria, ka nxitur madje edhe financuar protestuesit.

Elez Biberaj, politolog dhe ish-drejtues i Shërbimit Shqip të Zërit të Amerikës, tha se protestat nuk janë kundër familjes Trump, por “pasqyrojnë kolapsin e besimit publik te i gjithë sistemi politik” në Shqipëri.

Kjo, në masë të madhe ka humbur në përkthimin e situatës, duke i kthyer problemet e brendshme të një prej vendeve më të varfra, më pro-amerikane dhe më të vogla të Europës — me më pak se tre milionë banorë — në një çështje simbolike globale si për të majtën ashtu edhe për të djathtën në platforma si TikTok, X dhe Instagram.

Lutfi Dervishi, 58 vjeç, analist i pavarur politik, tha se vetë ishte rritur para rënies së sistemit komunist dhe se i kishte parë gjithmonë Shtetet e Bashkuara si një simbol të sundimit të ligjit dhe lirisë së medias.

“Kurrë nuk do ta kisha imagjinuar, as në ëndrrat më të çmendura, që amerikanët do të kërkonin frymëzim nga Shqipëria”, tha ai.

Protestuesit kanë frymëzuar kryesisht progresistët amerikanë. Senatori Bernie Sanders i përshëndeti në X si pararojën e rezistencës kundër “oligarkisë globale”, duke shkruar se Shqipëria është ngritur kundër një “resorti luksoz katastrofik për mjedisin, të planifikuar nga dhëndri i Trump, Jared Kushner, dhe partnerët e tij miliarderë nga Katari”.

Rachel Maddow, moderatorja liberale e lajmeve televizive, përshëndeti “protestat masive kundër korrupsionit të Donald Trump dhe familjes së tij”.

Edhe disa figura të së djathtës amerikane kanë gjetur arsye për t’i mbështetur protestat. Alex Jones, teoricien i njohur i konspiracionit, lavdëroi protestuesit për përpjekjen e tyre për të rimarrë tokën “nga Izraeli, Kushner, Rothschildët dhe Ivanka Trump”, duke pretenduar se Shqipëria “po hyn në luftë civile”, me “shpërthime bombash dhe sulme me mitraloz”. Asnjë prej këtyre pretendimeve nuk është i vërtetë.

Video të filmuara vite më parë gjatë trazirave në Tiranë janë paraqitur ditët e fundit në internet si dhunë e shkaktuar nga zemërimi i shqiptarëve kundër Trump dhe familjes së tij. Ndërkohë, një grumbullim i madh tifozësh spanjollë pranë një plazhi në veri të Spanjës është etiketuar në internet si protestë kundër Trump në Tiranë.

Mbështetja online për protestat shqiptare ka rrëshqitur herë pas here edhe në deklarata hapur antisemitike. Disa pretendojnë se hebrenjtë duan të pushtojnë pjesë të Shqipërisë dhe t’u imponojnë shqiptarëve, shumica e të cilëve janë nominalisht myslimanë, të njëjtin fat si palestinezëve.

Pretendime të tilla bëjnë që disa protestues të shqetësohen se aktivistë të huaj po përpiqen të rrëmbejnë kauzën e tyre.

Baki Goxhaj, 41 vjeç, mysliman praktikues dhe aktivist pro-palestinez në Vlorë, udhëton çdo ditë drejt Tiranës për të marrë pjesë në protesta me bashkëshorten e tij.

“U kam thënë të tjerëve: Mos bërtisni ‘Poshtë hebrenjtë’”, tha ai.

“Kjo lëvizje nuk është kundër Trump dhe as kundër hebrenjve. Është kundër qeverisë sonë shumë të korruptuar.”

Ajo që Goxhaj dhe shumë të tjerë e shohin si korrupsion lidhet shpesh me shitjen dhe përdorimin e tokës, një çështje shumë e ndjeshme në Shqipëri, ku ish-diktatori komunist Enver Hoxha konfiskoi të gjithë pronën private pasi mori pushtetin në vitin 1944.

Kur komunizmi mori fund, gjykatat shqiptare u përballën me një lumë pretendimesh të kundërta për pronësinë, nga ish-pronarët dhe pasardhësit e tyre.

Gentian Mocka, 56, said his family has fought for decades in the courts to reclaim more than 91 hectares of land confiscated by the communist regime.

The property, he said, was then fraudulently acquired by a local lawyer who worked for Artur Shehu, an Albanian living in Miami, and is part of the parcel of land that was sold to Kushner's Qatari partners for the luxury resort project.

The Special Structure Against Corruption and Organized Crime issued an arrest warrant last week for Artur Shehu, a naturalized American citizen, accusing him of buying land and using construction projects in Albania to launder money for drug traffickers. The proceeds from the sale of his land to the Qatari buyers have been frozen, Rama said, but the sale itself remains in effect.

Shehu did not respond to requests for comment. He had previously called the allegations of meetings with drug traffickers "fake news" and said he had arranged the sale of the land to Kushner and the investors through an unnamed intermediary.

Mocka said that if he can get the land back, he would be willing to sell it to Kushner's project.  "The whole family is going to sell it and they just want this story to end ," he said.

Rama said protesters are free to gather peacefully in front of his office, adding: “ Albania is not a dictatorship.”

But he insisted the protests would not stop Kushner's resort project. " It's not going to be canceled," he said. "That's for sure."