Flash News

KRYESORE

John McCain/ Një politikan amerikan që nuk i gjendet shoku…në Shqipëri  

John McCain/ Një politikan amerikan që nuk i gjendet

Shënim i Politiko/ Ky është një Obituar i revistës britanike The Economist por, kur e lexon, nuk u shpëton dot krahasimeve të Senatorit amerikan me politikanët e këtushëm. Nga ky krahasim dihet kush del i humbur. Sepse, nuk gjen burra në politikën e Tiranës që mund të mendojnë jashtë linjave partiake. Edhe nëse ndodh, tek-tuk, ata flaken jashtë nga ‘mbretërit’ e partive.

John McCain, siç shkruhet më poshtë, nuk ishte skllav i bazës së partisë.

Më shumë se për këtë krahasim me ‘skllevërit’ e këtushëm, John McCain i shërben kujtesës sonë për ‘konservatorizmin e mençur’ dhe mbështetjen e fortë që i dha çështjes shqiptare duke u bërë një mik i komunitetit shqiptaro-amerikan në ShBA.

Godspeed, Senator!

The Economist

Çdo centimetër e trupit të John McCain-it jehonte qëndresën. Ecja e shpejtë, paksa e lëkundur, krahët e shtrënguar, supet e ngrira dhe buzëqeshja e mrrolur, të gjitha bartnin shenjën e Vietnamit si një plagë. Krahët i kishte ‘të ngrirë’ sepse iu thyen kur ra nga qielli me aeroplanin e tij bombardues, po ata krahë ia lidhën me litarë në burg çdo ditë. I liruar nga "Hilton Hanoi", pas pesë vjet e gjysmë torturash dhe izolimesh sporadike, ai nuk mund të ngrinte dorën as për të krehur flokët e vet. Flokë që iu bënë të bardhë, edhe pse ishte vetëm në të 30-at. Ecte me njëfarë krekosjeje, sepse në gjunjët e dëmtuar vështirë se kishin mbetur deje. Jo se kjo e ndali atë për të bërë kilometra të tëra përmes Grand Canyon-it dhe kodrave të shkreta të Arizonës, copëza të bukura të Amerikës që ai përfaqësoi në Kongres për më shumë se 30 vjet. Fryrja në kraharor ishte krenaria për atë që ndjente se kishte arritur atje.

Megjithatë, ndonjëherë, supet e tij përkuleshin dhe ai i kryqëzonte krahët në gjoks, sikur të mbrohej nga goditjet e një xhelati. Kjo ndodhi kur e pa veten të përzier dhe ‘të kapur’ në diçka të papëlqyeshme: duke bërë më shumë se duhet për lobistët e industrisë së lojërave të fatit (ia kishte shumë ënda të hidhte çipsa 100 dollarësh në një tavolinë ‘craps’-i, me një pupël fati dhe një qindarkë në xhepin e brendshëm); duke pranuar favore dhe fonde nga Charles Keating i skandalit të kursim-kredive; duke shkëmbyer goditje poshtë brezit me rivalët në garën për nominimin Republikan në vitin 2000, dhe për Presidencën në 2008, dhe më pas duke dështuar në të dyja. T’u rezistoje rrahjeve të burgjeve ishte e vështirë, por kauza ishte më e madhe. Dhimbja e pazakontë e dështimit politik nuk kishte përparësi të dukshme, prandaj lëndonte edhe më shumë.

Ai nuk donte që karriera e tij të përkufizohej nga Vietnami, por në mënyrë të pashmangshme bash kjo ndodhi. (As hero nuk donte të quhej, por në mënyrë të pashmangshme ai ishte.) Vietnami solli momentet më të mira të jetës së tij, kur refuzoi lirimin e parakohshëm nga burgu dhe fitoi, për herë të parë në jetën e tij, deri atëherë egoistike, një kuptim të rëndë të qëllimit të përbashkët, diçkaje më të madhe se vetja. Vietnami solli gjithashtu çastin më të keq, kur ai nënshkroi një rrëfim të detyruar, duke pranuar se ishte një "kriminel i keq". Asnjëherë nuk e tejkaloi turpin e kësaj.

Po ashtu, hijerënda mbi të, qenë profilet e forta të gjyshit dhe babait, të dy admiralë, të dy bij të detyrës, nderit dhe atdheut. Kur ndihej krenar për veten, kjo ndodhte edhe në emër të tyre. Kur turpërohej, kjo ndodhte edhe për shkak se i kishte zhgënjyer ata. Në vitin 1981, kur e dinte se kurrë nuk do ta fitonte gradën e Admiralit, dhe kur e kishte rrënuar martesën e parë me jobesnikëritë, ambicjet e vjetra politike u rishfaqën: një lloj tjetër shërbimi kombëtar në të cilin ai mund të zhytej.

Disiplina ishte pjesa më e vështirë. Gjithmonë kishte patur vështirësi me të, qoftë në Annapolis, ku sjellja e tij e  kapriçioze e bëri që përfundonte studimet i pesti nga fundi i klasës së vet, apo në stërvitjen aeronautike, kur pinte, ndiqte zonjushat, dhe ishte amator i hedonizmave në përgjithësi. Por, dështimi më i madh ishte temperamenti, gjaknxehtësia e pandalshme, zemërimi shkumëzues kundër atyre që e frustronin. Ai e shfajësonte si padurim, veçanërisht ndaj praktikës ‘me zvarritje’ me të cilën punonte Kongresi dhe dështimit të partive për të bashkëpunuar. (Demokratët mund të ishin partnerë të shkëlqyer: ai u bë bashkë me Russ Feingold për arritjen e tij më të madhe legjislative, reformën e financimit të fushatës, me Joe Lieberman në ligjet e kufizimeve tregtare, me Ted Kennedy në reformën e emigracionit). Ose, ndodhte që temperamentin e vet ta quante pasion, veçanërisht kur uli shpenzimet qeveritare- dhe nëse ai pasion ndonjëherë shterrte, ai ishte gati për azilin e veteranëve.

E vërteta dhe parimet

Kjo ishte motoja e tij, ndonëse jeta politike ia ndërlikoi të dyja. Në autobusin e fushatës kombëtare, Straight Talk Express, bisedoi hapur me shtypin, por me shpresën e kotë që ata do t’i hiqeshin qafe. Në Kongres mbajti qëndrime të forta kundër Industrisë së Duhanit, ngrohjes globale dhe mbi-rregullimit, por u kthye në reformën e kujdesit shëndetësor dhe buxhetet e balancuara, si edhe për emigracionin në fund. Kjo, dhe hapja e tij ndaj demokratëve, i dha reputacionin e një rebeli. Ai preferonte të mendonte se ishte një përfaqesues i lirë dhe i ndershëm, ende konservator në pjesën më të madhe të kohës, por jo skllav i bazës ekstremo-djathtiste Republikane. Ky parim u njollos sa herë garoi për zyrën e lartë, sidomos në 2008, ku i bëri një thirrje pa frena bazës Republikane duke zgjedhur, qesharakësisht të pakualifikuarën, Sarah Palin si ‘running mate’ (kandidate për zv/President).

Nevoja për luftë 

Konstantja e tij më e madhe qëndron në nxitjen e luftërave jashtë vendit, kudo mund të fitoheshin; dhe, për të, si Afganistani ashtu dhe Iraku, ishin të tilla. Amerika kishte për detyrë të përhapë lirinë dhe demokracinë, me forcën e armëve, nëse është e nevojshme. Ai digjej për të shkuar në Siri në mbështetje të rebelëve, të dërgonte armatime të rënda në Ukrainë dhe, të "bombardonte, bombardonte, bombardonte" Iranin, siç edhe këndoi njëherë. Kur vinte puna te lufta, e pezullonte mbështetjen e zakonshme për shkurtim taksash dhe buxhete të balancuara. Madje, edhe Vietnami, mendonte ai, duhej të ishte i fitueshëm, nëse ata idiotët, komandantët civilë, do të kishin bombarduar sa duhej.

Thënë këtë, qasja e mbizellshme e Donald Trump nuk i thoshte asgjë. Ata mund të ndanin një parti, por nuk e bashkonte asgjë me të dhe nacionalizmin naiv që ai promovonte. Diagnoza e kancerit në tru, në korrik të vitit 2017, ia çliroi gjuhën, dhe ia provoi kurajën, në të gjitha mënyrat që dëshironte. Fjala nuk pat qenë kurrë më e drejtpërdrejtë, qëndrimi kurrë më i duhur, sesa kur kur u bëri thirrje Republikanëve të tij, jo vetëm të durojnë, por të rezistojnë.

*Përkthimi: Politiko.al

Të fundit