Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Karantina me 5 pyetje/ Moza Ahmeti: Izolimin e kaloj duke shkruar tregime dhe përkthyer këngë franceze

Politiko 14 Prill 2020, 19:16

Karantina me 5 pyetje/ Moza Ahmeti: Izolimin e kaloj duke shkruar tregime dhe

Moza Ahmeti, jokonvencioanle siç vazhdon të jetë, të shërben një Manifest socio-politik si pëgjigje të një pyetjeje. Të rrëfen se gjendet në një ‘izolim të dyfishtë’ pasi i kanë hakeruar emailin dhe rrjetet sociale. Pas gjithë kësaj kreshendoje, e mbyll me një zbritje të butë mëmësore, duke të folur për vajzën që e ka jashtë dhe me të cilën përkthen këngë nga frëngjishtja ‘që ajo ta thellojë këtë gjuhë…në kulturën e së cilës gjej mushtin e së ardhmes së njerëzimit’.

Ndërkohë shkruan tregime.

Çfarë imagjinoje (të vinte në mend) kur dëgjoje fjalën ‘karantinë’ para se ti (dhe bota) të përballeshme me Covid-19?

Përgjithësisht karantina është një fjalë lufte. Ne shqiptarët e brezit tim provuam fjalën dhe aktin "shtetrrethim" për dhjetë muaj, në vitin 1997.

Për vite me radhë qëndruam pas dyerve të ambasadave, duke u depersonalizuar dhe korruptuar për të marrë një vizë, e drejta elementare e lëvizjes së lirë, rrënja e zhvillimit të njeriut, që rritet prej kulture.

Kjo përsa i përket dramës kolektive dhe objektive në marrëdhënie me konceptin e izolimit. Nuk po përmend këtu gjysmë shekulli fanar ndriçues në errësirën e dogmatizmit, fanar që në të vërtetë e ndezën reraportet politike globale, sikurse dhe e shuan.

Por për poetin, izolimi është diçka më shumë se kaq.

Poeti, poetja, ka aftësinë të tërheqin vëmendjen e shpirtit, të Dashurisë humane dhe të kapërcimit të izolimit të percepsionit që rihumanizon kuptimin. Izolimi është dhunimi i percepsionit dhe i energjisë fizike.

Cilat janë kufizimet më të mëdha që të ka sjellë karantina? A ka ndonjë plus?

Unë personalisht kam kaluar periudha në jetën e së quajturës demokraci, shumë të vështira. Besoj si unë, shumë njerëz me shpirt të lirë. Dhe, po ashtu, kam provuar shumë dritë në jetën time, duke shkaktuar te të tjerët dashuri për hir të Dashurisë, dhe jo të autoritetit apo frikës apo interesit. Por, kjo marrëdhënie me karakter etern, ka çmim. Psh, tani po ta jap intervistën me ëhatssap sepse xhelozia e hackerave që kanë marketing me konkurues të fushës sime, më ka bllokuar aksesimin para dy ditësh mbi dy email-e personalë si dhe Facebook, vetëm sepse postova dy tregime frëngjisht nga libri im i fundit "Tregimet e civilizimit" që botoi ‘Albas’ në shqip.

Kështu, ky izolim i të gjithëve është edhe një shpagim që u bëhet të fortëve për izolimin që u bëjnë të dobtëve të mirë, por këtë, ju betohem, vetëm tani, ndërsa po shkruaj, e mendova.

Çfarë të ka bërë përshtypje gjatë kësaj kohe të përballjes me Covid-19: çfarë të ka bërë më pesimiste apo optimiste?

Përshtypja më e madhe që më ka bërë situata e krijuar nga Corona, është çmimi kaq i lirë i jetëve njerëzore. Jam e bindur që kjo virozë është e thjeshtë për t'u shëruar, dhe thjesht vrapi i interesit material e gjeti botën në këtë kontigjencë.

Mungesa e etikës ndaj njeriut është e përfshirë në këtë çmim, po ashtu.

Sistemi ka një përparësi të verbër ndaj njeriut, dhe kjo nuk ndalet, pasi çdo kategori sociale ka apriorin e vet politik dhe nuk hap rrugë.

Paraja e konkuroi vlerën dhe kështu kushdo që kish para mund të kapte vlerën.

Por, vlerat sentimentale dhe shpiti nuk barazohen dot me vlerën monetare. Kjo asimetri shkoi në ekstrem dhe shkatërroi gjithçka. Unë mendoj se njerëzit më parë duhet t’i dëgjojnë njerëzit me mend dhe jo t'i ndëshkojnë për dijen.

Si mendon se do të ndryshojë bota pas Covid-19?

Unë mendoj se bota shqiptare po bënte ca Reforma dhe po hidhte ca hapa shpresëdhënës të cilët nuk mund të anullohen.

Propozimet e mia do të ishin, ndoshta paksa të çuditshme, por unë i ndjej të mundshme:

Parimi historik duhet të mbarojë në gjykimin e tjetrit. Kjo do të thotë që historia, e kaluara, nuk mund të përcaktojë të tashmen. Kjo në nivel sistemi ose individi.

Duhen rehabilituar vlerat e mohuara dhe shpjeguar haptas arsyet historike të të gjitha konflikteve, që ato mos përsëriten.

Burgu duhet të hiqet tërësisht kundrejt njeriut dhe dënimi do t'i thuhet duke ia lënë akt në ndërgjegje. Vetëm përsëritësit duhen izoluar.

Diktatoret nuk duhen vrarë. Jeta e tyre mbrohet me ligj sepse realizuan kuota historike që presupozojnë vazhdimin. Ata vetëm dalin në pension para kohe.

Identiteti nuk duhet të përcaktohet nga vendi ku ke lindur. Identiteti dhe besimi zgjidhen nga njeriu dhe mund të ndryshohen si nevojë e zhvillimit simbolik të tij.

Kulturat që prodhuan konektivitetin global si Amerika, apo teknologjik, si Gjermania, Japonia etj., duhet të kenë veton në vendime. Ato zotërojnë informacionin dhe i kanë dhuruar botës gjithë kohën e lirë dhe komunikimin.

Kulturat e lashta mjekësore si taoizmi, budizmi, joga, acupuncture, dhe të tjera si këto, duhen ringjallur dhe paguar tributi.

Asnjë zgjedhje vendore nuk duhet bërë pa shpërfaqur projektin periodik në zhvillimin global.

Macron thotë se subjekti bie në krizë ngaqë i duhet të futet në projekte pa njohur kuotën metafizike se përse i shërben funksioni i tij. Kjo quhet ndryshe, automatizëm.

Tryeza globale duhet të zërë gjithë lajmet lokale, jo si negacion, por si projekt.

Arritjet dhe kursi nuk duhet të ndryshojnë, as për arsye të kusureve historike të kaluara, as për arsye se vende postkomuniste si Kina kanë produkt më të madh. Zhvillimi aksidental duhet të mbarojë. Projekti nuk e përjashton diferencimin. Ai thjesht duhet të hapë portën për përfshirje të të gjithëve. Kjo bëhet e mundur paraprakisht duke përcaktuar disa të drejta humane bazë të pakthyeshme.

Duhet të ketë votime globale për vendimarrje globale.

Duhet të fitojnë të gjithë.

Si ka shkuar koha gjatë karantinës: mund të përshkruash ditën tipike në izolim? Cilët filma dhe libra do të sugjeroje për karantinën?

Karantinën e kam kaluar duke shkruar disa tregime nga libri i ri me titullin ‘Implikime’. Si dhe duke përkthyer këngë dashurie franceze, me vajzën që kam jashtë, që ajo ta thellojë këtë gjuhë, gjuhë e cila është investuar nga përkëdhelja dhe Koha e lirë, nga percepsioni dhe diskursi, në kulturën e së cilës gjej mushtin e së ardhmes së njerëzimit.

©Politiko.al

https://politiko.al/karantina-me-5-pyetje-virgjil-muci-kur-shkenca-jep-keshilla-per-larje-duarsh-eshte-koha-te-jemi-pesimiste/

https://politiko.al/karantina-me-5-pyetje-matteo-mandala-ngujimi-nuk-ma-ka-ndryshuar-jeten-e-perditshme-ja-kalendari-i-punes/

https://politiko.al/karantina-me-5-pyetje-stefan-capaliku-covid-19-nuk-do-ta-ndryshoje-botenas-faktin-se-jemi-populli-me-fatkeq-ne-europe/