Flash News

KRYESORE

Kryemadhi: Një Shqipëri Europiane kërkon një shtet të fortë, jo një udhëheqës të fortë

Kryemadhi: Një Shqipëri Europiane kërkon një shtet të

Nga Monika Kryemadhi

Për 28 vitet e fundit, Shqipëria ka kaluar një tranzicion politik, social dhe ekonomik, por ende vuan sot nga pasojat e trashëguara nga diktatura 45-vjeçare, disa prej të cilave vijojnë të jenë tek liderët e sotëm shqiptarë.

Prej 27 vjetësh vendi filloi të pozicionohet në një perspektivë të qartë euro-atlantike. Procesi i integrimit në BE deri tani po mbetet thjesht një strategji në letër ose në ëndrrat e shqiptarëve. Pas gati tre dekadave që nga fillimi i procesit të integrimit në BE, Shqipëria vazhdon të jetë një kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Procesi i vërtetë i integrimit, që do të fillojë me hapjen e negociatave për anëtarësim, vazhdon të jetë ende larg.

Shqipëria ishte pjesë e grupit të vendeve si Bullgaria dhe Rumania, ku në mes të viteve 90 u është ofruar një mundësi për bashkëpunim me BE, por konflikti i brendshëm politik dhe ngjarjet e trazuara të vitit 1997 e bënë atë të pamundur për të ndjekur ritmin e Kroacisë , i cili filloi procesin e anëtarësimit disa vjet pas Shqipërisë.

Sot është e qartë se edhe Serbia, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut do të jenë përsëri disa hapa përpara, duke lënë Shqipërinë të izoluar në konfliktin e saj të brendshëm politik, mungesën e rëndësishme të dialogut, kapjen e shtetit që po e çon vendin përgjatë një rruge të rrezikshme drejt autokracisë. Pikërisht në këtë realitet të hidhur shqiptar, ku sot më shumë se kurrë, vendi është i ndarë dhe anët politike janë hiper-polarizuar, duke çuar në një tunel të errët pa dritë në fund.

Mbajtja e stabilitetit përmes ‘status quos’ dhe një fasade të sundimit të ligjit e ka kthyer qeverinë në një vend arbitrar, ku çdo ditë i shkelin të drejtat themelore të qytetarëve, duke përfshirë mungesën e lirisë së medias të shkaktuar nëpërmjet vetëcensurës, të drejtat pronësore të dhëna në bazë të lidhjeve jo për procedurat ligjore, administratën publike që përdoret në shërbim të partisë në pushtet sesa në shërbim të qytetarëve dhe ku reformat e ndërtimit të shtetit për fat të keq janë kthyer në reforma propagandistike në përpjekje për të ruajtur fuqinë e partisë në pushtet.

Nga ana tjetër, edhe opozita politike në vend nuk është e përsosur. Ndonjëherë pengon gabimet e së kaluarës, po përpiqet shumë të nxisë reformat e brendshme dhe të ndryshojë një sistem që shkatërroi "demokracinë" e Shqipërisë. Opozita përballet me një fushë të pabarabartë të lojës, e zhveshur nga të gjitha mjetet parlamentare ligjore nga shumica aktuale. Në mungesë të institucioneve kyçe të drejtësisë, siç është Gjykata Kushtetuese dhe Gjykata Supreme, ka qenë e pamundur të përdoret sistemi ligjor për t'u përballur me problemet kritike me të cilat ballafaqohet vendi. Prandaj, opozita ka vendosur të ndërmarrë aktin radikal të 'mandateve të djegies'. Dikush mund të pyesë me të drejtë, a është vendimi i duhur për t'u larguar nga Parlamenti? Për fat të keq, edhe unë mendoj se është e drejtë, në rrethanat dhe në situatën ekstreme në të cilën ndodhet Shqipëria. Nuk kishte asnjë mundësi tjetër praktike.

Aktualisht, ne kemi një qeveri mono partiake, një parlament mono-partiak që çdo ditë kalon më tej drejt një regjimi diktatorial. Korrupsioni në nivelet më të larta ka sjellë kosto të larta për qytetarët dhe për ekonominë. Mbështetja zgjedhore e dhënë nga krimi i organizuar ndaj partisë në pushtet, diçka e konfirmuar nga zyra e prokurorisë shqiptare, fatkeqësisht ka çuar në kapjen e shtetit, e cila ka sjellë kështu një pengesë ekonomike dhe kontroll pothuajse të plotë të shpenzimeve publike, duke e bërë tokën pjellore për korrupsion dhe monopolizimin në duart e vetëm disa individëve.

Qytetarët nuk kanë qasje në punësim, ndërsa bizneset e vogla dhe të mesme detyrohen të falimentojnë për shkak të taksave të larta. Fermerët janë në protesta të përditshme për shkak të mungesës së qasjes në treg për të shitur prodhimet e tyre, kostot e larta të prodhimit dhe konkurrencën e padrejtë. Rinia ka humbur shpresën dhe po ikën në vendet evropiane si zgjidhja e vetme për një jetë më të mirë.

Ne kemi shkuar aq larg sa kemi shkelur marrëdhëniet më të rëndësishme kontraktuale me BE, Marrëveshjen e Stabilizim Asociimit, të nënshkruar në vitin 2006. Sot shumë nga këto shkelje po hetohen edhe nga institucionet evropiane, të cilat kanë kërkuar përgjigje nga qeveria e Shqipërisë , për moszbatimin e kriterit të konkurrencës së lirë dhe transparencës në investime të mëdha si Aeroporti i Vlorës ose Teatri Kombëtar, ku kompanitë e BE-së janë përjashtuar nga procesi i tenderimit.

Zgjedhjet janë një tjetër çështje e rëndësishme. Zgjedhjet e 2017 në Shqipëri na paraqitën me fenomenin e parë për blerjen dhe shitjen e votave të krimit të organizuar, të konfirmuar nga dëshmitë e prokurorisë shqiptare që zbuluan se zyrtarë të lartë ishin të përfshirë në këto çështje kriminale. Edhe sot, zyra e prokurorisë ngurron të hetojë me kujdes këto çështje. Sistemi i drejtësisë është në duart e qeverisë, sidomos duke pasur parasysh mungesën e Gjykatës Kushtetuese.

Opozita u la pa zgjidhje tjetër përveç dorëheqjes së mandateve parlamentare, me një kërkesë të qartë për zgjedhje të lira dhe të ndershme, që do të bënte të mundur që shqiptarët të zgjedhin qeverinë që duan.

"Djegia e mandateve" nuk është e motivuar nga neglizhimi i përgjegjësive politike dhe përfaqësuese. Në thelb, është një mënyrë ekstreme për të bërë gjëra në rrethanat e sjelljes së fortë nga shumica, në mënyrë që të përshpejtohet konkurrenca e ndershme dhe e ndershme në një proces zgjedhor që nuk kontrollohet nga krimi apo nga shumica.

Partnerët ndërkombëtarë të Shqipërisë, përfshirë Komisionin Europian, shpesh i kanë mbyllur sytë sjelljes politike të shumicës dhe mënyrës se si ai ka trajtuar problemet e rënda të vendit, duke toleruar arrogancën dhe një "dorë të fortë" në këmbim të stabilitetit në dukje se ajo sjell. Ne besojmë në vlerat dhe demokracinë evropiane, jo në stabilitetin imagjinar, i cili në vetvete destabilizon vendet me demokraci të brishta, si Shqipëria. Frika se djegia e mandateve dhe rënia e një qeverie mund të jetë një precedent për vendet e tjera në rajon nuk është një argument i qëndrueshëm. Dua t'u drejtohem një pyetje të gjithë atyre që kanë frikë nga ndryshimet politike në Shqipëri: A është më mirë të krijoni këtë pretekst për të parandaluar instalimin e një regjimi autokratik diku tjetër, siç po ndodh në Shqipëri? A është ndoshta mungesa e demokracisë, e institucioneve dhe e reformave shtetformuese, më fatale sesa thjesht prishja e një individi nga pushteti? Sot duhet të sakrifikojmë diçka nga vetja për të ndërtuar një shtet.

Shqipëria nuk ka nevojë për udhëheqës të fortë, autokratë. Të gjithë ne kemi nevojë është një shtet i fortë dhe i drejtë për të gjithë qytetarët shqiptarë, ku ofrohen mundësi të barabarta. Këto janë vlerat që qëndrojnë në zemër të Evropës, për të cilën ne duam të bashkojmë.

Situata e sotme në Shqipëri ka vetëm një zgjidhje, një pakt kombëtar, ku të gjitha partitë janë të angazhuara për rivendosjen e dialogut politik në vend. Politika shqiptare duhet të fillojë të prodhojë programe partiake me interesa kombëtare. Kjo duhet të fillojë me ndryshimin e mentalitetit dhe me alternativa konkrete. Pakti kombëtar duhet të jetë për shqiptarët dhe lufta politike duhet t'u shërbejë ofrimit të mundësive dhe një jete më të mirë për ta. Kjo është oferta për shqiptarët nga Lëvizja Socialiste për Integrim. Kjo është një ofertë për të ardhmen e tyre evropiane.

Marrë nga europeaninterest.eu

Të fundit