Aksioni në Theth: Shembje, tensione dhe sulmet e Ramës ndaj gjyqësorit

Në kulmin e sezonit turistik, Thethi, një nga destinacionet më ikonike të turizmit malor në Shqipëri, është përballur me një aksion masiv të shembjeve të objekteve, që ka ngjallur jo vetëm reagime lokale, por edhe shqetësim ndërkombëtar për mënyrën e trajtimit të pronës private dhe trashëgimisë kulturore.

Këto dinamika ngjallën debate të forta mbi sundimin e ligjit, pavarësinë e drejtësisë dhe balancën mes autoritetit shtetëror dhe të drejtave të qytetarëve.

Aksioni në Theth: shembje, protesta dhe tensione

Në korrik 2025 nisën masat e Inspektoratit Kombëtar të Mbrojtjes së Territorit (IKMT) për shembjen e ndërtimeve pa leje në Theth, një nga zonat turistike më të vizituara të vendit. Sipas raporteve, në operacion u përfshinë dhjetëra ndërtesa si bujtina dhe objekte rezidenciale që autoritetet i konsideruan pa leje ndërtimi.

Rreth 70 objekte u shembën, përfshirë një ndërtesë 3‑katëshe që u shkatërrua me eksploziv në fund të aksionit për lirimin e hapësirave publike.

Në tetor, IKMT u rikthye në Theth për të shembur edhe 35 objekte të tjera, mes tyre edhe struktura të ngritura nga banorët vendas, duke shkaktuar tensione të reja.

Pamjet e ndërhyrjeve të forcave dhe përdorimit të fadromave janë shpërndarë gjerësisht në media, ndërsa kryeministri Rama publikoi edhe video nga disa shembje, duke theksuar se “kush ndërton pa leje, investon vetëm për belanë e vet”.

Banorë dhe kundërshtarë politikë e denoncuan aksionin si të ashpër, jo të balancuar dhe me pasoja negative për turizmin dhe komunitetin lokal. Sipas kritikëve, ndërhyrjet ndodhën në kulmin e sezonit turistik, duke dëmtuar imazhin e Thethit dhe duke shfaqur një mungesë dialogu me banorët.  

Zyrtarë opozitarë i referoheshin aksioneve si “terror shtetëror” dhe kërkonin ndërprerjen e tyre dhe dëmshpërblim për banorët, duke akuzuar qeverinë për shkelje të të drejtave të pronës dhe arbitraritet.

Nga ana tjetër, Rama argumentoi se veprimet ishin të nevojshme për zbatimin e ligjit mbi ndërtimet pa leje dhe se ndërhyrjet u zhvilluan për të mbrojtur territorin natyror të zonës. Ai gjithashtu njoftoi hetime për pretenduar “pushtim kriminal” të zonës për ndërtimet e paligjshme.  

Sulmet e kryeministrit ndaj gjyqësorit

Një nga dimensionet më të diskutueshme të aksionit në Theth lidhet me sulmet e drejtpërdrejta të kryeministrit Edi Rama ndaj sistemit të drejtësisë, veçanërisht ndaj një prokurorje të Shkodrës që refuzoi të hapte hetime penale për ndërtimet e paautorizuara në zonën e mbrojtur.

Rama publikisht e identifikoi prokuroren Elsa Gjeli si përgjegjëse për mosfillimin e çështjes, duke e akuzuar atë se kishte “hedhur në kosh” denoncimin e Policisë së Shtetit dhe se kishte dështuar të mbronte ligjin për mbrojtjen e territorit, ndërkohë që ndërtimet pa leje “u bëjnë dëm komunitetit dhe imazhit të vendit”.

Ai shpesh përdori gjuhë të ashpër, duke thënë se ndërtimet në fjalë përbënin një “krim të shumëfishtë” dhe duke kërkuar nga Ministria e Drejtësisë që të dërgonte çështjen për shqyrtim në Këshillin e Lartë të Prokurorisë, me qëllim nisjen e hetimeve disiplinore për prokuroren.

Sulmet e Ramës nuk u ndaluan vetëm te akuzat, por u shtrinë edhe në deklarata publike ku ai sugjeroi se mungesa e veprimit penal nga prokuroria cenonte sundimin e ligjit dhe detyrimin e institucioneve për të vepruar ndaj ndërtimeve pa leje në zonat e mbrojtura.

Në video dhe postime në rrjetet sociale, Rama e paraqiti mosfillimin e çështjes si një tërheqje nga detyrimet ligjore, duke kërkuar reagim nga organet më të larta të drejtësisë, një strategji që kritikët e cilësuan si presion politik ndaj institucioneve gjyqësore dhe prokuroriale.

Kështu, qeveria nën udhëheqjen e Ramës theksoi  sulmet politike ndaj institucioneve të drejtësisë duke hapur debat mbi presionin politik dhe pavarësinë e gjyqësorit në vend.