BioNTech, një Vaksinë kanceri pas Covid-19? Rezultatet janë premtuese

nga Jörg Blech/ Der Spiegel

Kalendari vështirë se mund të kishte qenë më i përshtatshëm. Numri i infeksioneve me koronavirus ishte rritur në një shifër të tmerrshme, ashtu si edhe numri i vdekjeve, kur lajmi doli në titujt globalë: Një vaksinë e re është 90 për qind efektive kundër COVID-19.

"Këto të dhëna na sjellin një hap më pranë një zgjidhjeje të mundshme për pandeminë aktuale globale", thotë Uğur Şahin, mjek dhe drejtor i BioNTech, kompania bioteknike me bazë në Mainz që zhvilloi vaksinën së bashku me firmën farmaceutike amerikane Pfizer. Të dy kompanitë aktualisht po kërkojnë miratimin e rregullatorit në Shtetet e Bashkuara.

Përparimi, jo vetëm që mund të nënkuptojë fillimin e fundit të krizës së koronës, ai gjithashtu mund të përfundojë duke ndryshuar rrënjësisht të gjithë qasjen për zhvillimin e vaksinave. Personave që marrin serume të zhvilluara me këtë teknologji u injektohet një molekulë e paketuar që përmban një gjurmë konstruksioni në formën e ARN-së dërguese, ose ARNi.

Këto molekula absorbohen nga qelizat në trup, ku ARNi i bën të prodhojnë një proteinë specifike. Kjo proteinë, megjithatë, është e huaj për trupin dhe sulmohet nga qelizat immune, duke zhvilluar kështu imunitetin.

Një rezultat historik

Kërkimet në këtë teknologji kanë vazhduar për dekada për shkak të efektivitetit të saj të mundshëm në luftimin e të gjitha llojeve të sëmundjeve, përfshirë kancerin. Dhe tani, në luftën kundër virusit SARS-CoV-2, BioNTech dhe Pfizer me sa duket kanë provuar se funksionon.

"Ky është një rezultat historik, vaksina e parë mARN që tregon efikasitet të përkohshëm," thotë imunologu Nicholas Jackson i Koalicionit për Inovacione Epidemike, një aleancë ndërkombëtare për progresin e hulumtimit të vaksinave. Nëse nuk ka pengesa, i tha ai DER SPIEGEL, "ky rezultat pozitiv mund të çojë një epokë të re të përpjekjeve për të aplikuar teknologjitë e ARN-së drejt sëmundjeve infektive".

Norbert Pardi, një asistent profesor në Universitetin e Pensilvanisë, bie dakord. Në komentet për DER SPIEGEL, ai tha: "është fantastike që vaksina e mARN-së të funksionojë kaq mirë." Nëse provohet e mjaftueshme, ai beson se "ka shumë të ngjarë të ketë gjithnjë e më shumë vaksina të aprovuara të ARN-së kundër kancerit dhe sëmundjeve infektive në vitet e ardhshme".

Studiuesit iu drejtuan teknologjisë mARN për prodhimin e vaksinave, pjesërisht sepse metodat tradicionale janë të mundimshme. Vaksinat e tilla prodhohen duke përdorur viruse të dobësuara ose pjesë të viruseve. Për prodhimin e vaksinës së gripit, për shembull, 500 milion vezë përdoren çdo vit për të shumuar virusin e gripit. Për më tepër, kjo qasje ka rezultuar joefektive në betejën kundër sëmundjeve të caktuara infektive, të tilla si AIDS ose ethet Dengue, aq më pak në prodhimin e një vaksine për pacientët me kancer.

Si e tillë, u duk gjithnjë e më tërheqëse për programimin e qelizave në trup për të prodhuar vaksinën duke prezantuar ARN që përmban projektin e duhur të ndërtimit. Studiuesit filluan të eksperimentojnë me këtë qasje më shumë se tre dekada më parë, duke injektuar mARN të huaj në kafshë laboratorike, të cilat më pas zbatuan projektin dhe prodhuan substancën e huaj në qelizat e tyre muskulore.

Një vaksinë kanceri?

Por pas këtij fillimi inkurajues, pati dhe disa probleme për pak kohë. Arsyeja: ARNi u tregua jashtëzakonisht e paqëndrueshme, shpesh prishej menjëherë pasi injektohej në trup ose zhdukej plotësisht. Kështu, syninimi ishte përdorimi i ‘kurtheve molekulare’ për të paketuar ARNi në një mënyrë të tillë që të mund të gjente rrugën në qeliza pa u dëmtuar. Vetëm në 10 vitet e fundit, thotë Pardi, inovacionet teknike dhe fondet kërkimore kanë shndërruar ARNi në një "mjet terapeutik premtues".

Ekspertja mjekësore Ozlem Türeci dhe burri i saj Uğur Şahin morën pjesë të dy në atë hulumtim. Çifti shpresonte të zbulonte metoda të përmirësuara për trajtimin e tumoreve dhe së shpejti, ata ëndërronin të ishin në gjendje të prodhonin një vaksinë kanceri.

Baza për atë vizion: Kur indet kanceroze fillojnë të rriten, prodhohen qeliza anormale që duken të huaja për sistemin imunitar. Türeci dhe Şahin krahasuan indet e shëndetshme me indet anormale nga një pacient specifik me kancer dhe kështu ishin në gjendje të gjenin ato qeliza që dukeshin të huaja. Ata pastaj prodhuan ARNi që përmban një plan pikërisht për këto struktura të huaja. Ata gjithashtu përmirësuan ARNi në mënyrë që ajo, në fakt, të arrinte qelizat e synuara në trup.

Në një studim, Türeci dhe Şahin administruan ARN-në e duhur për 13 pacientë që vuanin nga melanoma malinje dhe zbuluan se sistemi imunitar i secilit pacient reagoi. Tetë prej tyre nuk pësuan rikthim të kancerogjenëve gjatë 12-23 muajve më pas. Trajtimi nuk është në gjendje të parandalojë kancerin, por mund të ndihmojë në trajtimin e tij dhe në parandalimin e metastazës.

Qëllimi është që secili pacient merr një mDNA që është përshtatur saktësisht për profilin gjenetik të kancerit nga i cili vuajnë. Këto imunoterapi të personalizuara të kancerit konsiderohen ende eksperimentale, por rezultatet e studimit fillestar ishin aq premtuese sa që Türeci, Şahin dhe ekipi i tyre ishin në gjendje të botonin rezultatet e tyre në korrik 2017 në “Nature”, revista e shquar shkencore. Pothuajse dy vjet më vonë, një pacient 52 vjeçar me kancer të lëkurës në ShBA mori trajtimin eksperimental BioNTech, pas së cilës ai i tha revistës “Nature”: Në të vërtetë unë isha dëshmitar i qelizave të kancerit që u tkurrën para syve të mi".

Padyshim që deklarata të tilla duhet të trajtohen gjithmonë me kujdes, por këto ditë, dhjetëra kompani dhe universitete po kryejnë kërkime në teknologji. Studimet klinike me vaksinat e ARN që synojnë kancerin e gjirit, kancerin e mushkërive, kancerin e prostatës dhe kancerin e zorrës së trashë, ndër të tjera, janë duke u zhvilluar. Shumëllojshmëria e llojeve të ndryshme të kancerit që janë në shënjestër, tha eksperti i mARN-së Pardi jo shumë kohë më pare, provon se vaksinat e ARN-së mund të jenë thelbësore në luftën kundër sëmundjes.

1.3 miliard doza

Në janar, Türeci dhe Şahin u hodhën në garë për një vaksinë koronavirusi brenda natës, pasi kuptuan gravitetin e pandemisë. Brenda BioNTech, ata bënë së bashku një ekip që fillimisht ishte me 40 vetë. Në bazë të sekuencës gjenetike të virusit, ekipi zhvilloi me shpejtësi 20 kandidatë të mundshëm të vaksinave dhe filloi testimin e tyre në kafshë laboratorike, duke ngushtuar fushën e serumeve të mundshme. Në të njëjtën kohë, BioNTech iu drejtua gjigandit farmaceutik Pfizer me një ofertë për t'u bashkuar për fazën e studimit klinik.

Më shumë se 43,500 njerëz deri më tani kanë marrë pjesë në studimin e Fazës III. Disa nga pjesëmarrësit morën dy injeksione me një placebo me tre javë distancë, dhe të tjerët që morën para-vaksinën. As subjektet e testit dhe as mjekët pjesëmarrës nuk e dinin se kush mori çfarë. Sapo 94 prej subjekteve të testit u infektuan me COVID-19, të dhënat u analizuan për herë të parë nga ekspertë të pavarur. Sipas asaj analize, vaksina prodhoi mbrojtje "më shumë se 90 përqind", siç vuri në dukje njoftimi për shtyp.

Po vaksinat e tjera me mARN dhe në konkurrencë të drejtpërdrejtë me BioNTech? Franz-Werner Haas, CEO i firmës bioteknike me bazë në Tübingen Curevac, i tha DER SPIEGEL se kandidati i vaksinës së kompanisë së tij ka provuar të jetë i sigurt në të gjitha nivelet e dozës së testuar. Studimi vendimtar për miratim, tha se ai do të fillojë para fundit të vitit. Dhe kompania bioteknologjike Moderna, e vendosur në Cambrigde, Massachusetts, thotë Norbert Pardi, së shpejti mund të jetë në gjendje të tregojë "rezultate të ngjashme" me ato të prodhuara nga BioNTech.

Megjithatë, derisa të ndodhë kjo, të gjithë i kanë sytë nga kompania e bioteknologjisë në Mainz, pioniere e mRNA. Pavarësisht faktit që vaksina duhet të ruhet dhe transportohet në minus 70 gradë Celsius, pavarësisht faktit se secila dozë do të kushtojë gati 20 dollarë në ShBA., dhe pavarësisht se efikasiteti i saj nuk është provuar ende përfundimisht, vaksina do të shitet nga mesi i vitit 2021. Secila prej 1.3 miliardë dozave të parashikuara.

Përkthimi: Politiko.al