Dhoma Amerikane e Tregtisë letër Ramës, kërkon shtyrjen e tenderit të Porto Romanos

Kreu i Dhomës Amerikane të Tregtisë në Shqipëri, Grant Van Cleeve, i ka kërkuar qeverisë shqiptare të shtyjë tenderin për ndërtimin e portit të ri në Porto Romano.

Përmes një letre publike drejtuar kryeministrit Edi Rama dhe disa zyrtarëve të tjerë të lartë, ai thekson se projekti duhet rishikuar përpara se të merret një vendim përfundimtar pasi sipas tij, ndërtimi i portit në përmasat e planifikuara aktualisht rrezikon të kufizojë potencialin strategjik të Shqipërisë në rajon.

Van Cleeve paralajmëron se një port me kapacitete të vogla nuk do të mund të mbështesë zhvillimin e Korridorit 8 dhe as të konkurrojë me portet e mëdha të Mesdheut, si ato të Pireut dhe Selanikut.

Në përfundim, ai propozon që projekti të zhvillohet me mbështetjen e partnerëve ndërkombëtarë, përfshirë kompani dhe investitorë nga Shtetet e Bashkuara, Italia, Holanda dhe Turqia, si dhe në përputhje me standardet strategjike të NATO-s.

LETRA E PLOTË:

I nderuar Edi Rama – Kryeministër i Shqipërisë

I nderuar Enea Karakaçi – Ministër i Infrastrukturës dhe Energjisë

I nderuar Ermal Nufi – Ministër i Mbrojtjes

1.Liburn Aliu – Drejtor Ekzekutiv i Autoritetit Portual të Durrësit

Shqipëria ka një mundësi historike për të riformësuar gjeometrinë logjistike të Ballkanit, duke zhvendosur gravitetin ekonomik të rajonit dhe duke arritur dominancë strategjike në ndërlidhje përmes ndërtimit të korridoreve me kapacitet të lartë të ankoruara në Porto Romano.

Infrastruktura është inxhinieri.

Dominanca logjistike është qeverisje e mirë dhe lidership.

Shpejtësia e ndryshon gjeometrinë më shpejt se ideologjia.

Vendimi i planifikuar për 9 mars në lidhje me Porto Romanon përfaqëson një moment strategjik kombëtar që do të formësojë pozicionin gjeopolitik dhe ekonomik të Shqipërisë në Evropën Juglindore për dekada.

Portet ndërtohen një herë në shekull dhe gabimet strategjike të bëra në portet mund të përcaktojnë fatin e një kombi për një shekull.

Nëse Porto Romano ndërtohet në shkallën e tij aktuale të kufizuar, Korridori 8 do të dështojë strukturalisht dhe flukset e mallrave në Evropën Juglindore do të vazhdojnë të kapen nga Pireu dhe Selaniku, duke e lënë Shqipërinë jashtë sistemit kryesor logjistik të Mesdheut për shekullin e ardhshëm.

Portet e mëdha janë ndër asetet gjeopolitike më të rëndësishme të një kombi. Ndryshe nga rrugët apo hekurudhat, të cilat mund të zgjerohen me kalimin e kohës, portet e mëdha zakonisht ndërtohen vetëm një herë në një shekull dhe shkalla fillestare e tyre përcakton potencialin strategjik afatgjatë.

Problemi Thelbësor

Projektimi aktual i Porto Romanos është jashtëzakonisht i vogël:

1.400 metra mur moli (quay wall)

2.38 hektarë sipërfaqe portuale

Krahasim me porte të tjera:

Portet konkurrojnë në shkallë.

Në ekonominë detare të sotme, një port 400 metra që në realitet mund të akomodojë vetëm NJË anije të madhe nuk mund të konkurrojë me një port 24 kilometra.

Korridoret e transportit ndjekin portet — jo e kundërta.

Një port i vogël nuk mund të gjenerojë volumet e mallrave të nevojshme për të mbështetur një korridor logjistik madhor lindje-perëndim si Korridori 8.

Korridori 8 nuk do të ndjekë një port të vogël. Nëse Porto Romano mbetet i vogël, ngarkesat rajonale do të vazhdojnë të kalojnë përmes Pireut dhe Selanikut.

Konteksti Strategjik

Për shkak të pozicionit gjeografik mes Detit Adriatik dhe Detit të Zi, Korridori 8 ka qenë një objektiv strategjik për më shumë se tre dekada.

Megjithatë, jo të gjithë aktorët gjeopolitikë ndajnë të njëjtin interes për zhvillimin e një boshti të fortë logjistik lindje-perëndim në Ballkan. Disa aktorë përfitojnë nga ruajtja e flukseve ekzistuese veri-jug, të përqendruara rreth porteve të tjera të Mesdheut.

Infrastruktura në rajone me konkurrencë gjeopolitike nuk është kurrë neutrale.

Mundësia Strategjike

Porto Romano mund të bëhet platforma qendrore logjistike e Evropës Juglindore, e integruar me Korridorin 8.

Një zhvillim në shkallë strategjike duhet të synojë:

1. kapacitet 18 metra thellësi ujore;

2. 2+ milion TEU kapacitet kontejnerësh;

3. zona të mëdha logjistike dhe Zona të Lira Tregtare;

4. terminale RoRo dhe energjie (përfshirë LNG nga SHBA);

5. infrastrukturë detare dhe strategjike të NATO-s.

Kjo platformë do ta vendoste Shqipërinë në qendër të zinxhirëve rajonalë të furnizimit.

Dimensioni Strategjik i NATO-s

Një Porto Romano me ujëra të thella, i lidhur me Korridorin 8, do të forconte ndjeshëm mobilitetin dhe qëndrueshmërinë strategjike të NATO-s në Evropën Juglindore.

Zgjedhja Strategjike

Pyetja është e thjeshtë:

A do të varet Shqipëria nga Pireu dhe Selaniku — apo do të varen Ballkani nga Porto Romano?

Një Porto Romano i vogël do të mbetet një port kombëtar dytësor.

Një Porto Romano i madh mund të ripërcaktojë rolin strategjik të Shqipërisë në Evropën Juglindore.

Zgjidhja e Propozuar

1.Kërkojmë me respekt që tenderi i Porto Romanos i planifikuar për 9 mars të shtyhet dhe të rishikohet në bazë të kërkesave më të fundit të NATO-s dhe Korridorit 8.

2.Mund të lehtësojmë zhvillimin EPC+F të një Porto Romano më të madh brenda këtij viti, të bashkëfinancuar nga partnerë nga Shtetet e Bashkuara dhe Italia, dhe të realizuar nga furnitorë strategjikë nga SHBA, Italia, Holanda dhe Turqia.

3.Mund të ofrojmë firmat më të mira inxhinierike amerikane për të asistuar në rishikimin e projektimit të Porto Romanos, hekurudhave, autostradave dhe të gjithë infrastrukturës dual-use të Korridorit 8, të ndërtuara sipas standardeve të NATO-s, në koordinim të plotë me NATO-n dhe për të siguruar financim shtesë nga NATO.

Me respekt,

Grant Van Cleve

COO, Tecnal