Intervista/ Gazetari më i mirë në Shqipëri, i ftuari më interesant në ZL, dhe pse Rama ndihmohet nga të huajt…sipas Arian Çanit

Arian Çani, gazetari dhe moderatori i ‘Zonë e lirë’ në TV Klan ka qenë i ftuar mbrëmjen e së enjtes në PoltikOn të gazetarit Alfred Lela në RTV Ora. Për 30 minuta Çani ka rrëfyer për të ftuarit e tij, duke veçuar më ‘specialët’, por duke refuzuar të flasë për ‘gomerët’. Ai është ndalur te Berisha, Basha, Rama dhe Meta dhe çfarë mendon për ta.

Më poshtë intervista e plotë:

Alfred Lela: Iku e kuqja erdhi bluja, u rrethuam me blu. Cila është ngjyra jote e preferuar?

Arjan Çani: E zeza është plak.

Alfred Lela: Prandaj dilni vazhdimisht me të zeza?

Arjan Çani: Gjithmonë.

Alfred Lela: A keni bërë ju një emision që quhej “Klani i Natës”?

Arjan Çani: Dikur në radio po, në vitet ’97, në radio nuk ka ngjyra, ti e di.

Alfred Lela: E zezë ishte edhe ”Klani i Natës” se bëhej në mesnatë? Edhe atëherë e errëta ishte ngjyra… Zonë e Lirë është emisioni që ndiqet shumë, me plot audiencë. Cili mendoni se është sekreti, çelësi  i kësaj?  Çani, ideja apo Shqipëria që kërkon një gjë të tillë në televizion?

Arjan Çani: Për t’iu përgjigjur pa…  duke hequr mendjemadhësinë, mendoj se kam qenë unë, sepse ka qenë një ide e imja, e frymëzuar nga  një format francez, dikur në Paris, në rininë time, mendoj se ky është me pak fjalë.

Alfrd Lela: Çani, më thoni një, ose dy ose tre gazetarë të mirë në Shqipëri, s’është e thënë që të jenë ata që dalin në ekran, mund të jenë gazetarë të shtypit të shkruar, qoftë dhe nga e shkuara, nga e sotmja, po jo nga e ardhmja se ata nuk i njohim.

Arjan Çani: Gazetarë, gazetarë  e ke fjalën jo opinionistë, jo analistë?

Alfred Lela: Jo,  po nëse doni një analist, një analist.

Arjan Çani: Një emër që më vjen  në mendje menjëherë, po që nuk e  njoh personalisht domethënë, po që do ta kem nesër në emision është, Ornela.

Alfred Lela: Ornela Liperi?

Arjan Çani: Ornela  Liperi e “Monitor”. E shoh nëpër debate, nëpër studio televizive, ose kur  e lexoj herë pas here që shkruan, më bën përshtypje. Me duket një gazetare shumë profesioniste, shumë e saktë, shumë e qetë, e thjeshtë, flet edhe për njerëzit që nuk marrin vesh nga ekonomia, flet me një gjuhë tjetër. Ornela është një nga të paktat, për të mos thënë më e mira që mund të kemi, kur duam të marrim vesh pak ekonominë, e kupton?

Alfred Lela: Çfarë ke kundër Erjon Velisë?

Arjan Çani: Unë nuk kam asgjë kundër.

Alfred Lela: Pse e quan Vilajet Qyrku?

Arjan Çani:  Ti po më pyet për histori të para 10 viteve.

Alfred Lela: Ne e nisëm te “Klani Natës” dhe…

Arjan Çani: Unë kam memorie shumë të dobët Lela dhe të them të drejtën nuk mbaj mend asgjë rreth këtij personazhi. As nga e kaluara as nga kjo e sotmja.

Alfred Lela: Vilajetit apo e Velisë?

Arjan Çani: E Velise, e Velisë, atij që është sot, nuk më thotë gjë ai personazh, aq shumë s’më thotë sa nuk jam fare i vëmendshëm ndaj gjërave që ai bën.

Alfred Lela: Domëthënë keni diçka kundër tij?

Arjan Çani: Jo thjesht nuk më thotë gjë, nuk jam kundër, nuk më intereson fare.

Alfred Lela: A mbani maskë këto ditë?

Arjan Çani: Po.

Alfred Lela: Sot është dita e parë me maskë.

Arian Çani: Po, mbaj maskë se nuk kam kohë që të merrem me policët në rrugë, të them të drejtën.

Alfrd Lela: Zonë e lirë, thotë maska?

Arjan Çani: Ma kanë bërë dhuratë një maskë të personalizuar, me logon e Zonë e Lirë. Nuk e di në televizion lejohet të rrish pa maskë?

Alfred Lela: Lejohet nëse distanca është, studioja jote është e madhe, dhe kjo studio është  madhe, kështuqë po, nëse është distanca e duhur.

Arjan Çani: Po, por ka një paradoks Lela, sepse ky ligji qe doli tani, vendimi është që të mbash maskë edhe në rrugë, duke ecur.

Alfred Lela: Po.

Arjan Çani: Normalisht, i bie që edhe të mos ketë njerëz fare rruga, të jesh vetëm, ti do të mbash maskë, kështu që ka një paradoks.

Alfred Lela: Cilat janë gjasat që të ketë vetëm një njëri në rrugë? Vetëm nëse është mesi i natës? Por lajmi ishte që kur bën not duhet ta heqesh maskën, ose kur ha dhe pi diçka mund ta heqësh.

Arjan Çani: Bota është bërë më shumë se qesharake me këtë.

Alfred Lela: Është bërë. A jeni ju, a futeni ju Çani tek ata njerëz që nuk besojnë tek Covid-i  dhe janë kundër maskave dhe masave profilaktike, apo thoni që duhen marrë këto masa për t’u ruajtur  me sa mund të ruhemi?

Arjan Çani: Jo, unë nuk hyj te këta njerëzit që besojnë te teoritë e konspiracionit, po bëhet se kanë ndonjë qëllim, etj etj, por ndërkohë nuk jam as partizan i këtyre rregullave strikte edhe qesharake në absurditet, mendoj që ja vlen të mbash një maskë, por me masë, unë jam për masa por me masë.

Alfred Lela: Kuptoj. Çfarë mendoni meqë folët…

Arjan Çani: Pse më flet me ‘ju’ me raste?

Alfred Lela: Nuk e di, Çani..

Arjan Çani: Jo po krijohet dictancë dhe unë pastaj bëhem i ftohtë.

Alfred Lela: E di, nuk e dua as unë këtë distancë në fakt, por ngaqë erdha nga të folurit me ‘ju’ dhe nuk po shndërrohem dot në ‘ti’, nuk e di pse.

Konspiracionistët, çfarë mendoni për një emër konkret që është këtu në Tiranë? Boton librat e teorive…

Arjan Çani: Alfed Cako? Eshtë shumë i lezetshëm, unë e kam shumë xhan.

Alfred Lela: E tepron, i beson në ato gjëra që thotë?

Arjan Çani: Ai është i lezetshëm, pikërisht sepse e tepron, po mos ta tepronte nuk do ishte i lezetshëm.

Alfred Lela: Po a është i lezetshëm se aktron, i beson ato që thotë? Se po ti besojë, i bie të mos jetë i lezetshëm, por gomar, se ka ca gjëra që…

Arjan Çani: Jo, nuk do ta quaja gomar.

Alfred Lela: Me ‘përkëdheli’ po e them.

Arjan Çani: Dëgjo Lela, unë mendoj se si puna e Alfred Cakos, ka me miliona njerëz në botë që besojnë, dhe nuk është për t’u hedhur poshtë dhe për t’u fshirë me gomë.

Alfred Lela: Çani, çipi që vendoset këtu dhe të gjurmojnë, duket pak si…

Arjan Çani: Në këto vendet nordike, Suedi , Finlandë, nuk e di mirë tani Lela, mund ta gjejmë në internet, është bërë një eksperiment, dhe nuk e di sa mijëra njerëz, e kanë fiks këtu tek dora, dhe bëjnë gjithçka, bëjnë gjithë veprimet gjatë jetës së tyre, blejnë, shesin, bëjnë gjthë transaksionet me këtë çipin, hapin dyert, është gjithçka.

Alfred Lela: Kush ka qenë personazhi më interesant që ke ftuar në emision dhe kush më ‘gomari’, meqë përdorëm këto terma, duke i kërkuar ndjesë Cakos se ajo fjalë ishte e thënë jashtë pozicionit në raport me të? Unë nuk mendoj se ai i beson ato që thotë.

Arjan Çani: Unë besoj se ai beson dhe nuk është gomar.

Alfred Lela: Ka zgjedhur rolin e tij në qytet, a  nuk e kemi të gjithë një rol në qytet?

Arjan Çani: Në rastin konkret me aq sa e njoh dhe e kam ftuar në studio nuk besoj se aktron.

Alfred Lela: Cili është i ftuari më ‘gomar’ dhe më interesant?

Arjan Çani: Prapë me gomar?

Alfred Lela: Po tani ngeli kjo.

Arjan Çani: Gomerë?

Alfred Lela: Kujtova se do thoje se Alfred Lela ka qenë më gomari?

Arjan Çani: Nuk do desha të, nuk është momenti këtu as studio të merremi me thashetheme të tipit..

Alfred Lela: Kush ka qenë më interesanti?

Arjan Çani: Në 18 vite emision se ka shumë, janë shumë vite, po do përmend Ana Visi, këngëtare e njohur greke,nga e  cila kam marrë një kënaqësi të madhe  duke e intervistuar.

Alfred Lela- Nuk do të thuash një shqiptar, je i madh shumë…

Arjan Çani- Më interesanti është Sali Berisha. Është i ditur, di të buzëqeshë, di të dëgjojë, të të respektojë. Berisha është një nga klientët më interesantë dhe më të bukur të emisionit. Nuk e them politikisht, por realisht më intrigon. Ka një staturë që nuk e gjen në asnjë personazh tjetër. Këtë e them me bindje nga përvoja ime, nga eksperienca.

Alfred Lela: Ku ndryshon nga Basha?

Arjan Çani: Është tjetër gjë. Si nata me ditën.

Alfred Lela: Çfarë është Basha ne llojin e vet? Si politikan, si i ftuar?

Arjan Çani: Basha është kryeministër i ardhshëm. Nuk e di se kur, por ai do të jetë sepse i ka cilësitë për të qenë i tillë. Është një njeri që nuk i beson dot kollaj dhe për këtë do të bëhet kryeministër. Kur ai të thotë diçka ti nuk e beson dhe këtë e ka favor.

Alfred Lela: Edi Rama? Si i ftuar, si kryeministër?

Arjan Çani: Është njeriu që njoh më shumë se të gjithë, që kur ka qenë kryetar Bashkie. Vonë e kam kuptuar që është një bullist i niveleve të larta.

Alfred Lela: Bullist është dikush që të nxin jetën, të përndjek, të thotë më të zezat, të cënon në pikat më të dobëta, e bën fizikisht dhe shpirtërisht. Këtë doni të thoni për Edi Ramën?

Arjan Çani: Jo, me mua, çuditërisht por me të gjithë dynjanë, me vartësit, gazetarët që nuk i njeh dhe do t’i poshtërojë, por duke qenë i tillë është dhe i talentuar

Alfred Lela: Po pse është kaq i sukseshëm duke qenë ‘bullist profesionist’?

Arjan Çani: Sepse është mjeshtër i kukullave. Master of puppets. Është trim dhe frikacak, është dhe naiv dhe i djallëzuar. Është dhe i gjatë, por dhe di të bëhet dhe i shkurtër. Është dhe orator por di të bëhet dhe batutaxhi. I ka të gjitha. Ka vetëm diçka që i mungon, por që ndoshta nuk i humb në punë. Është që qeveris gabim. Ky është gabimi më i madh, por njerëzit mesa duket nuk e kanë këtë kriter kur votojnë.

Alfred Lela: Çfarë kriteri kanë shqiptarët kur votojnë?

Arjan Çani: Shumica e njerëzve këtu pëlqejnë shoën dhe batuta dhe kjo është fatkeqësi e madhe.

Alfred Lela: A do ja këto sigurojnë një mandat të tretë Ramës?

Arjan Çani: Edhe. Jo vetëm ato (zgjedhjet 25 prillit). Ato (batutat) e ndihmojnë. Unë them që ai po luan një mandat katërt.

Alfred Lela: Prandaj e thatë që Basha do bëhet kryeministër, por pas shumë kohësh?

Arjan Çani: Jam i bindur që Basha do të bëhet, por jo për faj të tij, por për shkak të inxhinierisë së votave që Rama ka ditur të prodhojë.

Alfred Lela: A do ta presë PD Bashën edhe dy mandate të tjera?

Arjan Çani: Nuk ka zgjidhje tjetër, vetëm nëse del ndonjë gjeni që unë deri tani nuk e shoh. Sikur të bëheshin zgjedhjet e ndershme në Shqipëri, e sigurtë që Basha do të fitonte, por këtu nuk bëhen zgjedhje të lira. Këtu bëhen zgjedhje inxhinierike. Ka një deformim, cënim, shumë të bukur të rafinuar, që herë pas here lë dhe gjurmë si në zgjedhjet e kaluara.

Alfred Lela: Pse sherri është zhvendosur në trajektoren Rama- Meta. A është Meta i treti i pashmangshëm?

Arjan Çani: Meta është i pashmangshëm. Nuk arrij ta kuptoj pse ka nisur kaq herët ky konflikt. Me siguri do të ketë arsye më të thella se ato që dëgjojmë dhe që do të bëhen publike në javët apo muajt e ardhshëm.

Alfred Lela: A i ngjan 2017?

Arjan Çani: Po, por atëherë Basha i binte Metës, tani nuk e di a do të shkojmë prapë në atë histori. Janë të hapura letrat, mendoj se të gjitha rastet, Rama është më i fortë.

Alfred Lela: A do ta moderoje ti një debat Rama- Basha?

Arjan Çani: Jo! Ia kam lënë Fevziut këto gjëra. E para, përtoj.

Alfred Lela: Nëse do t’ju zgjedhin ju?

Arjan Çani: Nëse do më zgjidhnin patjetër, por që t’i futem vetë që të punoj për këtë punë jo, jo. Më mjafton teatri si monolog, të ishte edhe dialog…

Alfred Lela: Basha e Meta kanë hedhur dorashkën e sfidës për debat, por Rama i shmanget Pse?

Arjan Çani: Me aq sa e njoh Ramën si karakter politik e profil, mendoj se Rama thellë-thellë jo vetëm që nuk do debat, por nuk do të donte as opozitë. Fare. Rama i ka tmerr. Përton shumë të merret me kundërshtarin. Edhe kur e bën e bën i detyruar se mendon se do të fitojë pikë. Në këtë rast ai është në pushtet dhe veçse humb në debat, ndërsa Meta e Basha nuk kanë çfarë të humbasin. Është strategji interesante kjo e zgjedhur nga Meta dhe Basha. Këto Rama i ka në disfavor. Në disfavor jo në zgjedhje se ato janë inxhinierike por në debatet që bëjnë në studio.

Alfred Lela: A je ti Çani gjirokastriti i tretë më i famshëm?

Arjan Çani: Më pëlqejnë këto pyetje, sepse kalon nga…

Alfred Lela: Është taktike.

Arjan Çani: Është taktike, po.

Alfred Lela: A je ti gjirokastriti i tretë, më i famshëm në Shqipëri dhe kush janë dy të parët?

Arjan Çani: Kush janë dy të tjerët?

Alfred Lela: Enver Hoxha dhe Isamil Kadare.

Arjan Çani: Unë nuk hyj fare te kjo listë, ta them me modesti.

Alfred Lela: Ti që je mbret i provokimeve, ma lejo dhe mua një provokim.

Arjan Çani: Jo, shumë mirë bën, po unë nuk e mendoj veten si njëri në listë.

Alfred Lela: Pse njerzit të mendojnë si delirant, kur nuk je?

Arjan Çani: Nuk krijon dot një përceptim kështu, duke thyer  një perceptim që Çani është modest, nuk do ta krijosh me një pyetje.

Alfred Lela: Kur karantina u mbyll, ti je ankuar, ke thënë ‘isha i lumur, dilja nuk takoja njeri’.

Arjan Çani: Ishte lezet i paparë, mezi pres të kthehet prapë, Rama e tha, nuk është çudi që të mbyllemi prapë.

Alfred Lela: Dhe ti mezi po e pret?

Arjan Çani: Mezi po e pres, po.

Alfred Lela: Po pse një njeri kaq i hapur, i emisionit më të hapur preferon mbylljen, apo e ke për mbylljen e të tjerëve, jo tënden?

Arjan Çani: Po, bravo, unë jam gazetar, mund të lëziv kur të dua, jam egoist.

Alfred Lela: Po ka një shenjë deliri këtu Çani.

Arjan Çani: Fare absolutisht, jam i  bindur se dhe ti mendon kështu po nuk e thua me zë të lartë.

Alfred Lela: Është e vërtetë, kështu mendoj. Çfarë ndodh më 26 prill?

Arjan Çani: Vazhdon jeta normalisht.

Alfred Lela: Le përshtypjen që Rama do të jetë fituesi?

Arjan Çani: Fatkeqësisht, po. Unë do të votoj kundër tij e kam thënë publikisht. Në historinë moderne të këtij vendi nuk ka rëndësi fare kush është i ndershëm dhe i mirë, e rëndësishme është kush është i fortë. Përderisa amerikanët thanë se “5 qershori” nuk është prishur ishte sinjal për t’i thënë të gjatit “Jepi, ne ta dhamë viston”. Vetëm budallenjtë nuk e shikojnë vetëm qorrat.

Alfred Lela: Amerikanët janë duke ndihmuar Ramën thua ti?

Arjan Çani: Indirekt, po. Edhe Kim dhe Soreka e thanë që “5 qershori” nuk është prishur nga ky Kodi i ri zgjedhor. Pse e thanë? Mund të rrinin indiferentë, por i shkelën syrin dhe i thanë vazhdo. Duhet t’ia themi njerëzve disa të vërteta të thjeshta: Këtu pritet shumë nga të huajt, por harrojnë që të huajt në fakt bëhen gjithmonë me më të fortin dhe jo demokratin. Kur shohin kush është më i fortë ata e respektojnë.  

Alfred Lela: A do të mundet që populli ta kuptojë?

Arjan Çani: Po ndodhi është diskutim tjetër. Por deri tani nuk shoh gjë.

Alfred Lela: A janë qëndrimet e të huajve si ‘gishti i Boschardit”?

Arjan Çani: Unë uroj të gaboj, por. sigurisht. Ata e dinë më mirë se të gjithë se këtu jemi në xhungël dhe në xhungël do të fitojë më i forti. Këtu shumica e njerëzve mendojnë se do na ndihmojnë të tjerët. Kush të tjerët?!

Alfred Lela: A nuk po i fut njerëzit në errësirë?

Arjan Çani: Mendoj se po hedh pak dritë në errësirë. Duke thënë një anë tjetër të medaljes mendoj se bëj mirë. 

Alfred Lela: E mbyll këtu me Arjan Çanin, një personazh që mbetet gjithmonë interesant, dhe duke e falenderuar që erdhi sonte. Une do e  mbyll duke thënë atë që përsëris gjithmonë në fund të emisonit: edhe po s’u morët ju me politikë, do merret politika me ju.