Programi special prej 2.7 mil paund i Britanisë së Madhe: si të parandalojmë adoleshentët shqiptarë të bëhen gangsterë

Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar shpreson se një projekt i ri në Shqipërinë veriore për të parandaluar fëmijët të bashkohen me bandat mund të përbëjë një mënyrë të re për të luftuar rrjetet e huaja të krimit

Max Daly

Mbretëria e Bashkuar po përpiqet të shpërbëjë grupet e huaja të krimit të organizuar duke i bindur fëmijët në zona të thella të Shqipërisë veriore që të shmangin jetën e bandave.

Si shenjë e përpjekjeve që qeveria do të bëjë për të trajtuar fuqinë në rritje dhe forcën tërheqëse të grupeve ndërkombëtare të krimit që veprojnë në Britaninë e Madhe, Ministria e Brendshme ka nisur një operacion dy vjeçar për të parandaluar moshat 14-16 vjeç "të rrezikuar" që jetojnë në Shqipëri nga bashkimi me bandat që trafikojnë njerëz dhe kokainë në MB.

Projekti prej 2.7 milionë stërlinash, i përqendruar rreth qyteteve dhe qyteteve në veri të Shqipërisë ku kanë origjinën shumë rrjete kriminale shqiptare që veprojnë në MB, përfaqëson herën e parë që qeveria ka shkuar jashtë vendit për të penguar rekrutët e ardhshëm të krimit të organizuar përpara se të përfundojnë të mbërrijnë në Britani dhe i mbyllur për krime të rënda droge.

Nëse projekti është i suksesshëm, mund të shkaktojë përpjekje të ngjashme për të bindur fëmijët në rrezik për t'u ndarë me rrjetet e krimit të organizuar në vende të tjera.

Grupet e krimit nga Shqipëria, të vendosura në gadishullin Ballkanik të Evropës Juglindore, janë bërë lojtarët kryesorë në tregun e kokainës prej 3 miliardë paundësh në Mbretërinë e Bashkuar, dhe gjithashtu janë përfshirë në tregtinë nëntokësore të fermave të kanabisit. Bandat shqiptare janë gjithashtu të përfshira në trafikun e njerëzve dhe korrupsionin shtetëror brenda Shqipërisë.

Shumë shqiptarë të kapur duke punuar në tregtinë e drogës në Britani janë të rinj. Sipas Rrjetit Ballkanik të Gazetarisë Investigative, bandat e drogës në Shqipëri – një vend me nivele të larta varfërie, papunësie dhe strehim të keq – po rekrutojnë gjithnjë e më shumë fëmijë.

Përfshirja në rritje e bandave shqiptare në skenën e krimit në Mbretërinë e Bashkuar reflektohet nga fakti se gati një në gjashtë shtetas të huaj në burgjet e Mbretërisë së Bashkuar është tashmë shqiptar. Në vitin 2015 ishin 475 shqiptarë të burgosur në Britaninë e Madhe. Deri në qershor të këtij viti ishin 1528. Në përgjigje të rritjes, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar këtë vit arriti një marrëveshje me Shqipërinë për të filluar transferimin e të burgosurve në vendin e tyre për të përfunduar vuajtjen e dënimit.   

Por Ministria e Brendshme është e prirur të prishë rripin e transportierit të anëtarëve të rinj të bandës shqiptare që përfundojnë në MB nën mbulesën e mijëra emigrantëve legjitimë. Programi, i cili është kontraktuar me firmën ndërkombëtare të zhvillimit Palladium, synon të "identifikojë dhe mbështesë ata që janë në rrezik për t'u përfshirë në kriminalitet" dhe të ndërhyjë me të rinjtë në rrezik për t'u bashkuar me krimin e organizuar "për t'i larguar ata nga një rrugë drejt kundravajtjes”.

Fëmijët e identifikuar si të rrezikuar për projektin përfshijnë ata që tashmë kanë filluar aktivitetin, të cilët kanë akses të lehtë në rrjetet kriminale, si p.sh. nëpërmjet anëtarëve të familjes, që kanë probleme me shëndetin mendor ose drogën, të cilët nuk janë në arsim, kanë aftësi që shihen si të dëshirueshëm nga bandat kriminale dhe që shfaqin shenja të identifikimit me një mënyrë jetese kriminale.

Taktika e re është rezultati i një vendimi të Ministrisë së Brendshme për të ristrukturuar mënyrën se si trajton krimin e organizuar. Në vitin 2018 u arrit në përfundimin se nuk mund ta zgjidhte krimin e organizuar vetëm duke e ndjekur atë dhe ka vendosur të fokusohet më shumë në mbytjen e tij në burim.

Projekti do të angazhohet me të rinjtë shqiptarë dhe do t'i bindë ata të largohen nga jeta e krimit duke përdorur muzikë, sport, trajnim, praktikë, mentorim dhe këshillim, taktika të përdorura në programe të ngjashme brenda Britanisë së Madhe.

Zyrtarët shpresojnë që muzika – përfshirë rap dhe hip hop – mund të përdoret në projektin në Shqipëri “si një mjet për të ndërtuar besim me të rinjtë dhe për të kuptuar nevojat e tyre”. Ekspertët e mirëqenies së fëmijëve do të identifikojnë se cilat këngë dhe tekste të këngëve tërheqin një përgjigje emocionale nga të rinjtë dhe do ta përdorin këtë për të eksploruar mënyra për t'u angazhuar me ta.

Home Office po punon me ekspertë të drejtësisë penale dhe punës sociale, si dhe një shoqatë bamirëse shqiptare për mirëqenien e fëmijëve për të ofruar projektin, i cili filloi në prill dhe zgjat deri në mars 2023.

Një zëdhënës i Home Office tha për VICE World News: “Bandat e organizuara kriminale kërcënojnë mënyrën tonë të jetesës. Operacionet e tyre shpesh i kapërcejnë kufijtë dhe qeveria po punon me partnerët tanë ndërkombëtarë për të prishur dhe ndjekur penalisht bandat ku ato kanë origjinën për të parandaluar futjen e rekrutëve në rrjetet e MB. Një pjesë e kësaj pune përfshin trajtimin e asaj që i shtyn të rinjtë t'i bashkohen krimit të organizuar serioz, kjo është arsyeja pse ne po pilotojmë Programin tonë të Parandalimit në Shqipëri.

Sipas një raporti të pabotuar nga një institut kërkimor shqiptar për Home Office i parë nga VICE World News, të rinjtë shqiptarë tundohen për t'u bashkuar me bandat e krimit të organizuar, jo vetëm për shkak të varfërisë dhe mungesës së vendeve të punës, por sepse shumë e shohin krimin si një gjë të pranuar kulturalisht, normë dhe një mënyrë praktike për të fituar para, për të lëvizur jashtë vendit dhe për t'u pasuruar. Raporti, nga Instituti për Demokraci dhe Ndërmjetësim, tha se shumica e njerëzve që përfundojnë duke u bashkuar me grupet e krimit dhe udhëtojnë në MB vijnë nga Veriu i Shqipërisë, e cila ka një bazë të fortë emigrimi në MB dhe lidhje të ngushta familjare dhe sociale.

Eksperti i sigurisë Dr Sasha Jesperson, e cila ka këshilluar Mbretërinë e Bashkuar dhe qeveritë e tjera se si të trajtojnë krimin e organizuar, tha: “Ky projekt është shumë domethënës. Nga MB, ky është me të vërtetë programi i parë i duhur parandalues ​​i këtij lloji, është programi i parë i bazuar në komunitet për krimin e organizuar, gjë që e bën atë shumë inovativ.”

Jesperson tha se përpjekja e Mbretërisë së Bashkuar për të trajtuar krimin e organizuar në që në burim në Shqipëri do të jetë vendimtare në vendosjen e strategjisë së ardhshme në vende si Xhamajka dhe Nigeria, ku qeveria e Mbretërisë së Bashkuar është e prirur të provojë mënyra për të parandaluar krimin e organizuar që në lindje. Në një raport që Jesperson shkroi vitin e kaluar, ajo tha se efektiviteti i taktikës "parandalim" ende nuk është vërtetuar. “Baza e provave mbi atë që funksionon është e dobët, pjesërisht për shkak se nuk ka pasur fokus të mjaftueshëm në monitorimin, vlerësimin dhe mësimin, por edhe sepse kutia e instrumenteve është ende në zhvillim.

“Pra, projekti i Shqipërisë është një mënyrë për të testuar disa supozime se çfarë mund të funksionojë. Sigurisht që ka rajone të tjera që shikojnë me interes për të parë nëse diçka e ngjashme mund të përsëritet atje.”

Përkthimi: Politiko.al

Foto: SHQIPTARI MUHAMET QOSJA U DENUA ME 10 VJET BURG NË QERSHOR PAS U KAPET NË ILFORD, LONDREN LINDORE ME 1.1 milion £ KOKAINË DHE NJE ARME. FOTO: NCA