Shqipëria në qendër të kritikave pasi Rama dhe 'ushtarët' refuzuan kërkesën e SPAK për arrestimin e Ballukut

Parlamenti i Shqipërisë refuzoi kërkesën e SPAK për heqjen e imunitetit dhe arrestimin e ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku, një vendim që ka shkaktuar reagime të forta politike dhe kritika ndërkombëtare.

Me votat e shumicës socialiste, Kuvendi bllokoi arrestimin e saj, pavarësisht hetimit për manipulim të tenderëve publikë me vlerë mbi 200 milionë euro.

Opozita, e drejtuar nga Sali Berisha, e cilësoi vendimin si mbrojtje politike ndaj korrupsionit të nivelit të lartë, duke akuzuar kryeministrin Edi Rama se po mbron bashkëpunëtorët e tij, shkruan Eualive.

Hetimi i nisur nga SPAK në vitin 2025 lidhet me dy projekte të mëdha infrastrukturore, përfshirë Tunelin e Llogarasë dhe një segment të Unazës së Jashtme të Tiranës, ku dyshohet se janë manipuluar procedurat e tenderimit për të favorizuar kompani të caktuara.

Prokurorët pretendojnë se këto veprime kanë sjellë kosto të fryra dhe dëme për buxhetin e shtetit.

Vendimi i Parlamentit ka nxitur reagime nga ambasadat perëndimore në Tiranë, të cilat theksuan se ndjekja pa pengesa e korrupsionit të nivelit të lartë është thelbësore për integrimin europian të Shqipërisë.

Ky zhvillim shihet si një provë e rëndësishme për reformën në drejtësi dhe për rrugën e vendit drejt Bashkimit Europian, ndërsa protesta qytetare janë zhvilluar jashtë Parlamentit duke kërkuar llogaridhënie për zyrtarët e lartë.

ARTIKULLI I PLOTE

Në një veprim që ka intensifikuar shqetësimet mbi angazhimin e Shqipërisë për pavarësinë gjyqësore dhe reformat kundër korrupsionit, Parlamenti i Shqipërisë votoi të enjten për të hedhur poshtë një kërkesë nga Prokuroria Speciale Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) për të hequr imunitetin parlamentar të ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku.

Vendimi, i nxitur nga shumica e Partisë Socialiste në pushtet, e pengon SPAK-un të arrestojë Ballukun për akuzat që lidhen me manipulimin e tenderëve publikë me vlerë mbi 200 milionë euro. Ky zhvillim ka shkaktuar qortime të shpejta nga ambasadat perëndimore, duke nënvizuar brishtësinë e rrugës së integrimit të Shqipërisë në BE.

Votimi, i mbajtur në një seancë plenare, pasoi një rekomandim nga grupi parlamentar i Partisë Socialiste në fillim të kësaj jave për të refuzuar kërkesën e SPAK-ut. Me 83 vende nga 140, socialistët siguruan që rezultati të ishte një formalitet, duke e hedhur poshtë mocionin në linja partiake. Ligjvënësit e opozitës nga Partia Demokratike e kritikuan vendimin si një mburojë të hapur për korrupsionin e nivelit të lartë, me udhëheqësin Sali Berishë që i kërkoi Parlamentit të "nxjerë Ballukun para drejtësisë" dhe akuzoi Kryeministrin Edi Rama se po mbronte rrethin e tij të ngushtë.

Protestat shpërthyen jashtë ndërtesës së Parlamentit në Tiranë, ku demonstruesit brohoritën "Asnjë imunitet për hajdutët!" nën flamurin e grupit qytetar Lëvizja Bashkë.

Balluku, e cila shërbeu si Zëvendëskryeministre dhe Ministre e Infrastrukturës dhe Energjisë deri në shkarkimin e saj në fund të shkurtit, ka qenë në qendër të një prej hetimeve më të profilit të lartë të SPAK që nga krijimi i organit në vitin 2019 si pjesë e reformave gjyqësore të mandatuara nga BE-ja në Shqipëri. Hetimi filloi në tetor 2025, kur SPAK njoftoi Ballukun për akuzat për "shkelje të barazisë së pjesëmarrësve në tendera ose ankande publike" sipas nenit 258 të Kodit Penal. Akuzat përqendrohen në dy projekte të mëdha infrastrukturore në vitin 2021: Tuneli i Llogarasë prej 190 milionë eurosh në jug të Shqipërisë dhe një pjesë e Unazës së Jashtme të Tiranës.

Prokurorët pretendojnë se Balluku, në bashkëpunim me të tjerë, përfshirë drejtorin e Autoritetit Rrugor Shqiptar, manipuloi proceset e tenderimit për të favorizuar kompani specifike, duke rezultuar në kosto të fryra dhe dëme në fondet shtetërore.

Çështja u përshkallëzua me shpejtësi. Në nëntor 2025, një gjykatë speciale e pezulloi Ballukun nga detyrat e saj dhe e ndaloi të largohej nga vendi, duke përmendur rreziqet e manipulimit të provave dhe frikësimit të dëshmitarëve.

SPAK e paditi zyrtarisht atë në dhjetor, duke nxitur thirrje për heqjen e imunitetit të saj për të mundësuar arrestimin.

Kryeministri Rama, një aleat i hershëm i Ballukut, fillimisht e mbrojti atë, duke argumentuar se akuzat ishin procedurale dhe jo korrupsion të plotë dhe se ajo nuk paraqiste rrezik arratisjeje.

Ai e shkarkoi atë gjatë një riorganizimi të kabinetit më 26 shkurt, duke e paraqitur atë si një përgjigje ndaj hetimit në vazhdim, megjithëse Balluku thuhet se kishte ofruar dorëheqjen e saj disa herë.

Refuzimi parlamentar ka tërhequr kritika të ashpra ndërkombëtare, duke theksuar tensionin midis elitës politike të Shqipërisë dhe institucioneve të saj antikorrupsion. Ambasada Holandeze në Tiranë lëshoi ​​një deklaratë duke dënuar votimin, duke theksuar se "ndjekja e shpejtë dhe e papenguar e korrupsionit të nivelit të lartë është thelbësore për integrimin e Shqipërisë në BE".

Në mënyrë të ngjashme, Ambasada Gjermane reagoi pas votimit, duke i kërkuar Shqipërisë të përputhet me standardet e BE-së për sundimin e ligjit.

Anëtarët e Parlamentit Europian, përfshirë eurodeputetin Michael Gahler, e kanë përmendur rastin Balluku si provë se korrupsioni në nivelet më të larta rrezikon procesin e pranimit të Shqipërisë, veçanërisht pasi Gjykata Kushtetuese konfirmoi autoritetin e SPAK-ut për të vepruar.

Ky incident vë në provë besueshmërinë e reformës në drejtësi të Shqipërisë, një gur themeli i aspiratave të saj për në BE. Që nga hapja e negociatave të pranimit në vitin 2022, Shqipëria ka bërë përparim në luftimin e krimit të organizuar, por ndërhyrja politike mbetet një pengesë. Raportet e fundit të Komisionit Europian vlerësojnë pavarësinë e SPAK-ut, por paralajmërojnë për pengesa nëse çështjet e profilit të lartë pengohen.

Figurat e opozitës argumentojnë se qeveria e Ramës zbaton standarde të dyfishta: ndërsa zyrtarët më të ulët si ish-deputeti Alqi Bllako u përballën me heqje të shpejtë të imunitetit, Balluku përfiton nga mbrojtja. Zemërimi publik ka nxitur protesta të vazhdueshme në Tiranë, me përplasje të raportuara në shkurt mes kërkesave për dorëheqjen e Ramës.

Grupet qytetare dhe mediat, përfshirë partnerët tanë në Albanian Daily News, e kanë mbuluar gjerësisht sagën, megjithëse disa media lokale duket se hezitojnë të futen thellë në skandalet qeveritare.