SPAK në sfidë me kapacitetet, raportimi i Brahos: Shqetësues korrupsioni institucional, ‘vijë të kuqe’ për presionin politik

Klodian Braho, kryeprokurori i Posaçëm, po raporton para Këshillit të Lartë të Prokurorisë raportin e SPAK për vitin 2025, i cili tashmë është depozituar në Kuvend.

Gjatë raportimit, Braho vuri në dukje disa dobësi institucionale, që sipas tij, mund të ndikojnë në punën e Prokurorisë së Posaçme, siç është kufizimi aktual i kapacitetit hetimor.

Rënie e “arrestit në burg”

Bazuar në raportin e vitit 2025, Braho citoi se ka pasur një rënie të ndjeshme të masës së sigurisë “arrest në burg”. Kryesisht, siç u shpreh kreu i SPAK, kjo masë sigurie zë përqindjen më të lartë tek personat nën hetim për krimin e organizuar.

Arresti në burg mjeti i fundit. Masa e sigurisë arrest në burg ka pësuar rënie me rreth 53.4%. Për vitin 2025, lidhur me veprat penale të korrupsionit, kjo masë zë vetëm rreth 3.45% të totalit të personave nën hetim (rreth 5% në vitin 2024), ndërsa për krimin e organizuar, kjo masë sigurie zë 21.4% të personave nën hetim.

Portofol për kriptovalutat

SPAK ka sekuestruar kriptovaluta në 3 raste gjatë 2025 dhe ka vijuar edhe në 2026, por vetë institucioni pranon se administrimi i tyre mbetet problematik. Sipas Brahos, duhet krijimi i një portofoli që do të jetë përgjegjës për administrimin e tyre.

Janë 3 vendime për sekuestrime për kriptovaluta në 2025. Ka sekuestrime edhe gjatë 2026-ës. Faza ligjore e njëjtë si për çdo pasuri. Kemi pasur problematik për administrimin e tyre. Në dijeninë time po bëhen akte ligjore për t’i administruar. Deri tani kemi bashkëpunuar me autoritete të tjera për marrjen dhe menaxhimin e administrimit të tyre, si e vetmja formë. Shpresojmë që Agjencia e Sekuestrimeve të administrojë portofolat e tyre. Pavarësisht mungesës, ka hapa pozitiv që kjo do të rregullohet së shpejti.

Ngarkesë në rritje dhe varësi nga struktura mbështetëse

Braho pranoi rritjen e ngarkesës hetimore, ndërsa kapaciteti aktual me 20 prokurorë konsiderohet i mjaftueshëm vetëm në letër. Ai u shpreh se rekrutimi i 40 hetuesve të tjerë në BKH do të ulë ngarkesën në punë dhe do të rritë cilësinë e hetimeve.

Ngarkesa është e lartë, do vijë të rritet më tej. Numri i prokurorëve, 20 është i mjaftueshëm duke pasur sistemin e Prokurorive në gjithë Shqipërinë. Duhet të gjejmë mënyrën më të duhur për të ngritur pro me çështjet që kemi në hetim dhe duhet të rrisim nivelin profesional të hetuesve të BKH që të lehtësohet puna e prokurorëve. Këtë vit do nisim rekrutimin e 40 hetuesve të tjerë në BKH dhe do jetë numë ri lartë që do ndikojë në punën e ngarkesës dhe rritjen e cilësisë së hetimeve. Ka përfunduar procesi i konkurrimit për 10 oficerë nga shërbimet e policisë gjyqësore. Kemi planifikuar që të japim procedurë tjetër për një numër tjetër të oficerësh të shërbim të policisë gjyqësore.

Korrupsioni institucional shqetësues

Korrupsioni në institucione mbetet një nga sfidat më të forta të sistemit. Kreu i SPAK deklaroi se ka pasur një rritje me 18% të çështjeve që lidhen me korrupsionin, i cili ka ‘infektuar’ funksionarë, prokurorë e gjyqtarë.

Korrupsioni në institucione mbetet fenomen shqetësues, përfshirë funksionarë, prokurorë, gjyqtar, punonjës. Rritje prej 18% çështjet për korrupsion dhe 12% të çështjeve të përfunduara. 6 procedimet ë reja dhe 6 nën hetim zyrtarë në hetim. Rreth 50% e tyre janë dërguar në gjykatë. Rreth 10 të tjerë janë dënuar me vendim të formës së prerë.

Presioni politik me ‘vijë të kuqe’

Referuar retorikës politike, Braho tha se i sheh si jo kërcënuese për SPAK, por vendosi një kufi të qartë: çdo ndërhyrje në kompetenca do të konsiderohet shqetësim institucional.

Retorikat politike nuk përbëjnë kërcënim, janë retorikë. Janë shqetësuese nëse do të kishte ndryshime ligjore për kompetencat e institucionit. Nuk ka një gjë të tillë deri tani. Nëse do kemi drafte të tilla ligjore, do e bëjmë publik shqetësimin tonë dhe do ia përcjellim KLP-së. Për burimet njerëzore, prokurorët nuk kanë këshilltarë ligjor, veç drejtuesi. Ne jemi munduar të harmonizojmë punën dhe të ndihmojmë prokurorët. Duhet ndryshohet situata që prokurorët të kenë këshilltarët e tyre ligjor.

Të rritet ‘vlera’ e korrupsionit

Braho u ndal edhe te pragjet ligjore që lidhen me ndjekjen e rasteve të korrupsionit, duke përmendur konkretisht fashën prej 50 mijë lekësh. Sipas Brahos, fasha aktuale konsiderohet e ulët dhe ndikon në rritjen e ngarkesës së çështjeve

Ndryshimeve ligjore, nuk shoh diçka që është gabim në këtë moment që duhet të ndryshohet që të ulet ngarkesa e punës, përveç diskutimeve që kemi bërë më parë për korrupsionin aktiv dhe pasiv. Fasha prej 50 mijë lekësh duhet parë, por është proces që kërkon kohën e vet. Duhet të jetë më e lartë, kjo e rrit ngarkesën e çështjeve e njëjta gjë edhe për veprat penale që lidhet me prokurimet, është fashë e vogël në vlerësimin tonë.

Mandati i prokurorëve, rrezik për ngadalësim të hetimeve

Kreu i SPAK u shpreh se heqja e së drejtës së rikandidimit për prokurorët e posaçëm që iu mbaron mandati, mund të ndikojë në ngadalësimin e hetimeve që kryhen nga Prokuroria e Posaçme.

Sesi do të ndikojë ndryshimi i prokurorëve, është e ndryshme mënyra sesi e heton dhe e përfaqëson një prokuror që ka eksperiencë të gjatë, me një prokuror që vjen me ditën e parë dhe përballet me një organizatë kriminale. Duhet pasur parasysh që nuk kanë eksperiencën e mëparshme. Proceset gjyqësore do të vijojë me të njëjtën shpejtësi. Në hetim do të ndikojë dhe do të ngadalësojë shpejtësinë. Do të jetë e përkohshme.