Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Letra e Komisionerit Hahn është antieuropiane

Politiko 13 Maj 2017, 09:31

Letra e Komisionerit Hahn është antieuropiane

Fitim Zekthi

Sa më shumë kalojnë ditët, aq më shumë protesta e opozitës vihet përballë sulmesh të fuqishme nga diplomatë të vendeve të Perëndimit. Prej kohësh një pjesë e madhe e mediave, si zgjatim i asaj që bën shumica në qeveri, janë përpjekur të argumentojnë se pozita është në atë protestë për arsye banale të sajat, nga frika për vettingun apo nga pamundësia për të fituar zgjedhjet.

Dy ditë më parë Komisioneri për Zgjerimin, Johannes Hahn, nëpërmjet një letre drejtuar popullit shqiptar (kështu tha, sado qesharake të duket) shprehej se “zgjedhjet duhet të mbahen në 18 qershor edhe pa opozitën”, “opozita ka vendosur t'i bojkotojë ato me qëllim”, “askush nuk duhet të pengojë zgjedhjet”, “demokracia duhet të ecë përpara”. Ky është ndoshta qëndrimi më i ashpër i zyrtarëve të lartë europianë. Këtij qëndrimi iu bë jehonë nga shumica dhe njerëzit e saj në përpjekje të krijohet edhe më shumë ideja se protesta është për arsye banale të PD-së, nga frika e humbjes dhe nga frika e vettingut.

Duket jemi përballë një simulakre. Simulakra (njëjës simulacrum), janë kopje të gjërave që nuk ekzistojnë ose nuk kanë origjinal. Jean Baudrillard, një filozof i njohur bashkëkohor, thotë se simulakra ka të bëjë me zëvendësimin e realitetit me simbole dhe shenja, në mënyrë që përvoja njerëzore të jetë produkt i saj. Baudrillard thotë se këto simulacra nuk janë thjesht ndërhyrje në realitet, as ndërhyrje iluzive në realitet: Ato nuk janë të bazuara në një realitet, as nuk fshehin një realitet, ato thjesht fshehin që gjithçka si realiteti, gjithçka reale të jetë përcaktuese mbi të kuptuarit tonë. Simulakra, të cilës i referohet Baudrillad, janë domethëniet dhe simbolizmi i kulturës dhe medias, që ndërton realitetin e perceptuar.

Në këtë kuptim ajo që tha Hahn u përcoll si e vërteta, e drejta, e duhura, demokracia e të tjera, ndërkohë që ajo ka të gjithë treguesit të jetë ndryshe. Letra e komisionerit Hahn në fakt ishte një letër së paku krejtësisht antieuropiane. Ato që njihen si vlera europiane apo si vlera që mbrohen nga BE, (pavarësisht se shumë prej këtyre vlerave gjenden në qindra kultura të tjera shumë të vjetra se sa BE-ja) kanë të bëjnë në thelb me të drejtat e njeriut, shtetin e sundimit të ligjit, lëvizjen e lirë etj. etj. dhe të gjitha shihen si të garantuara vetëm brenda demokracisë. Nëse demokracia preket atëherë vlerat europiane do të ishin të gjitha të rrezikuara apo edhe shkatërruara. Demokracia garantohet vetëm nga zgjedhjet e lira, nuk mund të ketë asnjë mënyrë tjetër.

Rreth 150 vjet më parë John Stuart Mill pa si shqetësimin më të madh që mund të prodhonin zgjedhjet pikërisht qeverinë jo përfaqësuese. Ai tha se një qeveri jo përfaqësuese do të bëhej autoritare, do të grabiste të drejta, do të dhunonte liri dhe do të bëhej tiranike. Kur Hahn shkruan se zgjedhjet duhet të mbahen edhe pa opozitën duket se mendon se votuesi i opozitës do të dalë në zgjedhje dhe do të ndëshkojë PD-në, në protestën e sotme PD-ja do të braktiset nga mbështetësit e saj, Lulzim Basha do të jetë i vetëm, PD nuk do ekzistojë më, ajo do të përfundojë në një parti periferike me 2%. Kjo sigurisht që është e pamundur dhe opozita do të dalë sot në protestë masivisht siç votuesi i saj nuk mund të shkojë dhe të votojë një opozitë tjetër.

Vlerat europiane gjithë qytetërimi i sotëm i është qasur politikës duke e parë atë si një mjet për të shmangur tiraninë. Politika nuk shihet si një mjet për të arritur më të mirën, për ta çuar njerëzimin në një botë re dhe ideale, përkundrazi politika, shkruan Gary Gutting një filozof amerikan, është një vend që synon vetëm të shmangë tiraninë. Hahn flet në letër për zgjedhje që duhet të mbahen vetëm pa opozitën dhe duket se nuk e sheh fare demokracinë dhe politikën si një mjet për të shmangur tiraninë dhe për t’i çuar gjërat para. Por, kur demokracia nuk është parë si mjet për të shmangur tiraninë ka prodhuar mynxyra. Musolini, Hitleri etj., erdhën në mes të një periudhe demokratike. Kështu ka ndodhur me autoritarizma të shumta para viteve ‘70 por edhe me ato të rejat e pas viteve 2000.

Letra e Hahn është antieuropiane sepse në qendër të vlerave të Europës është ndarja e pushteteve, është ndarja e qeverisë nga parlamenti dhe nga gjyqësori. Në zemër të këtyre vlerave është kontrolli dhe balanca e pushteteve. Letra e Hahn është antieuropiane sepse mendimi europian, ai që ka prodhuar literaturë pa fund në filozofi politike dhe kudo, e sheh njeriun si një qenie me impulse të fuqishme të cilat kur janë në politikë duhet të mbahen nën kontroll nga ndarja e pushteteve. Si do të jetë i kontrolluar pushteti i Ramës pas zgjedhjeve pa opozitën kur ai të ketë një mazhorancë shumë të madhe dhe kur të ketë shpërndarë disa vota te Topi apo Bojaxhiu dhe kur Meta të jetë i vogël dhe i kërcënuar? Si do të jetë i kontrolluar pushteti kur parlamenti dhe qeveria do të jenë në një dorë, kur gjyqësori do të prodhohet nga parlamenti i kontrolluar nga kryeministri?

Ideja se opozita ka kërkesa ekstreme dhe të papranueshme, se ka kërkesa që prishin sistemin dhe demokracinë nuk është argument. Së pari, Hahn nuk ka folur në letër nëse mund të blihen zgjedhjet nga droga, nëse është e mundur të mbahen zgjedhje në këto kushte? Në një farë mënyre ata e kanë problemin, kanë pranuar dekriminalizimin dhe trefishimin e sipëfaqeve të drogës por nuk pranojnë se kjo blen zgjedhjet. Edhe sikur PD të ketë hyrë në ngërç mendor dhe nuk beson dot ndryshe, edhe sikur sistemi të rrezikohej nga kjo kërkesë e PD-së në kuptimin që kryeministri largohej me të padrejtë nga detyra, kjo lloj goditjeje e sistemit nuk mund të krahasohet me zgjedhjet pa opozitën. Ç’përgjegjësi do të mbajë Hahn nëse vendi nuk qeveriset pas 18 qershorit, nëse vendi hyn në një krizë edhe më të thellë?

Së fundi, letra e Hahn është antieuropiane sepse ajo nuk i sheh zgjedhjet si instrument demokracie. Zgjedhjet janë vetëm të tilla, vetëm instrument demokracie. Njëri nga etërit themelues të SHBA, Roger Sherman thotë në një rast se “zgjedhjet janë një mjet për ta lënë pushtetin, jo për ta fituar”. Dhe kjo për të shmangur konfliktin. Autoritarizmi apo despotizmi gjenden kudo ku fituesit përcaktohen nga shkathtësia apo manovrat e qeverisë dhe jo nga preferenca e publikut. Më pas, ashtu siç autoritarizmi ushqen këto lloj zgjedhjesh, po ashtu edhe ato e ushqejnë autoritarizmin. Ky është si ato dënimet në Romën e vjetër ku një trup i vdekur lidhej në kurrizin e një të dënuari prej të cilit ai nuk mund të çlirohej, megjithëse luftonte shumë. Me kalimin e kohës, kalbëzimi i trupit përhapej dhe hante indet duke e vrarë atë ngadalë. Ndryshe nga Hahn që shkroi një letër antieuropane, ambasadori Lu nuk po mban qëndrime kundër mendimit të etërve themelues të SHBA-së. Kjo është për t’u vlerësuar./Mapo