Balluku iku, kriza mbeti!

 

Nga Gentian Gaba

Belinda Balluku u largua nga qeveria, por kriza politike dhe morale që e solli deri këtu mbetet në këmbë. Sepse kur ndërrohen emrat, siç ka bërë Rama me “zborin” e tij të zakonshëm gjatë krizave, duke sjellë ministra anonimë, dhe rezultati del i njëjtë, nuk është më çështje ministrash. Problemi është ai që i emëron, i mbron, i lëviz dhe i riciklon: kryeministri.

Edi Rama e shkarkoi Ballukun vetëm pasi u bë e pamundur ta mbante pas akuzave, pas pezullimit dhe pas një presioni që u rrit ethshëm brenda dhe jashtë vendit. Kjo do të thotë se largimi i saj nuk erdhi si standard politik (siç ka ndodhur në të shkuarën me qeverinë e PD) por si menaxhim i një krize që, në thelb, kërkon kokën e tij. Sepse ai është nistori i mëkateve origjinale të një modeli qeverisjeje që, pas njëshit, ka vetëm zero.

Dhe meqë Belinda Balluku nuk ishte një ministre rastësore, por zemreku i një makinerie parash e pushteti, i ndërtuar me durimin me të cilin merimanga ndërton rrjetën e vet, kur një figurë e tillë bie, në çdo demokraci normalisht bie edhe pyetja e madhe: po përgjegjësia politike e kryeministrit ku është?

Kësaj pyetje Rama nuk i përgjigjet dot, jo vetëm sepse ndryshimet nuk i komunikoi te publiku me zë e figurë, por me skuthllëk nëpër grupe chat-i të gazetarëve, por sidomos sepse prej vitesh sheh rreth vetes një listë të gjatë bashkëpunëtorësh të rrëzuar nga skandalet, hetimet, dosjet dhe dëmet që i kanë shkaktuar interesit publik. Me këtë listë, bëhet çdo ditë e më e vështirë të shkëputet fati i tij politik nga fati i tyre. Ndryshimi i ministrave mund ta shtojë zhurmën, ta përdorë kakofoninë si mjet çoroditjeje për publikun, por nuk e shpjegon “psenë” themelore. Sepse ose kryeministri ka qenë bashkëpunëtor në shkeljet e mëdha (kanabizimi i vendit, inceneratorët, PPP-të, 5D-të, “rrugët e florinjta” që kushtojnë më shumë se autostrada europiane e mbarojnë si shteg mali etj.), ose ka qenë i paaftë të mbrojë interesin publik përballë kësaj lukunie me të cilën ka keqqeverisur. Në të dyja rastet, ai duhet të mbajë përgjegjësi.

Por kjo fjalë duket sikur nuk ekziston në fjalorin e kryeministrit. Ndaj dhe kriza mbetet.

Dhe qasja e tij bëhet edhe më e rëndë kur e vendos në kontekstin e premtimeve elektorale. Në fushatën e fundit Rama e shiti veten si “lokomotiva” e integrimit; tha se Shqipërinë në BE e çon vetëm ai dhe mazhoranca e tij, duke e kthyer integrimin në kartë personale pushteti. Sot, realiteti politik po shkon në kah të kundërt. Rama po sillet si kryeministër që kërkon të fitojë kohë për mbijetesë dhe kjo kohë e humbur paguhet nga qytetarët shqiptarë, në formën e kartonave që do të ngrihen si mur për ta mbajtur Ballukun brenda Parlamentit, ndërsa Shqipërinë jashtë BE-së.

Sepse, siç Rama ka lënë të kuptohet, heqja e imunitetit nuk do të jetë thjesht një procedurë normale për t’i hapur rrugë drejtësisë, por një vendimmarrje politike e kontrolluar nga shumica, e cila, përmes Taulant Ballës, është shprehur kundër kërkesës së SPAK-ut. Paralelisht, Rama ka nxitur edhe nismën ligjore për të frenuar pezullimin e ministrave gjatë hetimeve, pra, jo më shumë hapësirë për drejtësinë, por më shumë mburojë për qeverinë. Ky është një akt dëshpërimi politik që e fut vendin në përplasje me standardet e BE-së, jo sepse BE do të na sundojë, por sepse BE e ka bërë të qartë se sundimi i ligjit dhe lufta reale kundër korrupsionit janë themeli i rrugës europiane.

Dhe në mes të kësaj krize, Rama dëshmon se mbijetesa e tij politike është e papajtueshme me procesin e integrimit europian, jo vetëm për pasojat e keqqeverisjes, por edhe sepse po hap një front përplasjesh me shtetin më të rëndësishëm të BE-së: Gjermaninë. Në rrëfimet që dolën nga mbledhja e grupit socialist, ai paska artikuluar idenë se “Gjermania po na pengon” dhe se ka ndikim te shtysa ndaj hetimeve si AKSHI dhe Porto Romano. Kjo filipikë hoxhiste, që të kujton “rrezikun anglo-amerikan”, është një rrëshqitje e rrezikshme, që një problem të brendshëm (korrupsionin/hetimin) e paketojnë si komplot të jashtëm.

Duhet thënë qartë se kjo përplasje nuk lind nga “mungesa e dëshirës së Gjermanisë për Shqipërinë”. Përkundrazi, Berlini ka qenë publikisht pro-zgjerimit dhe ka shprehur gatishmëri për të mbështetur vende si Shqipëria, por me kushtin thelbësor të reformave dhe standardeve reale. Pra, problemi nuk është Gjermania; problemi është padëshirueshmëria e modelit Rama në sytë e partnerëve. Për shkak të rekordeve negative që e ndjekin dhe filozofisë së tij politike, të cilën e sqaroi ditën e djeshme kur, për habinë e atyre që kanë ende dy pare mend, dhe vetëm një javë pasi David McAllister pohoi në Tiranë se Shqipëria kishte humbur 11 vende në renditjen e Transparency International për korrupsionin, deklaroi se “lufta ndaj korrupsionit është më e dëmshme se korrupsioni”.

Kësodore, kjo nuk është krizë ministrash; është krizë drejtimi. Shqipëria nuk mund të ecë drejt BE-së me një kryeministër që e sheh drejtësinë si problem dhe Gjermaninë si alibi. Në fund të fundit, përgjegjësia politike nuk është post që e kalon nga një ministër te tjetri. Është llogari që e mban ai që ka timonin.