Flash News

Posta e mëngjesit/ Me 2 rreshta: Çfarë pati rëndësi dje në Shqipëri

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

OP-ED

Politikat Ekonomike, pro-biznes por anti-treg, të Edi Ramës

Politiko 12 Maj 2018, 16:48

Politikat Ekonomike, pro-biznes por anti-treg, të Edi Ramës

Red Varaku

Pas zgjedhjeve të qershorit 2017, ishte e vështirë të parashikoje se cilat do të ishin politikat ekonomike që do të ndiqte z.Rama, sepse gjatë fushatës ai hyri pa një program si dhe, pothuajse, nuk premtoi asgjë. Por, pas gati një vit qeverisje, politikat e tij ekonomike janë ravijëzuar dhe mund të thuhet me siguri që, strategjia e tij e politikave ekonomike është qartësisht pro- biznesit, por haptazi kundër tregut të lirë.

Edhe pse duket sikur ka nuanca ngjashmërie, midis këtyre dy qasjeve ka një dallim themelor. Një politikë e cila është tërësisht pro-biznesit i favorizon kompanite e biznesit në dëm të vendit, të së ardhmes por edhe në dëm të vetë kompanisë. Ndërsa një politikë e tregut të lirë lejon zhvillimin e natyrshëm të tregut, pa favorizime dhe pa diskriminime. Një politikë pro-biznesit nënkupton suksesin nëpërmjet mekanizmave shtetërorë të interesave të biznesit, ndërkohë që një biznes duhet t’ia dalë vetë mbanë në një treg të lirë. Në të njëjtën kohë, një qasje pro-biznes dëmton aftësinë e një biznesi për të mbijetuar tregut dhe konkurencës. Kështu shteti bëhet mbështetësi dhe partneri kryesor i këtyre bizneseve, duke u kthyer edhe në “hambarin” më të rëndësishëm të të mirave për këto biznese. Pa mbështetjen e tij, ato thjesht falimentojnë.

Ndërsa një politikë pro-tregut të lirë synon, jo vetëm mbrojtjen e konsumatorit, por edhe të vetë kompanive në kuptimin afatgjatë, sepse zhvillon brenda tyre aftësinë për t’u rezistuar stuhive të ndryshme financiare dhe konkurencës. Një politikë pro- biznesit është e detyruar të mbyllë njërin ose të dy sytë përballë dëmit ekologjik dhe mashtrimeve që sjellin në treg kompani të tilla për shkak të lidhjes simbiotike që ekziston midis shtetit dhe këtyre kompanive. Sepse konsumatori është gjithmonë i një rëndësie dytësore për qasjen pro-biznes. Një politikë pro-tregut synon uljen e taksave, si dhe bën të mundur vendosjen e rregullave dhe mundësive të barabarta për të gjithë, si dhe garanton mbrojtjen e konsumatorit , hallkës më të rëndësishme të tregut të lirë.

Një politikë pro-biznesit shkatërron jo vetëm tregun dhe vendin, por edhe vetë kompanitë, por kjo nuk është se i sjell ndonjë dëm në vetvete pronarëve të këtyre kompanive , të cilët pasi me ndihmën e shtetit rrisin vlerën dhe fitimin e këtyre kompanive , i shesin ato duke përfituar miliona euro, të cilat i kanë transferuar tashmë nëpër parajsat off-shore. Ata as që e vrasin mendjen më pas për fundin e këtyre kompanive që mund të rezultojë kataklizmik për ekonominë dhe për shoqërinë.

Edhe pse z.Rama konsiderohet si një lider populist dhe popullor, politikat e tij ekonomike nuk janë as populiste as popullore, por thjesht pro-biznes dhe anti-treg . Kjo qasje pro-biznes u reflektua së pari, te shkrirja e disa ministrive dhe përzgjedhja e kabinetit. Me krijimin e superministrive dhe vendosjen në krye të tyre të dy “garuzhdeve” të korrupsionit , të cilët janë kthyer në sekserë të qeverisë, z. Rama vërtetoi që shtetin e ka vendosur në shërbim të tij dhe klientëve të tij.

Së dyti , ai po dëshmon që e ka kthyer shtetin në shërbim të disa personave dhe kundër tregut. Këta persona dikur i pati akuzuar dhe etiketuar si ‘elefantët e monopoleve’ që po rrënonin ekonominë shqiptare. Sot, ai po i jep mbështetjen maksimale të shtetit këtyre individëve. Rasti i largimit të një prej brand-eve më të njohura në botë “Sheraton” është shembull i qartë i kësaj politike. Më pas Armo, pastaj falimentimi i kompanisë Gulf , blerja e Hotel Plazza nga blerës të dyshimtë, paratë e të cilëve kanë burime të paqarta e shumë raste të tjera, janë tregues të kësaj qasje. Po ashtu, nëse qeveria do ta kishte seriozisht ndihmën ndaj tregut, nuk do të ofronte lehtësim taksash vetëm për disa kategori hotelesh, por për të gjitha kategoritë. Nëse do të bënte një gjë të tillë do të dëshmonte që është një qeveri e shanseve dhe mundësive të barabarta. Por ajo zgjodhi qasjen anti-treg. Në këtë mënyrë ajo favorizon disa në këmbim të ryshfeteve dhe diskriminon disa të tjetë, si presion dhe shembull ndëshkimi.

Së treti, dhe ndër më rrënueset, është fati i sipërmarrjes së vogël e cila po diskriminohet në favor të klientëve të qeverisë. Ajo ndodhet në prag të katastrofës tregtare për shkak të futjes së biznesit të vogël në skemën e TVSH-së. Mijëra dhe dhjetra mijëra vende pune do të mbyllen drejtpërdrejt si rezultat i kësaj mase. Ky është një hap tjetër në një seri masash represive dhe diskriminuese ndaj tregut, siç janë rritja e taksave, rritja e çmimeve, të karburantit, të energjisë dhe krijimit të një klime armiqësore ndaj tregut të lirë në tërësi, duke përfshirë kontrollet e shpeshta, gjobat e larta, gjobat intensive dhe ambientin e pasigurisë që është krijuar.

Kjo qasje anti-treg është e tillë sa askush nuk mund ta mendonte se do të ndodhte 27 vjet pas rënies së regjimit ku shteti kontrollonte gjithçka, madje edhe vetë imagjinatën. Shpallja e luftës së hapur ndaj tregut të lirë është edhe treguesi kryesor, që mandati i dytë i kësaj qeverie ka nisur në mënyrën më të keqe të mundshme.