Annie Ernaux që fitoi Çmimin Nobel për Letërsi 2022: Shkruan për gjëra për të cilat askush tjetër nuk shkruan

Autore e më shumë se 20 librave, Annie Ernaux është e njohur për veprat duke përfshirë 'Les Armoires Vides', 'La Place', 'Les Années' dhe 'Happening'. Ajo është gruaja e parë franceze që fiton çmimin Nobel me famë botërore në letërsi.

Shkrimtarja franceze Annie Ernaux është nderuar me 'Çmimin Nobel 2022' në letërsi për "guximin dhe mprehtësinë klinike" në librat e saj kryesisht autobiografikë.

Autorja 82-vjeçare - gruaja e parë franceze që fitoi çmimin e letërsisë me famë botërore - pa romanin e saj debutues Les Armoires Vides të botuar në 1974 (në anglisht quhej Cleaned Out), dhe La Place (Vendi i një burri) libri që bëri emër, i botuar në 1983.

Ajo fitoi njohje ndërkombëtare pas botimit në vitin 2008 të Les Années, e cila u përkthye në 'The Years' në 2017, dhe një përshtatje e romanit të saj të vitit 2000 "Happening" - për përvojat e saj të kryerjes së një aborti kur ishte ende i paligjshëm në Francë në vitet 1960 - fitoi "Luani i Artë" në Festivalin e Filmit në Venecia në 2021.

E lindur në një familje shitës ushqimesh nga Normandia në veri të vendit, Ernaux punoi si mësuese përpara se të bëhej një autore me kohë të plotë.

E njohur për stilin e saj të sinqertë dhe të drejtpërdrejtë për klasën dhe mënyrën se si ajo luftoi për të adoptuar kodet dhe zakonet e borgjezisë franceze duke i qëndruar besnike prejardhjes së saj të klasës punëtore, ajo ka pasur më shumë se 20 libra të botuar.

Duke shpallur fituesen e këtij viti të letërsisë, Akademia Suedeze tha se Ernaux "në mënyrë të vazhdueshme dhe nga këndvështrime të ndryshme, shqyrton një jetë të karakterizuar nga pabarazi të forta në lidhje me gjininë, gjuhën dhe klasën" dhe se "rruga e saj drejt autorësisë ishte e gjatë dhe e mundimshme".

Anders Olsson, kryetar i komitetit Nobel për letërsinë, e përshkroi atë si "një shkrimtare jashtëzakonisht të ndershme që nuk ka frikë të përballet me të vërtetat e vështira".

Ai shtoi: "Ajo shkruan për gjëra për të cilat askush tjetër nuk shkruan, për shembull aborti i saj, xhelozia e saj, përvojat e saj si një e dashur e braktisur e kështu me radhë. Dua të them, përvoja shumë të vështira."

Ernaux i tha transmetuesit suedez SVT: “Isha shumë e befasuar... Nuk e kisha menduar kurrë se do të ishte në peizazhin tim si shkrimtare".

“Është një përgjegjësi e madhe... të dëshmoj, jo domosdoshmërisht për sa i përket shkrimit tim, por të dëshmoj me saktësi dhe drejtësi në lidhje me botën”.

'Zëri i saj është zëri i lirisë së gruas'

Presidenti francez Emmanuel Macron ishte mes atyre që e uruan, duke postuar në Twitter: "Annie Ernaux ka shkruar për 50 vjet romanin e kujtesës kolektive dhe intime të vendit tonë. Zëri i saj është ai i lirisë së gruas dhe i të harruarve të shekullit".

Megjithatë, Ernaux nuk ka qenë gjithmonë një fans i tij; një mbështetëse e kauzave të krahut të majtë për drejtësi sociale, ajo ka përbuzur sfondin e presidentit në sektorin bankar dhe tha se mandati i tij i parë dështoi të çojë përpara kauzën e grave franceze.

Ajo u bë gruaja e 17-të në mesin e 119 laureateve të Nobelit për letërsinë, duke fituar një çmim në të holla prej 10 milionë korona suedeze (pak më shumë se 800,000 £).

Seven Stories Press, botuesja e Ernaux në SHBA prej 31 vitesh, tha se botoi përkthimin në anglisht të librit të saj më të fundit, Getting Lost, vetëm dy ditë para fitores së saj, dhe tani po nxitonte për shtyp disa nga titujt e saj të listës së pasme.