Nga spe*ma e salmonit te jashtëqitjet e zogjve/ Sekretet më të çuditshme të kujdesit për lëkurën

Një valë terapish bukurie të pazakonta po bëhen virale në rrjetet sociale. Por a sugjeron kërkimi shkencor se ato duhen marrë seriozisht?

Në klinikën You & I në Seul, Koreja e Jugut, një nga trajtimet më të kërkuara për teksturën e lëkurës përfshin injektimin e fragmenteve të vogla të ADN-së nga sperma e salmonit në dermë, shtresa e trashë e mesme e lëkurës që përmban enët e gjakut, nervat dhe gjëndrat.

“Qëllimi nuk është volumi, si tek filler-at, por përgatitja e lëkurës ose biostimulimi, që përfshin mbështetjen e një mjedisi më të shëndetshëm dermal dhe rikuperimin,” thotë Kyu Ho Yi, mjek estetik në këtë klinikë dhe profesor i asociuar në Universitetin Yonsei.

Ideja mund të duket e çuditshme, por Yi thotë se koncepti vjen nga mjekësia rigjeneruese dhe shërimi i plagëve, ku fragmentet e ADN-së nga peshqit tërhoqën vëmendje për potencialin e tyre për të stimuluar riparimin e indeve tek njerëzit me shenja në fytyrë nga dëmtime luftarake.

Të dhënat shkencore mbeten relativisht të pakta, por disa studime sugjerojnë se këto trajtime – që përdorin polinukleotidet e pastruara nga sperma e salmonit – mund të ndihmojnë në reduktimin e vijave të holla.

Ato janë treguar se “ndihmojnë në përmirësimin e hidratimit të lëkurës, mbushjes, teksturës dhe rrudhave”, thotë Joshua Zeichner, profesor i asociuar i dermatologjisë në spitalin Mount Sinai në SHBA, i cili ka punuar edhe si konsulent për kompani kozmetike. “Nuk është e qartë si dikush vendosi për herë të parë ta provojë këtë si trajtim për lëkurën, por megjithatë po përdoret.”

Me Korenë e Jugut që konsiderohet tashmë një përcaktuese trendesh në estetikë – e njohur ndryshe si mania K-Beauty – përfitimet e supozuara të injeksioneve me spermë salmoni dhe peshqish të tjerë janë përhapur në mbarë botën, të nxitura edhe nga të famshëm si Charli XCX dhe Jennifer Aniston. Popullariteti i tyre është rritur krahas një sërë trajtimesh të tjera me tingëllim të çuditshëm, si maskat e fytyrës me jashtëqitje zogjsh dhe “facialet vampir” që përdorin gjakun.

Por a funksionojnë vërtet këto rutina të pazakonta për kujdesin e lëkurës?

Bukuria e lashtë

Një vështrim i shpejtë në histori tregon se kujdesi për lëkurën ka një histori të gjatë me praktika të çuditshme. Thuhet se mbretëresha egjiptiane Kleopatra lahej në qumësht gomari të thartë. Në Mianmar, gratë kanë përdorur për shekuj një pastë të quajtur thanaka në fytyrë, e bërë nga lëvorja e pemëve të bluara, si për zbukurim ashtu edhe për mbrojtje nga dielli. Një kurë romake për njollat përfshinte bluarjen e organeve të një krokodili të vogël.

Megjithatë, shkenca moderne e lëkurës sugjeron se disa nga këto praktika kanë qëndruar në kohë, me përbërës si shafrani i Indisë, bari i tigrit dhe algat detare që përdoren sot falë efekteve të tyre kundër inflamacionit dhe hidratimit.

Në vitin 2022, një studim analizoi praktika të kujdesit për lëkurën nga Italia e shekullit të 12-të, të përmendura nga mjekja mesjetare Trota e Salernos. Studiuesit vunë re se shumë nga përbërësit e rekomanduar, si fasulet dhe uthulla, konsiderohen sot efektive për pastrim, eksfolim dhe trajtimin e lëkurës së thatë. Për shembull, acidi tartarik përdoret gjerësisht në kozmetikën moderne.

“Geisha facial” dhe maskat menstruale

Jo vetëm bimët dhe mineralet janë përdorur. I ashtuquajturi “Geisha Facial” përfshin përdorimin e jashtëqitjes së zogut bilbil, të sterilizuar me rreze ultraviolet dhe të përzier me substanca të tjera, përpara se të aplikohet si maskë. Kjo teknikë vjen nga Japonia, ku fillimisht përdorej për heqjen e bojës nga tekstilet dhe më pas nga artistet për zbardhjen e lëkurës dhe heqjen e grimit të rëndë.

Sot, përdoret në klinika për ndriçimin e lëkurës dhe mund të ketë bazë shkencore. Sipas Zeichner, jashtëqitjet e bilbilit përmbajnë shumë ure, një substancë që zbut lëkurën dhe përdoret në kremra hidratues.

Ato përmbajnë gjithashtu aminoacidin guaninë. “Aminoacidet ndihmojnë në hidratim dhe ndriçim,” thotë ai. “Por duhet theksuar se përdoren forma të pastruara dhe të modifikuara – nuk duhet të marrësh jashtëqitje zogjsh nga rruga dhe ta vendosësh në fytyrë.”

Një tjetër trend është maska me gjak menstrual që është përhapur në TikTok. Edhe pse një studim i vitit 2018 sugjeroi se plazma nga ky gjak mund të ndihmojë në shërimin e plagëve, studiuesja Beibei Du-Harpur nuk është e bindur. “Asnjë mjek nuk do ta rekomandonte këtë. Është thjesht një trend për të tërhequr vëmendje,” thotë ajo.

“Facialet vampir” dhe plazma e pasur me trombocite

Du-Harpur është më optimiste për injeksionet me plazmë të pasur me trombocite (PRP), të quajtura ndryshe “facial vampir”.

Ky trajtim përfshin marrjen e gjakut të pacientit, ndarjen e tij me centrifugë dhe rikthimin në lëkurë përmes mikrogjilpërave. Kjo rrit përqendrimin e faktorëve të rritjes që ndihmojnë qelizat të riparohen.

Ka interes të madh për këtë teknikë në fusha të ndryshme të mjekësisë. Disa studime tregojnë se mund të përmirësojë elasticitetin e lëkurës dhe të reduktojë rrudhat dhe pigmentimin, megjithëse rezultatet ndryshojnë shumë nga personi në person.

E ardhmja e kujdesit për lëkurën

Edhe trendet më të çuditshme mund të kenë një bazë shkencore, por shkencëtarët mendojnë se e ardhmja do të fokusohet në optimizimin e kolagjenit dhe mikrobiomës së lëkurës.

Studime të fundit tregojnë se suplementet me aminoacide të dizajnuara për kolagjen mund të përmirësojnë teksturën, hidratimin dhe elasticitetin e lëkurës, madje edhe të ulin moshën biologjike.

Gjithashtu po eksplorohen trajtime që ndikojnë mikrobiomën e lëkurës – bakteret që jetojnë në sipërfaqen e saj – përmes prebiotikëve dhe postbiotikëve.

Megjithatë, pyetja mbetet: a janë këto trende më efektive se produktet tradicionale?

“Ende nuk kemi një përgjigje të qartë,” thotë Zeichner.

Ai rekomandon që, në vend të trajtimeve të shtrenjta dhe të përkohshme, njerëzit të ndjekin një rutinë të qëndrueshme: përdorimin e kremit kundër diellit në mëngjes dhe hidratim e riparim në mbrëmje me krem nate dhe përbërës si retinoli./BBC