Raport: Ndotja e ajrit në Evropë vret mbi 300,000 persona në vit

Vdekjet e parakohshme të shkaktuara nga ndotja e ajrit kanë rënë me 10 për qind në vit në të gjithë Evropën, por vrasësi i padukshëm ende llogaritet për 307,000 vdekje të parakohshme në vit, bëri me dije ditën e sotme Agjencia Evropiane e Mjedisit.

Nëse udhëzimet më të fundit të cilësisë së ajrit nga Organizata Botërore e Shëndetësisë do të ndiqen nga anëtarët e BE-së, numri i fundit i vdekjeve të regjistruara në vitin 2019 mund të përgjysmohet, sipas një raporti të EEA.

Reduktimi i vdekjeve për vitin e ardhshëm u ndikua pjesërisht për shkak të motit të favorshëm, por mbi të gjitha për një përmirësim progresiv të cilësisë së ajrit në të gjithë kontinentin, tha qendra e të dhënave e Bashkimit Evropian për ndotjen e ajrit.

Në fillim të viteve 1990, grimcat e imëta, të cilat depërtojnë thellë në mushkëri, çuan në gati një milion vdekje të parakohshme në 27 vendet anëtare të BE-së, sipas raportit.

Kjo shifër ishte përgjysmuar në 450,000 deri në vitin 2005. Në vitin 2019, grimcat e imëta shkaktuan 53,800 vdekje të parakohshme në Gjermani, 49,900 në Itali, 29,800 në Francë dhe 23,300 në Spanjë.

Polonia pati 39,300 vdekje, shifra më e lartë për banorë.  Vdekjet e shkaktuara nga dioksidi i azotit - kryesisht nga makinat, kamionët dhe termocentralet - ranë me një të katërtën në 40,000 midis 2018 dhe 2019.

Vdekjet e lidhura me ozonin në nivel tokësor në vitin 2019 gjithashtu ranë 13 për qind në 16,800 viktima. Ndotja e ajrit mbetet kërcënimi më i madh mjedisor për shëndetin e njerëzve në Evropë, tha agjencia.

Sëmundjet e zemrës dhe goditjet në tru shkaktojnë shumicën e vdekjeve të parakohshme për shkak të ndotjes së ajrit, të ndjekura nga sëmundjet e mushkërive duke përfshirë kancerin.

Tek fëmijët, ndotja atmosferike mund të dëmtojë zhvillimin e mushkërive, të shkaktojë infeksione të frymëmarrjes dhe të përkeqësojë astmën.

Edhe nëse situata po përmirësohet, EEA paralajmëroi në shtator se shumica e vendeve të BE-së ishin ende mbi kufijtë e rekomanduar të ndotjes, qofshin ato udhëzime evropiane apo objektiva më ambicioze të OBSH-së.

Sipas organit shëndetësor të OKB-së, ndotja e ajrit shkakton shtatë milionë vdekje të parakohshme çdo vit në të gjithë globin - në të njëjtat nivele si pirja e duhanit dhe dieta e varfër.

Në shtator, statistikat alarmante e shtynë OBSH-në të shtrëngonte kufijtë e rekomanduar për ndotësit kryesorë të ajrit për herë të parë që nga viti 2005.

BE-ja dëshiron të zvogëlojë vdekjet e parakohshme për shkak të ndotjes së ajrit me të paktën 55 për qind në vitin 2030 krahasuar me vitin 2005.

Nëse ndotja e ajrit vazhdon të bjerë me ritmin aktual, agjencia vlerëson se objektivi do të arrihet deri në vitin 2032. Megjithatë, një popullsi e moshuar dhe gjithnjë e më e urbanizuar mund ta bëjë këtë më të vështirë.

“Një popullsi e moshuar është më e ndjeshme ndaj ndotjes së ajrit dhe një shkallë më e lartë e urbanizimit zakonisht do të thotë që më shumë njerëz janë të ekspozuar ndaj përqendrimeve të PM 2.5, të cilat priren të jenë më të larta në qytete”, thuhet në raport.

Burimi: France 24