Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Progres-raporti i KE për Shqipërinë: Gati për konferencën e parë ndërqeveritare, problem Gjykata Kushtetuese dhe ligji për median

Politiko 6 Tetor 2020, 17:28

Progres-raporti i KE për Shqipërinë: Gati për

Zbardhet progres raporti i Këshilli Evropian për Shqipërinë 2020.

Në këtë raport, që nesër (e mërkurë) pritet të detajohet nga Komisioneri për Zgjerim, Oliver Varhelyi, gjatë vizitës në Tiranë, është vlerësuar se Shqipëria është gati për mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare.

Po ashtu, është nënvijëzuar si problematikë mosfunksionimi ende i Gjykatës Kushtetuese dhe Ligji për Mediat.

Lexo edhe: Kodi Zgjedhor s’bind Varhelyi: Është bërë progres, por do shkoj t’i shoh gjërat vetë në terren

Pjesë nga raporti:

Shqipëria ka vazhduar të zbatojë Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit dhe takimet e organeve të përbashkëta sipas marrëveshjes u zhvilluan. Në prill 2018, Komisioni lëshoi rekomandimin e tij të parë duke ftuar Këshillin të vendosë që negociatat e pranimit të jenë u hap me Shqipërinë.

Në Përfundimet e tij të Qershorit 2018, Këshilli pranoi përparimin arritur nga Shqipëria dhe përcaktoi rrugën drejt hapjes së negociatave të pranimit në qershor 2019.

Në përputhje me Konkluzionet e Këshillit, Komisioni filloi punën përgatitore, përfshirë kapitujt e BE-së. Progresi i arritur dhe kushtet e vendosura unanimisht nga Këshilli në qershor 2018 duke u përmbushur, Komisioni rekomandoi përsëri në maj 2019 për të hapur negociatat e pranimit me vendi. Në qershor 2019, Këshilli e shtyu vendimin për në Tetor 2019. Këshilli Evropian më pas vendosi të kthehet në çështjen e zgjerimit përpara BE-Ballkanit Perëndimor samiti në Zagreb në maj 2020 ’.

Komisioni ka vazhduar të monitorojë në tërësi zhvillimet në Shqipëri. Vendi ka vazhduar të zbatojë reformat në lidhje me axhendën e BE-së. Më 26 Nëntor 2019, Shqipëria u godit nga një tërmet shkatërrues me një madhësi prej 6.3 Rihter. Përkundër sfidës së duke u marrë me situatën emergjente, autoritetet shqiptare kanë mbajtur një angazhim të fortë politik publik për qëllimin strategjik të vendit për integrimin evropian.

Në përgjithësi, Shqipëria ka rritur përpjekjet e saj dhe ka dhënë rezultate të mëtejshme të prekshme dhe të qëndrueshme në fushat kryesore të identifikuara në Konkluzionet e Këshillit të Qershorit 2018. Si pasojë, në azhurnimin e tij mbi Shqipërinë botuar në Mars , Komisioni konfirmoi se bazat e tij 2019, rekomandimi për të hapur negociatat e pranimit me Shqipërinë mbetet i vlefshëm. Mbi këtë bazë, në25 Mars 2020, Këshilli vendosi - dhe udhëheqësit Evropianë e miratuan këtë vendim më 26 Mars 2020 - për të hapur negociatat e pranimit me Shqipërinë dhe caktoi Komisionin të raportojë për një një numër çështjesh që do të adresohen nga Shqipëria përpara Konferencës së parë Ndërqeveritare.

Raporti i tanishëm gjithashtu i shërben qëllimit të raportimi mbi konkluzionet e Këshillit mbi kushtet e identifikuara në lidhje me Konferencën e parë Ndërqeveritare (KNG) si dhe përparësitë e tjera të rëndësishme dhe çështjet që do të duhen pasqyrohet në Kornizën Negociuese.

Pandemia COVID-19 është një tronditje globale që nuk ka kursyer Ballkanin Perëndimor. Ajo përfaqëson një barrë të paparë për shëndetin dhe sistemet e tyre të mbrojtjes sociale. Ndërsa BE është vetë prekur rëndë nga pandemia, ajo nuk ka kursyer kohë dhe përpjekje për të ofruar mbështetje thelbësore dhe të pashembullt për Ballkanin Perëndimor. Kjo përfshin mbështetje financiare prej më shumë se 3.3 miliardë eurosh për vendet në rajon për të adresuar në kriza dhe nevojat humanitare.

Konferenca Ndërqeveritare

Përballur me shpërthimin e pandemisë COVID-19, Shqipëria zgjati gjendjen e jashtëzakonshme për katastrofën natyrore, të vendosur pas tërmetit nëntor 2019, deri në qershor 2020. Pavarësisht nga emergjenca, Shqipëria ka bërë një përparim vendimtar dhe është afër takimit kushtet e vendosura nga Këshilli në funksion të Konferencës së parë Ndërqeveritare.

Kodi Zgjedhor

Bllokimi Politik pati një zhvillim pozitiv në Janar 2020 kur partia në pushtet dhe opozita ekstra-parlamentare arritën një dakordësi për të çuar përpara reformën elektorale, duke përcaktuar një Këshill Politik, platformë për të përmbushur bisedimet politike dhe teknike dhe për të implementuar rekomandimet e qarta të OSBE/ODIHR (të pazbatuara që nga zjgedhjet e 2013), duke siguruar një financimin transparent të partive politike dhe fushatave elektorale.

Polarizimi intensiv politik u lehtësua në janar 2020, kur shumica qeverisëse dhe opozita parlamentare dhe ekstra-parlamentare ranë dakord të çonin përpara reformën zgjedhore. Një marrëveshje u arrit më në fund në 5 qershor 2020.

Ndryshimet në kodin zgjedhor u miratuan nga Parlamenti në 23 korrik 2020, në përputhje me marrëveshjen e 5 qershorit 2020, duke zbatuar rekomandimet e OSBE / ODIHR.

Këto ndryshime futin standarde më të larta të integritetit dhe transparencës në procesin zgjedhor përpara zgjedhjeve parlamentare të shpallura në prill 2021. Për më tepër, në 30 korrik Parlamenti miratoi disa ndryshime në Kushtetutë në lidhje me sistemin zgjedhor.

Zbatimi i këtyre ndryshimeve që nuk kanë lidhje me rekomandimet e OSBE / ODIHR kërkoi ndryshime të mëtejshme në kodin zgjedhor të cilat u diskutuan midis partive në Këshillin Politik, por pa arritur një kompromis para se Parlamenti t’i votojë ato në 5 Tetor. Pavarësisht nga rezultati pozitiv i marrëveshjes së arritur në 5 qershor 2020, dialogu politik në vend duhet të përmirësohet, veçanërisht për reformën zgjedhore dhe zbatimin e saj.

Reforma në Drejtësi

Rezultatet kanë vazhduar edhe në zbatimin e reformës gjithëpërfshirëse në drejtësi, e cila ka përparuar në mënyrë të qëndrueshme. Të gjitha institucionet e reja për vetëqeverisjen e gjyqësorit janë plotësisht funksionale dhe funksionojnë në mënyrë efektive.

Gjykata e Lartë filloi kryerjen e funksioneve të saj. Progres duhet bërë në funksionimin e Gjykatës Kushtetuese. Struktura Speciale Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) është krijuar plotësisht, duke përfshirë një Zyrë të Prokurorisë Speciale (SPO), e cila ka kryer funksionet e saj të rëndësishme hetimore. U emërua Drejtori i Byrosë Kombëtare të Hetimit (NBI). Rivlerësimi i përkohshëm i të gjithë gjyqtarëve dhe prokurorëve (procesi i verifikimit) ka përparuar në mënyrë të qëndrueshme. Ai vazhdoi të prodhonte rezultate të prekshme, duke rezultuar në 62% shkarkime – kryesisht për çështje që lidhen me pasuritë e pajustifikuara – ose dorëheqje. Dosjet e vettingut në të cilat ka dalë dyshimi për një krim janë paraqitur në prokurori, duke përfshirë 10 ish gjyqtarë të nivelit të lartë të Gjykatës së Lartë dhe Gjykatës Kushtetuese.

Në sistemi gjyqësor të Shqipërisë vërehet një farë niveli i përgatitjes ku mund të thuhet se është pjesërisht gati.

Ka vijuar zbatimi i një reforme gjithëpërfshirëse dhe të plotë në Sistemin e Drejtësisë, duke rezultuar me një progres të mirë në përgjithësi.

Institucionet e reja për vetëqeverisjen e gjyqësorit kanë kryer detyrat e tyre, duke përfshirë menaxhimin e proceseve për të mbushur vendet e lira në Gjykatën e Lartë dhe Gjykatën Kushtetuese.

Këshilli i Lartë Gjyqësor përfundoi zgjedhjen e tre kandidatëve jo-magjistratë për Gjykatën e Lartë, të emëruar në 11 Mars 2019, duke lejuar kështu që një nga dhomat e Gjykatës të funksionojë dhe të përmbushë kushtin përkatës për Konferencën Ndërqeveritare.

Përparim në luftën ndaj korrupsionit, por jo ndaj zyrtarëve të lartë

Shqipëria vazhdoi të forcojë luftën kundër korrupsionit, duke bërë përparim të mirë duke konsoliduar koordinimin operacional dhe kapacitetet monitoruese. Përpjekjet për krijimin e një rekordi solid në hetimin, ndjekjen penale dhe gjykimin e çështjeve të korrupsionit kanë vazhduar.

Ndërsa numri i hetimeve në vazhdim mbetet i lartë, deri më sot, dënimet përfundimtare në rastet që përfshijnë zyrtarë të nivelit të lartë mbeten të kufizuara.

Organet e posa themeluara të specializuara anti-korrupsion pritet të forcojnë ndjeshëm kapacitetin e përgjithshëm për të hetuar dhe ndjekur penalisht korrupsionin. Përpjekjet vazhduan gjithashtu në luftën kundër krimit të organizuar.

Operacionet policore për shpërbërjen e organizatave kriminale janë intensifikuar më tej dhe progresi i mirë ka vazhduar, përfshirë edhe luftën kundër kultivimit dhe trafikimit të kanabisit. Bashkëpunimi ndërkombëtar i policisë, veçanërisht me Shtetet Anëtare të BE, është rritur gjithashtu, duke çuar në një numër operacionesh të suksesshme të zbatimit të ligjit në shkallë të gjerë. Përpjekjet duhet të vazhdojnë, në veçanti duke trajtuar pastrimin e parave në mënyrë më efektive dhe duke zbatuar më tej planin e veprimit të Task Forcës së Veprimit Financiar (FATF).

Pronat

Në lidhje me të drejtat themelore, përpjekjet janë duke vazhduar për të zbatuar një reformë gjithëpërfshirëse të sektorit të tokës dhe për të konsoliduar të drejtat e pronës. Ligji për Finalizimin e Proceseve të Pronësisë Kalimtare u miratua, duke marrë parasysh rekomandimet e Komisionit të Venecias.

Proceset e regjistrimit dhe kompensimit vazhdojnë. Shqipëria duhet të miratojë me shpejtësi legjislacionin e mbetur zbatues në lidhje me Ligjin kornizë të vitit 2017 për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare.

Ligji për median

KE shprehet e shqetësuar në lidhje me ndryshimet në ligjin e medias, të cilat mund të çojnë sipas saj në censurë të medias dhe gazetarëve.

Administrata publike

Shqipëria ndoqi zbatimin e mëtejshëm të reformës së administratës publike, duke bërë progres të prekshëm në vlerësimet e ndikimit rregullator, në zhvillimin e paketës legjislative në lidhje me planifikimin e politikave, rritjen e numrit të shërbimeve elektronike dhe përmirësimin e transparencës në mbledhjen e të dhënave dhe menaxhimin e burimeve njerëzore midis nivelit qendror dhe lokal . Përpjekjet duhet të vazhdojnë në këtë fushë, përfshirë edhe synimin e miratimit të një politike për pagat e nëpunësve civilë.

Para tërmetit në nëntor 2019 dhe tronditjes së jashtme në vitin 2020 të shkaktuar nga pandemia COVID-19, papunësia vazhdoi të ulej në nivele rekord, eksportet u rritën në mënyrë solide dhe raporti i borxhit publik ndaj PBB-së vazhdoi të bjerë por mbeti i lartë. Bankat vazhduan zvogëlimin e numrit të kredive me probleme dhe uljen në sektorin privat të kapur. Janë ndërmarrë hapa drejt zhvillimit të tregut financiar, por ndërmjetësimi financiar mbeti i ulët.

Në Mars 2020, anëtarët e Këshillit Evropian miratuan vendimin për të hapur negociatat e pranimit me Shqipërinë. Në përputhje me Konkluzionet e Këshillit, Komisioni ka filluar punën e nevojshme përgatitore dhe pret konferencën e parë ndërqeveritare, sa më shpejt të jetë e mundur pas miratimit të kornizës negociuese nga Këshilli.