Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

Rajoni

Alarmi i The Economist: Emigrimi dhe lindjet e ulëta po zbrazin Ballkanin

Politiko 20 Nëntor 2021, 10:45

Alarmi i The Economist: Emigrimi dhe lindjet e ulëta po zbrazin

Shumica e vendeve europiane do të kryejnë regjistrimin e popullsisw në vitin 2021 dhe për shumë prej tyre rezultatet do të jenë të lehta për t'u parashikuar. Është një çështje tjetër në Ballkan.

Që nga rënia e komunizmit dhe përfundimi i luftërave të përgjakshme jugosllave që pasuan, njerëzit në rajonin e Ballkanit kanë pasur më pak fëmijë dhe shumë njerëz kanë emigruar. Ky eksod është ndihmuar nga pjesët e uritura për punë të Europës, si Gjermania, duke e bërë më të lehtë për qytetarët e vendeve jashtë BE-së marrjen e lejeve të punës. Fakti që askush nuk e di se sa kanë shkuar dhe sa kanë mbetur, po shkakton probleme për planifikuesit e vendeve ballkanike.

Maqedonia e Veriut nuk ka pasur regjistrim që nga viti 2002. Që atëherë, zyra e saj statistikore ka bërë me përkushtim projeksione bazuar në vendin që dikur ishte. Statisticienët vlerësojnë se ka 2.08 milion njerëz në Maqedoninë e Veriut - por shifra reale mund të jetë deri në 1.5 milion. Në disa vende, si Bullgaria, shifrat janë më të përditësuara, por nëse shifrat janë të besueshme apo jo, tendencat janë të njëjta. Kombinimi i emigrimit dhe nivelit të ulët të lindjeve do të thotë se këto shoqëri po plaken dhe, pa migrim të brendshëm, popullsia e tyre po zvogëlohet.

Në vitin 1989 kishte 8,9 milionë bullgarë; tani ka vetëm 6.9 m. Para tri dekadash Serbia (pa përfshirë Kosovën) kishte 7.8 milionë banorë; sot mund të ketë 6.9 m. Dikur në Rumani kishte 23.2 milionë njerëz, por në vitin 2020 ata llogariteshin në 19.4 milionë. Moldavia, e cila nuk do të mbajë një regjistrim deri në vitin 2023, mund të ketë humbur një të tretën e popullsisë së saj, aktualisht rreth 2.7 milionë, që nga fundi i sundimit komunist.

Sa i përket lindjeve, gratë boshnjake kanë një normë lindshmërie prej 1.26, gratë shqiptare 1.37—disa nga më të ulëtat në botë dhe shumë nën nivelin e zëvendësimit prej 2.1. Vende të tjera, si Bullgaria, ku norma është 1.56, janë më afër mesatares së BE-së prej 1.55, por pa emigracion kjo nuk mjafton për të ndaluar tkurrjen e popullsisë. Shqetësimet ekonomike si rezultat i pandemisë së koronavirusit nënkuptojnë se gratë ka të ngjarë të kenë edhe më pak foshnje tani se kurrë më parë.

Regjistrimet në vitin 2021 duhet t'u ofrojnë qeverive të dhënat e besueshme që u nevojiten për të planifikuar për gjithçka, nga kopshtet deri te pensionet, pasi emigrojnë më të arsimuarit dhe më shumë nga ata me arsim të dobët dhe të moshuar kanë mbetur prapa. Por sido që të jenë numrat e saktë, perspektiva nuk është e ndritshme. Parashikimet nga statisticienët si në OKB ashtu edhe në BE sugjerojnë se deri në vitin 2050 Bullgaria do të ketë humbur 39% të popullsisë së saj që nga viti 1989, ndërsa Bosnja do të ketë humbur 37%, Rumania 31%, Serbia dhe Kroacia 24% dhe Shqipëria 25%.

Ndryshime të tilla të mëdha do të sjellin pasoja të mëdha sociale dhe ekonomike. Për të marrë një shembull të hershëm, papunësia dikur ishte një problem në të gjithë rajonin. Mungesa e fuqisë punëtore tani është një shqetësim më i madh.

Tim Judah: Korrespondent i Ballkanit