Vendet e Ballkanit evakuojnë qytetarët nga Ukraina, vlerësojnë kërcënimet e sigurisë

Pas sulmit të gjithanshëm të Rusisë ndaj Ukrainës, vendet e Ballkanit po shtojnë evakuimin e qytetarëve të tyre, duke mbledhur këshillat e tyre të sigurisë dhe, në disa raste, duke grumbulluar burime.

Pasi dënuan më së shumti sulmin gjithëpërfshirës të Rusisë ndaj Ukrainës, qeveritë e Ballkanit thanë të enjten se po punojnë për evakuimin e qytetarëve të tyre të mbetur nga vendi i sulmuar, duke vlerësuar situatën e sigurisë dhe madje duke rritur rezervat e ushqimit dhe karburantit.

Qeveria e Maqedonisë së Veriut mbajti të enjten një seancë për evakuimin e qytetarëve të saj nga Ukraina. Presidenti Stevo Pendarovski thirri gjithashtu një mbledhje të Këshillit të Sigurisë Kombëtare.

Ministria e Jashtme tha se po evakuonte familjet e diplomatëve të vendit, me vetëm diplomatët thelbësorë që do të qëndronin në Ukrainë. “Ne tashmë jemi duke bërë plane për evakuimin e diplomatëve tanë, por ende nuk kemi marrë një vendim”, tha ministri i Jashtëm Bujar Osmani të enjten për mediat.

Ai tha se deri më tani janë evakuuar 12 qytetarë dhe se dy të tjerë kanë kontaktuar ambasadën e Maqedonisë së Veriut për ndihmë. Rreth 30 shtetas të Maqedonisë së Veriut vlerësohet se do të qëndrojnë në Ukrainë.

Ministria e Jashtme e Bullgarisë tha se kishte nisur evakuimin e qytetarëve të saj nga zonat e shkatërruara nga paralajmërimi dhe 102 qytetarë kishin aplikuar për ndihmë. Ky numër pritet të rritet ndjeshëm në ditët në vijim.

“Prioriteti numër një është evakuimi i bullgarëve nga Ukraina”, tha kryeministri Kiril Petkov. Presidenti Rumen Radev deklaroi se priten rreth 4000 ardhje.

Bullgaria është gjithashtu e shqetësuar për komunitetin e pakicës etnike bullgare në Ukrainë. Burime jozyrtare sugjerojnë se midis 150,000 dhe 200,000 bullgarë etnikë jetojnë në vend. Shumica kanë jetuar atje për më shumë se një shekull.

Rrugët tregtare dhe furnizimi me gaz nga Rusia janë një tjetër shqetësim. Presidenti Radev të enjten tha: “Jemi duke vlerësuar rreziqet që lidhen me situatën me rrugët ajrore dhe detare, si dhe me furnizimin me energji. Do të kërkojmë të gjitha opsionet e mundshme që të mos ketë ndërprerje në furnizimin me benzinë, ushqime dhe nevoja elementare.”

Ministria e Jashtme e Bosnjës formoi një “tavolinë krize” të enjten për të ndihmuar qytetarët e saj në Ukrainë pas përshkallëzimit të konfliktit. "Kushdo që ka nevojë për ndihmë mund të kontaktojë ambasadën në Budapest," tha ministria të enjten. Autoritetet boshnjake thanë se qytetarët mund të kontaktojnë gjithashtu misionet diplomatike boshnjake në Moskë dhe Varshavë, si dhe ambasadën në Budapest, e cila është në krye të Ukrainës.

Ministria nuk ndau asnjë shifër për numrin e qytetarëve që qëndruan në Ukrainë, por tha se "asnjë prej tyre nuk është drejtpërdrejt i rrezikuar deri më tani".

Serbia do të mbledhë një këshill të sigurisë kombëtare për të vlerësuar situatën.

Më parë, institucionet shtetërore nuk thanë se sa qytetarë serbë kanë mbetur në Ukrainë. Ministria e Jashtme më 13 shkurt rekomandoi qytetarët që të mendojnë të largohen. “Ne kërkojmë nga qytetarët tanë që janë ende në Ukrainë që të jenë në kontakt të vazhdueshëm me ambasadën në Kiev”, theksohet ajo. Sipas raporteve të fundit të mediave, rreth 100 serbë janë ende në Kiev, por shumë prej tyre thuhet se janë larguar tashmë nga vendi.

Marrëdhëniet dypalëshe midis Serbisë dhe Ukrainës janë tradicionalisht të mira. Megjithatë, Serbia ka lidhje shumë më të forta me Rusinë, si historikisht, por edhe politikisht dhe ekonomikisht.

Ministria e Jashtme e Malit të Zi tha se 20 shtetas malazezë mbeten në Ukrainë dhe shtatë janë larguar që nga java e kaluar. Qeveria tha se kishte rritur rezervat e ushqimit dhe karburantit, për të zgjatur për tre muajt e ardhshëm, për shkak të shqetësimeve të frikës në tregjet ndërkombëtare që lidhen me Ukrainën.

Kosova nuk ka lidhje diplomatike me Ukrainën, e cila nuk e ka njohur shtetësinë e saj. Autoritetet ende nuk kanë thënë se sa, nëse ka, qytetarë të Kosovës mbeten në Ukrainë.

Shqipëria gjithashtu nuk ka dhënë asnjë raport për numrin e shtetasve shqiptarë që janë ende në Ukrainë. Por konsulli i Shqipërisë në Ukrainë, Adhurim Resuli, ndodhet aktualisht në Tiranë dhe nuk është kthyer në Ukrainë për arsye sigurie.

Ministria e Jashtme e Shqipërisë gjithashtu këshilloi njerëzit që të mos udhëtonin në Ukrainë dhe tashmë u bëri thirrje shtetasve shqiptarë të largohen. Presidenti Ilir Meta ka thirrur të enjten mbledhjen e Këshillit të Sigurimit.

Kroacia u bëri thirrje të gjithë qytetarëve të saj që të largohen nga Ukraina dhe të shmangin çdo udhëtim në vend që nga mesi i shkurtit. Ata që nuk mund të largohen nga vendi u këshilluan të jenë të kujdesshëm dhe të kontaktojnë ambasadën në Kiev.

Ambasadorja kroate Anica Djamic tha se rreth 100 kroatë mbetën në Ukrainë. Disa ishin larguar, por ambasada nuk ka numra të saktë.

Sllovenia tha se 70 deri në 80 shtetas sllovenë mbeten në Ukrainë. “Këta janë kryesisht njerëz që janë të martuar me shtetas ukrainas, kështu që ndoshta jo të gjithë do të largohen nga Ukraina”, shtoi ai.

Sllovenët u këshilluan muajin e kaluar kundër udhëtimit në zonat e pushtuara në Krime dhe pjesë të rajoneve Donetsk dhe Luhansk në lindje.

Ministria e Jashtme e Turqisë tha sot se do të ofrojë mbështetje për qytetarët turq që dëshirojnë të largohen nga Ukraina. Më shumë se 20,000 vlerësohet të jenë në vend.  Ministria nuk tha se sa prej tyre ishin larguar nga vendi, por u rekomandoi atyre që të qëndrojnë në shtëpi ose në një vend të sigurt dhe të shmangin udhëtimet.

Ministria e Jashtme e Greqisë u bëri thirrje emigrantëve grekë në Ukrainë që të largohen sa më shpejt të jetë e mundur, duke u kërkuar atyre të kontaktojnë autoritetet greke nëse kanë nevojë për ndihmë. Sipas kanalit grek TV Star, konsullata greke në Mariupol po mbledh emrat e shtetasve grekë që kanë pasaporta greke dhe duan të kthehen në shtëpi. Transporti do të bëhet me autobus përmes Moldavisë, pasi aeroportet dhe portet janë të mbyllura.

Greqia ka një pakicë të madhe kombëtare që jeton në Ukrainë. Sipas disa vlerësimeve, ai numëron deri në 120,000.

Burimi: Balkan Insight