Flash News

Posta e mëngjesit/ Me 2 rreshta: Çfarë pati rëndësi dje në Shqipëri

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

KRYESORE

"Rikthehet" dënimi me vdekje në SHBA; qeveria kryen ekzekutimin e parë federal pas më shumë se 17 vjetësh

Politiko 14 Korrik 2020, 19:39

"Rikthehet" dënimi me vdekje në SHBA; qeveria kryen

Washington- Departamenti i Drejtësisë në SHBA vendosi ekzekutimin e një 47-vjeçari për rolin e tij në vrasjen e një familje prej tre personash në 1996-ën. Ky është ekzekutimi i parë federal pas më shumë se 17 vjetësh, i ndërmarrë disa orë pasi Gjykata Supreme hodhi poshtë me votë (5-4) një thirrje të minutës së fundit për një rishqyrtim të çështjes.

I burgosuri i dënuar me vdekje, Daniel Lewis Lee, 47 vjeç, një ish-supremacist i bardhë, u ekzekutua me injeksion vdekjeprurës në burgun federal në Terre Haute, Indiana, tha Byroja e Burgjeve. Ai është i pari nga tre të burgosurit federalë, të cilët janë planifikuar të ekzekutohen këtë javë.

"Ju jeni duke vrarë një njeri të pafajshëm," tha Lee pak para se ai të shpallej i vdekur në 8:07 në mëngjes. Vdekja e tij përfundoi me një moratorium joformal mbi dënimin e kapitalit federal.

Departamenti i Drejtësisë njoftoi vendimin e tij për të rifilluar dënimin federal me vdekje që verën e kaluar dhe procedura që do të përdorej- sipas tij- për vënien në zbatim të këtij vendimi është përmes përdorimit të një injeksioni vdekjeprurës nga një ilaç i vetëm, pentobarbital.

Por deri në orët e fundit para vdekjes së Z. Lee, qeveria duhej të luftonte kundër sfidave ligjore si për teknikën e përdorimit të një injeksioni vdekjeprurës, ashtu edhe me komplikimet e kryerjes së dënimit me vdekje në mes të një pandemie. Të hënën, një gjykatës federal kishte vonuar ekzekutimin, duke thënë se pyetjet në lidhje me kushtetutshmërinë e procedurës injektuese vdekjeprurëse nuk ishin gjykuar plotësisht.

Departamenti i Drejtësisë menjëherë apeloi akt-vendimin e gjykatësit Tanya S. Chutkan të Gjykatës së Uashingtonit në SHBA, pasi Gjykatësi kishte lëshuar një urdhër paraprak kundër ekzekutimit të planifikuar të Lee, duke përmendur "dhimbjen ekstreme dhe vuajtjen e panevojshme" që mund të rezultojë nga protokolli vdekjeprurës i injektimit që qeveria planifikonte të përdorte.

Vendimi i nënshkruar (5 me 4) i Gjykatës Supreme mëngjesin e së martës, theksonte se pentobarbitali është përdorur në mbi 100 ekzekutime "pa incidente" dhe ishte mbështetur nga Gjykata Supreme dhe gjykatat e apelit. Megjithatë, “qëndrimet e minutës së fundit", si ajo e lëshuar këtë mëngjes, duhet të jenë përjashtimi ekstrem, jo norma", thuhet në vendimin e Gjykatës.

Gjykata tha se ishte përgjegjësia e saj "të siguronte që sfidat e metodës së ekzekutimit të dënimeve në bazë të ligjit të zgjidhen në mënyrë të drejtë dhe të shpejtë", në mënyrë që "çështja e dënimit me vdekje" të mund të mbetet tek "njerëzit dhe përfaqësuesit e tyre, dhe jo gjykatat."

Mirëpo, vendimi me vdekje u kundërshtua nga dy gjykatës, Stephen G. Breyer dhe Ruth Bader Ginsburg, të cilët përsëritën dyshimet e tyre për kushtetutshmërinë e dënimit me vdekje. "Rifillimi i ekzekutimeve federale premton të japë shembuj që ilustrojnë vështirësitë e administrimit të dënimit me vdekje në përputhje me Kushtetutën", shkroi Breyer.

Po ashtu edhe gjykatësit, Sonia Sotomayor dhe Elena Kagan, duke iu bashkngjitur opinioneve të dy gjykatësve më herët, theksuan se gjykata kishte vepruar me nxitim të rrezikshëm.

"Vendimi i sotëm ilustron se sa të rënda mund të jenë pasojat e vendimmarrjes së tillë të përshpejtuar," shkroi gjyqtarja Sotomayor. "Gjykata përgjithmonë i privon të paditurit nga aftësia e tyre për të ushtruar një sfidë kushtetuese ndaj injeksioneve të tyre vdekjeprurëse, dhe parandalon që gjykatat e ulëta të shqyrtojnë atë sfidë."

Muajin e kaluar, Gjykata Supreme në SHBA njohu një vendim të gjykatës së apelit, i cili përcaktonte se qeveria ishte në përputhje me Aktin Federal të Dënimit me Vdekje të vitit 1994, kur kërkon që ekzekutimet të kryhen "në mënyrën e përcaktuar me ligjin e shtetit në të cilin i burgosuri vuan dënimin." Pavarësisht se ky vendim cilësohej në kundërshtim me ligjin nga gjykatësi Chutkan (i njëjti gjykatës që hodhi poshtë dënimin me vdekje të Lee).

Javën e kaluar, familjarët e viktimave të Lee paditën Departamentin e Drejtësisë, duke argumentuar se udhëtimi për në vendin e ekzekutimit do t'i vinte ata në rrezik të kontraktimit të koronavirus.

Referuar momenteve të fundit, pak orë para ekzekutimit të Lee, avokatët e tij, thanë se dy burra qëndruan pranë tij në dhomën e ekzekutimit-një Marshal amerikan dhe një këshilltar shpirtëror- të cilin Byroja e Burgjeve e referoi si një "ministër pagan Appalachian". Askush nga ata nuk mbante maskë.

"Unë nuk e bëra atë (vrasjen)," tha Lee, sipas një raporti nga gazetarët që ishin dëshmitarë në momentin e ekzekutimit të tij. "Kam bërë shumë gabime në jetën time, por nuk jam vrasës." Ai pretendoi se gjyqtari në gjyqin e tij në Arkansas po rishikonte provat e ADN-së që vërtetuan se ai thjesht po kalonte nga vendi i ngjarjes në kohën e vrasjeve.

Pasi një zyrtar i lartë i tha atij të pregatitet për injeksionin që do t'i merrte jetën, Lee tundi kokën. Ndërsa ilaçi po vendosej në venat e tij, ai ngriti kokën për të parë përreth. Pastaj fryma u rëndua. Në vetëm disa çaste, gjoksi i tij mbeti i qetë, buzët iu kthyen blu dhe gishtat u bënë ngjyrë hiri. Ai u shpallë i vdekur në 8:07 a.m.

Gjykata e lartë rrëzoi dënimin me vdekje në 1972, duke argumentuar se ligjet aktuale përbëjnë "dënim mizor dhe të pazakontë". Katër vjet më vonë, ajo e ktheu atë vendim, mes rritjes së niveleve të krimit dhunshëm. Meqenëse qeveria federale rivendosi politikën e saj për dënimin kapital, vetëm tre burra janë dënuar me vdekje. Kohët e fundit, Louis Jones Jr. u ekzekutua në vitin 2003 për përdhunimin dhe vrasjen e një ushtareje femër.

Pas Lee, pritet ekzekutimi i Wesley Ira Purkey i cili është caktuar për ditën e mërkurë, i ndjekur nga ekzekutimi i Dustin Lee Honken të premten. Keith Dwayne Nelson është planifikuar të ekzekutohet më 28 gusht./ *Përktheu dhe përshtati në shqip Politiko.al