Flash News

KRYESORE

Rubens Shima: Karantina e ktheu injorancën në dominancë…një befasi (e keqe) nga televizionet

Rubens Shima: Karantina e ktheu injorancën në

Rubens Shima e përshkruan karantinën si një cinik. Ai del (ia del të dalë) jashtë melodramës kombëtare dhe botërore të solidaritetit (i cili me gjasë është më shumë frikë dhe uniteti i numrave të mëdhenj se sa dhembshuri) dhe përshkruan një ‘aks të thyer logjik’: injorancën e kthyer në dominancë, përrallat pellazgjike, rakinë, hudhrat, analistët, daljet frenetike të Kryeministrit etj. etj.

Intervista e tij është një ushtrim leximi, një ndihmë për të dalë (për t’ia dalë) jashtë orëve të mësimit në RTVSH, orëve të linçimit në ERTV, orëve të kapsit në EOFTV (Every Other Fucking TV).

Çfarë imagjinoje ( të vinte ndër mend) kur dëgjoje fjalën “karantinë” para se ti (dhe bota) të përballeshit me Covid 19?

Nuk më hynte në punë imagjinata. Kuptimin e fjalës “karantinë” e kisha hasur tek historia e ‘La Serenissima’-s, Republikës Detare të Venedikut, e cila kishte dhe rregullat e saj të karantinimit, thuajse identike me këto tonat sot. Madje, ndoshta edhe në Arbërinë Venedikase duhet të jenë zbatuar ato. Europa ka vuajtur kohë pas kohe, në mënyrë gati ciklike nga pandemitë dhe epidemitë e ndryshme. Mënyrat e përballjes me to kanë qenë nga më brutalet dhe çnjerëzoret në historinë e qytetërimit. Lebrozët dëboheshin dhe detyroheshin të varnin zile në qafë si cjepër, për të sinjalizuar praninë e tyre. Të infektuarit me sëmundje lëkure nxirreshin dhe liheshin me muaj jashtë portave të qyteteve; ose të ngjalleshin ose të vdisnin -  të poshtëruar nga njeriu dhe të braktisur prej Zotit.

Praktika e karantinës, siç e njohim ne, fillon në fillimshekullin XIV, në përpjekje për të mbrojtur qytetet bregdetare nga epidemitë e murtajës. Autoriteti i Republikes, Këshilli i Lartë miratoi një ligj për krijimin e një trentino, një periudhë izolimi tridhjetë ditëshe për anijet, që vinin në Venecia nga portet e infektuara, të cilave u kërkohej të ulnin spirancën dhe ekuipazhi të qëndronte për 30 ditë në bord, përpara se të zbrisnin në tokë. Më pas, kohëzgjatja e izolimit u rrit për një periudhë dyzet ditore. Kjo praktikë u njoh si quarantino, dhe rrjedh nga fjala italiane ‘quaranta giorni’ që do të thotë dyzet ditë. Nuk dihen arsyet përse tridhjeta u bë dyzet. Disa hamendësojnë se u vendos si një pasqyrim i kohëzgjatjeve të ngjarjeve biblike si; dyzet ditët e përmbytjes, dyzet ditët e qëndrimit të Moisiut në malin Sinai apo dyzet ditët e Krishtit në shkretëtirë. Gjithësesi në ato dyzet ditë izolim në anije, një gjë ishte e sigurt; o jetoje o vdisje, spital nuk kishte.

Por për t’iu kthyer pyetjes suaj; duke njohur kuptimin e fjalës karantinë, nuk e kisha imagjinuar se dyzeta mund të bëhej pesëdhjetë, shtatëdhjetë e kështu me rradhë. Semantika të lë në baltë.

Cilat janë kufizimet më të mëdha që të ka sjellë karantina? 

Rutina ime nuk është më e njëjtë. Më duhet të krijoj një të re, në përshtatje me kushtet e reja, gjë që nuk qënka dhe aq e lehtë. Një rutinë është pak a shumë si muzika apo si një teori arti - ajo siguron një strukturë për të punuar nën të.

Është e rëndësishme ta thyesh herë pas here, por me vetëdije dhe kur e gjykon të nevojshme.  Jo i detyruar nga monitorimi i centralizuar i qeverisë, me ndalim-qarkullim, orë policore, polic pazari, polic sapuni… Gjithësesi e mirëkuptoj. Këto nuk janë kohë normale, ndaj kufizimet dhe udhëzimet janë të dobishme dhe duhen ndjekur.

Ka ndonjë plus? 

Mendoj se nuk ka asnjë plus në një periudhë pandemie. Sa më shpejt të dalim nga ky makth, aq më mirë do jetë për njerëzit, për familjet, për ekonominë. Por nga kjo krizë, ndoshta më e madhja e gjeneratës sonë, është e pamundur të dilet pa respektuar me rigorzitetin më të madh udhëzimet e qeverisë dhe rregullat e karantinës. Përndryshe situata mund të dalë jashtë kontrolli dhe vendi të hyjë në një fazë barbarie.

Si mendon se do të ndryshojë bota pas kovid -19? 

Një gjë e di me siguri, që ka ndryshuar; Shën Korona, nga shenjtorja mbrojtëse e njerëzve nga infeksionet, u transformua në virus. Ose ndoshta virusi i vodhi identitetin.

Nuk e di se si do jetë bota pas pandemisë Covid-19. E vetmja siguri është se do të jetë ndryshe.  Fatkeqësisht pamë një botë, që po bëhet gjithnjë e më dehumanizuese, ku izolimi nacionalist vlen më shumë se solidariteti global. Youval Noah Harari në analizën e tij “Bota pas koronavirusit” vizaton një skicë të peizazhit botëror pas pandemisë, që vlen shumë të lexohet.

Çfarë të ka bërë përshtypje gjatë kësaj kohe të përballjes me Covid -19; çfarë të ka bërë më pesimist apo më optimist? 

Mungesa e disiplinës, mungesa e ndërgjegjësimit, injoranca e kthyer në dominancë, përrallat pellazgjike, rakia, hudhrat, analistët, daljet frenetike të Kryeministrit, përsëri analistët, spotet televizive me muzikën e realizmit socialist dhe me simbolikën banale të shqiponjës me dy duar.

Befasohem kur shoh se si televizione të ndryshme janë lëshuar kokëpingulthi në repertorin e këngëve të dikurshme të realizmit socialist, duke shfaqur nëpër ekrane spote në çdo orë të ditës, si element përbashkues i solidaritetit kombëtar. Një vulgaritet televiziv tronditës. Potpuri këngëtarësh, të cilët me dëshirën e tyre kanë vendosur të mos jetojnë në Shqipëri, interpretojnë me skype këngën “Shqipëri, o vend i im”, si himn lufte ndaj koronavirusit. Apo, ca më keq, këngë të kompozuara për Partinë gjatë periudhës diktatoriale, të interpretuara nga e ndjera Vaçe Zela, janë shndërruar në spote televizive në mbështetje të mjekëve nëpër spitale. Me sa duket dashuria për mjekët këto ditë qenka e pakufishme, njëlloj si dashuria e dikurshme ndaj Partisë. Grotesku dhe absurdi nuk njeh kufi në këtë vend.

Si ka shkuar koha gjatë karantinës; mund të përshkruash ditën tipike në izolim?

Kryesisht dita ndahet mes leximit dhe kopshtit, me raste edhe sportit. Sportin e ushtroj më tepër si ndëshkim ndaj vetes, kur e teproj me kalori.

Cilët filma dhe libra do sugjeroje për karantinën?

‘Dekameronin’ e Boccaccio-s, ‘Murtaja’ të Albert Camus. Ndërsa për fillestarët e librit, pa dallim moshe, ‘Harry Potter’-in. Në rast se e kanë bezdi leximin, le t’i shohin filma.

https://politiko.al/ardian-vehbiu-me-ka-trishtuar-fiaskoja-e-shendetesise-edhe-amerika-u-kap-me-breke-neper-kembe/

 

Të fundit