Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

"Shkatërrimi i Malit të Zi do të thotë krizë e thellë në Ballkan, Beogradi bën gjithçka për të hequr Gjukanoviçin"

Politiko 2 Shtator 2020, 12:26

"Shkatërrimi i Malit të Zi do të thotë krizë e

Themeluesja dhe kryesuesja e Komitetit të Helsinkit për të drejtat e njeriut në Serbi, Sonja Biserko, në një intervistë për Radio Sarajevo, komentoi rezultatet e zgjedhjeve parlamentare në Mal të Zi dhe parashikoi disa implikime të mundshme në vend dhe në rajon.

“Duhet patur parasysh se ofensiva që është udhëhequr nga Serbia, natyrisht edhe me mbështetjen e Rusisë, ishte kaq agresive, aq e paparashikueshme saqë në Mal të Zi ka hyrë para e madhe. Rreth 2.000 priftërinj kanë punuar në terren”.

Beogradi ka bërë gjithçka për të hequr Milo Gjukanoviçin. Jo për faktin se ai është prej një kohe kaq të gjatë në pushtet, sepse ata nuk i pengojnë as Millorad Dodiku as Vladimir Putini, natyrisht ata nuk i pengon as Vuçiçi. Ata i pengon orientimi i Malit të Zi. Dhe kjo është pavarësia e tij, antarsimi i tij në NATO dhe përfshirja e tij e shpejtë në Bashkimin Europian”- tha Biserko.

Ajo nënvizoi se ende nuk dihet se cili do të jetë rezultati përfundimtar sepse, sikurse u shpreh, janë duke u zhvilluar shumë bisedime për atë se çfarë qeverie do të jetë.

“Kyçi është se, kushdo që të jetë në pushtet, dhe shpresoj se nuk do të jetë Fronti demokratik, të mos ndalet dhe të mos asgjësojë trashëgiminë që Milo Gjukanoviçi lë pas vetes. Këto janë pavarësia, antarsimi në NATO dhe në BE. Kjo është tani pjesë e maturisë dhe e urtësisë, para të gjithëve, e atyre që kanë votuar kundër Gjukanoviçit, dhe jo kundër Malit të Zi, sepse pjesë e opozitës është edhe ky segment. Ka shumë rëndësi që ata të marrin parasysh edhe rëndësinë e vendimit se në cilën anë do të shkojnë ata në periudhën që është para nesh.

Përveç kësaj, duhet patur parasysh pjekuria dhe aftësitë shtetformuese të Milo Gjukanoviçit. Ai ka qënë përherë nën presione të mëdha, që nga viti 1997 e më tej. Përherë me drama të mëdha, ndërhyrje të mëdha nga jashtë, mbi të gjitha nga Beogradi. Mendoj se ai mund ta ‘menaxhojë’ këtë tranzicion. Qoftë sikur partia e tij të marrë mandatin për formimin e qeverisë së re, qeveri ekspertësh apo sido që të jetë. Duhen mbajtur parasysh edhe aktorët e huaj”, tha Biserko.

Aktori rus këtë vit nuk ra aq shumë në sy, por gjithsesi ishte i pranishëm. Ndoshta, shton ajo, kanë nxjerrë mësime nga eksperienca e vitit 2016.

“Por duhen mbajtur parasysh edhe antarët e NATO-s dhe të BE-së të cilët me siguri nuk dëshirojnë të shohin në pushtet parti proruse, ose më mirë të themi Frontin demokratik, dhe ka mundësi që me një kombinim të mundshëm, në javët dhe muajt e ardhshëm, të nxirret ndonjë opsion proeuropian.

Gjithsesi, Mali i Zi po hyn në një fazë e cila do të sjellë sfida të ndryshme por ka shumë rëndësi që ai të mbijetojë si shtet.

Shkatërrimi i Malit të Zi do të thotë krizë të re të thellë në tërë Ballkanin, jo vetëm në Mal të Zi. Këto rezultate, rezultate sipas të cilëve linja proruse dhe linja proserbe të formojnë qeverinë, u sjell erën në favor nacionalistëve serbë dhe aspiratave të tyre, jo vetëm në Mal të Zi por edhe në Bosnjë e Hercegovinë. Javën e kaluar në revistën “Peçat” një prej bashkëpuntorëve të saj shkruante se “dalja në det është prioriteti jonë për të ardhmen.

Ata nuk kanë për të hequr dorë nga kjo. Duhet të jemi të përgatitur për këtë. Jo vetëm aktorët në rajon, por edhe aktorët perëndimorë duke patur parasysh se të gjithë qeveritë në rajon janë deklarativisht të orientuara për nga BE dhe NATO”- tha ajo.

Pyetjes nëse festimet në Beograd, Banja Llukë dhe në Sarajevën Lindore janë në njëfarë mënyre afirmim i ri i politikës së viteve nëntëdhjetë Biserko i përgjigjet kështu:

“Keni histori të ndryshme. Nisur nga ajo se Gjukanoviçi dhe Vuçiçi janë në njëfarë marrëveshje mes tyre. Por të gjitha këto tani nuk pinë më ujë, sepse pushteti i tij (i Vuçiçit) ka qënë që ç’ke me të i pranishëm në të gjitha ngjarjet që kanë ndodhur në Mal të Zi para zgjedhjeve. Individë nga partia e tij, përfshirë edhe djali i tij, ishin në krye të kolonës që shkoi në drejtim të kufirit. Në fund të fundit, nuk është pyetja se çfarë dëshiron ky pushtet, pa marrë parasysh deklaratat e ndryshme që vijnë nga ana e presidentit tonë dhe të të tjerëve. Kjo është përjetuar në mënyrë absolute si fitore e Kishës Ortodokse serbe”, tha ajo.

Kisha në Mal të Zi, nënvizon ajo, ka të ardhura të mëdha nga turizmi dhe aktivitete të tjera të cilat “nuk kalojnë nëpërmjet institucioneve zyrtare financiare në Mal të Zi”.

“Paratë kesh shpërndahen sipas nevojave. Duhet patur parasysh se nuk jemi shoqëri demokratike, dhe nuk kemi qytetarë, se njerëzit u nënshtrohen shumë lehtë ndikimeve nga më të ndryshmet, dhe mbi të gjitha, atyre financiare.

Por ka rëndësi që Mali i Zi të ruhet si aktor stabël në rajon në mënyrë që të ruhet orientimi i tij. Ishte me rëndësi se cili ishte në krye të Malit të zi, sepse askush tjetër nuk mund ta bënte një gjë të tillë përveç Milo Gjukanoviçit. Mendoj se ka shumë rëndësi që në periudhën që kemi përpara të mbahet parasysh rëndësia e tij në Mal të Zi dhe në rajon”- nënvizon Biserko.

Kisha ortodokse serbe, sipas fjalëve të saj, është me rëndësi për projektin serb, sepse është “institucion legjitim matanë kufirit”.

Nuk deshi të bënte marrëveshje me shtetin malazez, që të rregjistrohet zyrtarisht atje, sepse mendon se ai (Mali i Zi) është tokë serbe dhe nuk është nevoja të rregjistrohet. Kjo është përshkallëzuar deri në atë masë saqë mendojnë se ata tashmë kanë fituar, se do të arrijnë që ta kthejnë Malin e Zi një anën tjetër. Unë shpresoj se kësaj nuk kanë për t’ia arritur”- tha ajo.

Në intervistën për Radiosarajevo.ba, Biserko solli në vëmendje se aktivitetet e Serbisë nuk janë çështje e një pushteti, por janë projekt shtetëror.

“Do të dëshiroja të sjell në vëmendje Strategjinë për disporën që është miratuar në kohën e pushtetit të demokratëve në Serbi, ku përshkruhet me detaje roli i Kishës ortodokse serbe në vendet fqinjë, dhe këtu nuk kemi të bëjmë më kurrfarë befasie. Ky nuk është programi i Vuçiçit apo i Boris Tadiçit, ky është projekt shtetëror. Rajoni duhet të sillet ndaj kësaj si ndaj një burimi të vazhdueshëm destabiliteti. Bashkësia ndërkombëtare duhet ta kuptojë se Beogradi nuk ka hequr dorë, se kjo qeveri është rimishërim i asaj të viteve nëntëdhjetë. Opozita e tanishme dhe gjithçka ishte para ardhjes në pushtet të përparimtarëve (të Vuçiçit), janë pak a shumë në të njëjtën linjë”- thotë Biserko.

*Përktheu për Politiko.al: Xhelal Fejza