Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Shkeljet e etikës në median online, Këshilli Shqiptar i Medias prezanton studimin për monitorimet gjatë periudhës Dhjetor 2019-Mars 2020

Politiko 31 Gusht 2020, 15:36

Ditën e sotme, Këshilli Shqiptar i Medias prezantoi studimin e tij për monitorimet kryera gjatë periudhës dhjetor 2019- mars 2020 në lidhje me shkeljet e etikës në median online.

Eventi u mbajt në platformën online Zoom ku morën pjesë profesorë të gazetarisë, ekspertë të etikës dhe gazetarë.

Në fjalimin hapës drejtori i KSHM-së, Koloreto Cukali shpjegoi punën e bërë nga monitorimi për t’i lënë fjalën gazetarit me eksperiencë të gjatë në gazetari, Alfred Lela për të prezantuar studimin.

Në pjesën e dytë të evenit dy profesorër e gazetarisë, Artan Fuga dhe Mark Marku shprehën analizën etyre për t’i dhënë një shpjegim të dhënave të studimit.

"Ato tregojnë se operatorët do ta paguajnë cilësinë e dobët me largimin e audiencave! Çka do i vendosi edhe më shumë nën varësinë e privilegjeve të marra nga qeveria, pra do i degradojë edhe më tepër se sot! Se publiku e ka të përqendruar vëmendjen në disa media kurse të tjerat kanë klikime, por jo edhe aq publik real. Se ka një çarje mes asaj që mësohet në shkollë dhe etikës të profesionit në punë. Dhe se shkaku i shkeljeve etike rezulton që kryesisht të vijë nga komandimi i informacionit prej politikës", u shpreh Fuga.

Shkeljet e Etikës në Median Online

KONTEKSTI MEDIATIK

Besohet që mbi 700 media operojnë sot në Shqipëri.

Shumica e tyre (rreth 650) janë media që operojnë ekskluzivisht online.

Edhe mediat e tjera, TV, radio apo shtyp, shpërndajnë informacion edhe on-line.

Por, nga një hulumtim i bërë në muajin nënor 2019 nga KShM Alexa rendit vetëm 34 portale lajmesh ndër 300 faqet më të klikuara në Shqipëri.

Ndërkohë është e pamundur të merret informacion se cila është arritshmëria mediatike përmes faqeve të informacionit në FB.

KONTEKSTI PROFESIONAL

Obeziteti mediatik ka deprofesionalizuar gazetarinë.

Shkolla profesionale e gazetarisë e ka të pamundur të furnizojë me profesion-istë gjithë mediat. Shkolla vetë ëshët e orientuar më shumë drejt PR-it sesa raportimit, për shkak të “kërkesave të tregut”.

Shumë nga vendet kyçe ku përpunohet informacioni, operohen nga jo-profe-sionistë të cilët paguhen shumë pak dhe nuk janë të organizuar në sindikata.

Kriteri profesional përballë atij komercial nuk është i rëndësishëm as për pro-narët e mediave.

Roli publik i medias është në zhdukje e sipër përballë rolit të saj si biznes fitim-prurës.

Media publike nuk po arrin të gjejë tregun e vet

KONTEKSTI SHOQËROR

Opinioni publik bombardohet përditë nga një larmi në të shumtën e rasteve e pakonfirmueshme informacioni.

Mungesa e mbrojtjes së copyright ka bërë që ajo çfarë publikohet të jetë thua-jse e njëjtë në të gjitha mediat. Ndryshim bëjnë vetëm opinionet politike.

Inflacionimi i mjeteve të mass medias, e ka zhdukur konceptin e referencës ndaj tyre.

Për shkak të teprisë me mjete informacioni, publiku mesatar e ka të vështirë të krijojë besim.

Informacioni dhe media tashmë perceptohen si koncepte abstrakte.

Autoritete me prirje totalitare, trimërohen për të deligjitimuar rolin publik të medias.

PËR PUBLIKUN APO PËR PRIVATIN?

Për vite me radhë, liçencimi i mediave nuk i nënshtrohet asnjë kriteri mbi rolin publik.

Një portal mund të regjistrohet brenda ditës në Shqipëri dhe kushton vetëm 200 lekë.

Tregtarët e informacionit që shqiptarët i hedhin trurit, nuk kanë asnjë detyrim.

Media perceptohet dhe trajtohet vetëm si mjet fitimi direkt ose përmes influ-encës.

Vullneti politik nuk shkon në drejtim të fuqizimit të publikes dhe anon më tepër drejt tentativës për të “joshur” manjatët e medias.

ENTERTAINMENT, INFOTAINMENT, EDUTAINMENT

Veç rolit informues, edhe roli edukues i medias është tërësisht në hije.

Roli argëtues po zgjeron terren për shkak të fluiditetit, garancisë së fitimeve.

Gjithashtu argëtimi, entertainment, po gllabëron gradualisht edhe informa-cionin, edhe prej faktit që cilësia e raportimit ka rënë e po shkon drejt zh-dukjes.

Informacioni rozë, showbiz, lajme të pakualifikueshme si lajme, përmbytin me-diat.

Investigimi është në nivele të ulëta, ndërsa dhe raportimi bëhet më tepër nga “tavolina”

Pse kaq shumë shkelje?

Një nga arsyet pse kemi kaq shumë shkelje vijnë dhe nga 3 “streset” e gazetarit shqiptar.Puna e çdo gazetari cënohet nga 3 elementë stresues, që të bërë bashkë shkaktojnë më e pakta një mungesë profesionalizmi në produktet mediatike, por që shkon deri në prodhim dizinformacioni.

Pronarët. Gazetarët shqiptarë sot janë nën presion të vazhdueshëm nga pronarët e me-diave të cilët kanë marrë rolin e Krye-Kryeredaktorit, futen në redaksi, japin orientime dhe mbi të gjitha kërkojnë që medai t’i shërbejë agjendave të tyre ekonomike, politike ose personale, zakonisht në kurriz të cilësisë së informacionit dhe profesionalizmit. Jo rrallë, presioni i pronarëve për klikime e audiencë i detyron ata të abuzojnë me etikën e raporti-mit.

Sindikatat. Mungesa e sindikatave të mirëfillta ka bërë që gazetarët të jenë të paorga-nizuar për të mbrojtur të drejtat e tyre dhe të mos kenë kontrata që t’i mbrojnë nga pre-sioni e abuzimi. Ata janë të pafuqishëm dhe të pabashkuar çfarë e bën të vështirë rezis-tencën ndaj presionit të pronarëve.

Kushtet e punës. Shpesh gazetarëve u kërkohet të punojnë me normë dhe të prodho-jnë aq shumë lajme sa e bën të pamundur që ata të prodhojnë raportim cilësor. Shpesh, ritmi i prodhimi të lajmeve, sidomos te mediat e reja, nuk u jep mundësinë që të verifiko-jnë lajmin, ose i detyron të “gjejnë” lajme aty ku nuk ka.

2 llojet kryesore e Shkeljeve të EtikësShkeljet nga pakujdesia

Disa shkelje etike ndodhin nga pakujdesia, nga neglizhenca apo thjesht nga injoranca e atyre që punojnë si gazetarë. Pavarësisht nga kjo, dëmi që ata mund t’i shkaktojnë qytetarit mund të jetë i madh.Shkeljet e qëllimta

Shkeljet e qëllimta të etikës bëhen për shkak interesash personalë, ekonomikë ose politikë të pronarëve, kryeredaktorëve e ndonjëherë dhe gazetarëve.

Dëmi i shkaktuar nga ky raportim joetik jo vetëm tek një individ, por dhe tek publiku në tërësi mund të jetë i madh.

Qasja Monitoruese e Projektit

Në kushtet e krijuara, monitorimi që KSHM ka bërë kishte si qëllim:

Së pari, të tregojë qëllimin pozitiv.

Së dyti, të dëshmojë paanësinë e tij.

Së treti të kryhet me sa më shumë profesionalizëm.

Së katërti të ketë rezultate konkrete.

Së pesti të ofrojë mundësi për përmirësim.

Dhe e fundit, të krijojë një bazë të dhënash mbi të cilat të mund të ngrihet një strategji e qartë e KSHM de e Aleancës për Media Etike, të sapoformuar për të zvogëluar numrin e shkeljeve dhe për të ngritur një ndërgjegje etike tek gaze-tarët

Metodologjia e përdorur

KSHM vendosi të fokusohet në mediat që renditen të parat në listen e rankimeve të websajtit ALEXA. Ne e blemë informacionin që është i rezervuar dhe na rezul-toi që në 300 websitet më të klikuara në Shqipëri, vetëm 34 janë portale informa-cioni. KSHM mori 30 të parat nën monitorim.Pavarësisht renditjes në Alexa, klikimi në rrjetet sociale mund ta përmbysë këtë renditje.

Por, për momentin është e pamundur të kemi informacion për ar-ritshmërinë e një medie në rrjetet sociale, sepse ky informacion duhet të na jepet nga vetëmediat, gjë që rezultoi e pamundur.

Mediat e monitoruara: