Shkeljet në Instagram dhe Facebook, kompania “Meta” rrezikon gjobë rekord

Komisioni Evropian e ka gjetur paraprakisht Meta-n në shkelje të Aktit të Shërbimeve Dixhitale (DSA) për shkak të dizajnit problematik të Instagram dhe Facebook, duke i hapur rrugën një gjobe prej miliarda eurosh.

Zbulimi i së premtes përqendrohet në veçoritë që përfshijnë lëvizjen pa fund, luajtjen automatike, njoftimet push dhe algoritmet e rekomandimeve shumë të personalizuara — mjete që rregullatorët thonë se i zhvendosin përdoruesit në “modalitetin autopilot” dhe nxisin përdorimin kompulsiv.

“Mbrojtja e shëndetit fizik dhe mendor të evropianëve duhet të jetë një përparësi për platformat e mediave sociale”, tha në një njoftim për shtyp Henna Virkkunen, Zëvendëspresidentja Ekzekutive e Komisionit për Sovranitetin, Sigurinë dhe Demokracinë në Teknologji.

“Akti i Shërbimeve Dixhitale ofron një kornizë të qartë për t’i mbajtur platformat përgjegjëse për dizajnin dhe efektet që krijojnë varësi të shërbimeve të tyre. Ne jemi plotësisht të përkushtuar për të zbatuar legjislacionin tonë në Evropë”, vazhdoi deklarata.

Hetimi i Komisionit, i nisur në maj 2024, zbuloi se Meta dështoi të vlerësonte në mënyrë të duhur rreziqet që platformat e saj paraqesin për mirëqenien fizike dhe mendore të përdoruesve – veçanërisht të miturve dhe të rriturve vulnerabël.

Hetuesit zbuluan se kompania kishte shpërfillur të dhënat se sa kohë adoleshentët kalojnë në Instagram dhe Facebook natën, dhe se si optimizimi i formateve të tilla si videot dhe historitë mund të çojë në përdorim të tepërt ose kompulsiv.

Masat mbrojtëse ekzistuese të Metës u gjetën gjithashtu të mangëta. Komisioni tha se mjetet e menaxhimit të kohës, duke përfshirë ato që aktivizohen automatikisht për adoleshentët, mund të injorohen lehtësisht dhe nuk e zvogëlojnë ndjeshëm përdorimin.

Ndërkohë, kontrollet prindërore u gjetën efektive vetëm për prindërit me ekspertizë teknike të mjaftueshme dhe kohë për t’i përdorur ato, një supozim që rregullatorët thanë se dëmtonte vlerën e tyre.

Komisioni i ka bërë thirrje Meta-s të bëjë ndryshime strukturore në dizajnin e të dyja platformave, të cilat përfshijnë çaktivizimin e veçorive të tilla si luajtja automatike dhe lëvizja e pafundme si parazgjedhje, duke futur ndërprerje efektive të kohës së kaluar në ekran dhe duke përshtatur sistemet e saj të rekomandimeve për t’i bërë ato më pak të orientuara drejt angazhimit.

Gjetjet paraprake nuk paragjykojnë një rezultat përfundimtar. Meta tani ka të drejtë të shqyrtojë dosjet e hetimit të Komisionit dhe të përgjigjet me shkrim përpara se të nxirret ndonjë vendim për mosrespektim.

Nëse gjetjet konfirmohen përfundimisht, Meta përballet me një gjobë deri në 6% të xhiros së saj vjetore në mbarë botën – një shifër që mund të shkojë në më shumë se 12 miliardë dollarë (11 miliardë euro) bazuar në të ardhurat e kompanisë për vitin 2025 prej pak më pak se 201 miliardë dollarësh.

Ky është veprimi më i fundit në një seri veprimesh të DSA-së kundër platformave kryesore.

Dy gjobat e para sipas ligjit ishin një gjobë e rëndë prej 120 milionë eurosh e lëshuar kundër X të Elon Musk në dhjetor dhe një gjobë gjithnjë e më e madhe prej 200 milionë eurosh kundër gjigantit kinez të tregtisë elektronike Temu në maj.

Hetimi zhvillohet gjithashtu së bashku me një hetim të veçantë mbi masat e Metës për sigurimin e moshës për personat nën 13 vjeç, për të cilat gjetjet paraprake u miratuan në prill.