Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Speciale/ Dikush ikën nga gjakmarrja, një tjetër nga frika e bandave të drogës. Një ditë me fëmijët shqiptarë në kërkim të azilit në Londër

Politiko 9 Maj 2018, 17:47

Esme Madill / OpenDemocracy

"Natën e parë që mbërrita te prindërit kujdestarë, ajo më tha të përgatisja ushqimin tim dhe pastaj të shkoja e të haja në dhomën time", thotë Lorani.

"Unë u stresova sepse nuk dija të gatuaja dhe është shumë e çuditshme në Shqipëri që t'u kërkosh njerëzve të hanë vetëm. Ajo po më shikonte dhe më tha të pastroja ndërsa përgatisja ushqimin, por unë nuk po gjeja diçka për të pastruar. Përtyp dhe përtyp, por ushqimi nuk donte të zbriste poshtë. Nuk hëngra atë natë".

Lorani është duke folur me stafin dhe vullnetarët e një qendre bamirësie për refugjatët në Jork. Ai po ndihmon për të trajnuar njerëzit që punojnë me "të miturit e pashoqëruar" -refugjatë fëmijë që kanë ardhur në këtë vend pa ndonjë të afërm të rritur që të kujdeset për ta.

Fillimisht e takova Loranin një të shtunë me diell te ‘Programi Shpresa’, një organizatë bamirëse e regjistruar nga/për gratë e komunitetit shqiptar, fillimisht e themeluar për të ndihmuar refugjatët që vinin nga konfliktet në Ballkan. Vullnetarët e ‘Shpresës’ caktuan të shtunën si një ditë takimesh për fëmijët e pashoqëruar nga Shqipëria që kishin vështirësi.

Loranin e dërgoi punonjësi i tij social. Mora rrëfimin e tij. Në Shqipëri një bandë e kishte detyruar që të kujdesej për bimët e kanabisit në një fermë të madhe. Ai flinte në një barakë me çati tenqeje të valëzuar. Qentë i lëpinin duart. Ai thotë se kjo ishte një gjë ngushëlluese. Duart e tij ishin shpesh të lënduara nga ditët e gjata të kultivimit të kanabisit. Dhe nga rrahjet.

Zhurmat e forta dhe lëvizjet e papritura e frikësojnë Loranin. E ka të vështirë të tregojë historinë e vet. Ai përpiqet të flasë për rrahjet dhe heziton. Sytë i dridhen. Flet për ikjen nga ferma e kanabisit. Pushon. Dridhet.

Ndonjëherë, kur një djalë qan, mund t’i vë krahun në qafë, t’i mbaj dorën. Kontakti fizik bën që Lorani të dridhet. Në sesionin e parë, Lorani më thotë se nuk ka nevojë për ndihmën tonë, ai është mirë. Ai dëshiron të na ndihmojë ne. Ai trajnon profesionistë dhe mirëpret të rinj të sapoardhur që dërgohen pranë qendrës. Thotë se mund të kujdeset për veten.

Lorani ishte i pafat me kujdestarët e tij. Të tjerë i telefojnë ‘Shpresës’ për të pyetur se si mund t'i mbështesin më mirë fëmijët që kanë në kujdestari. Fëmijë, edhe të moshës 11 vjeç, të cilët kanë ankthe dhe sulme paniku natën, fëmijë që ‘humbasin’ kur flasin për dhunën që kanë parë apo së cilës i janë nënshtruar.

Atë të shtunë, kur Lorani ikën, futem në zyrën e mbushur me njerëz, ku djem dhe vajza mund të presin me orë të tëra për të takuar vullnetarët, të cilët do të përpiqen t'u gjejnë një avokat, t’i referojnë te Kryqi i Kuq për t’i ndihmuar në gjurmimin e anëtarëve të familjes, t’i sigurojnë se nuk janë vetëm, dhe të përpiqen t'i udhëzojnë përmes sistemit kafkian të azilit në Britani.

Disa prej këtyre fëmijëve nuk kanë avokat kur vijnë te ne. Disa bien në duart e punonjësve të rastit që bëjnë punë të dobët. Kemi parë dokumente të dërguara në Ministrinë e Brendshme që kishin edhe vendin e gabuar të origjinës. Duhet kohë, kujdes dhe aftësi për të marrë një deklaratë nga një fëmijë që mund të jetë i frikësuar dhe mosbesues.

"Kujdestarja ime ishte e sjellshme", thotë Iliri. "Ajo më tha se çka do të deklaroja aty nuk do të përcillej në Shqipëri; as nuk nxitohej, por unë nuk kisha patur kontakte me një kujdestar më parë ... Nuk e dija se çfarë do të bënte. Atje ishte një përkthyese dhe mendova se mund të fliste me njerëzit në Shqipëri. Ajo ishte në fakt njeri i mirë, por unë nuk e dija atëherë. Në takimin e parë, nuk isha i qetë".

Iliri është kallam i hollë, me një buzëqeshje të çiltër, çarmatosëse. Ai ka pritur tri orë për të na takuar. Kërkoj falje. Ai ma shtrëngon dorën me ngrohtësi dhe më thotë të mos kërkoj falje. Ai është mirënjohës dhe na bën të buzëqeshim. Bën shaka edhe për statusin e tij të të pastrehit dhe se si gjërat e tij të pakta janë të shpërndara ndër miq nëpër Londër.

I bën për vete të gjithë stafin dhe vullnetarët - dëgjon qeshje gazmore ndërsa ai lëviz nga dhoma në dhomë. Ashtu si Lorani, Iliri u detyrua të punonte për një bandë droge. Ai priti gati dy vjet për një vendim të Ministrisë së Brendshme dhe pastaj u kthye në një numër. Me sot me nesër, ai mund të deportohet me forcë në Shqipëri.

Ai pretendon se nuk mendon për këtë, nuk e vret mendjen.

Pastaj më tregon për thirrjen telefonike nga kushëriri i tij në Shqipëri që i ka thënë se disa burra erdhën për ta kërkuar. Ata kishin AK 47. Meqenëse Iliri nuk ishte aty, ata lidhën motrën e tij. Për të ndaluar ulërimat i vunë një leckë në gojë. "Unë nuk jam i mërzitur për veten", thotë ai në heshtje "është për të. Unë duhet të jem në gjendje ta mbroj atë".

Ne nuk e pamë Fationin atë të shtunë. Fationi është i shkëlqyer në mekanikë, i pëlqen vullnetarizmi, dhe rinovon biçikleta të vjetra. Pak kohë më parë e pyeta se çfarë do të bënte nëse mund të qëndronte në Mbretërinë e Bashkuar. "Ëndrra ime është të kem një punë në një servis dhe të jem vullnetar në ‘Programin Shpresa’", tha ai. Fationi, i shurdhër në njërin vesh nga të rrahurat e të atit, kishte frikë se ai do ta vriste nëse do të kthehej në Shqipëri. Por, Ministria e Brendshme ia mohoi azilin dhe po ashtu apelimi iu hodh poshtë. Ne mendojmë se tani ai ndodhet në Shqipëri. Nuk ia kemi dëgjuar zërin.

Atë të shtunë me diell, takuam 13 viktima të trafikimit, dhunës apo gjakmarrjes. Në orën 18.30 ndamë detyrat, u diskutua se kush ishte më i pambrojtur, dhe rasti i cilit do të vendosej i pari të hënën në mëngjes. Një djalë kishte folur për vetëvrasje. Nuk thamë një fjalë teksa po bëheshim gati për të ikur në shtëpi.

Autoritetet lokale kanë për detyrë të mbrojnë dhe të mbështesin fëmijë në rrezik si Lorani. Qeveria e Britanisë e pranon që fëmijët emigrantë të pashoqëruar dhe fëmijët viktima të skllavërisë moderne, përfshirë trafikimin, shpesh kanë nevoja komplekse.

Ekziston një sistem për identifikimin dhe mbrojtjen e viktimave të trafikimit, i njohur si Mekanizmi Kombëtar i Referimit. Supozohet që shpejt të mblidhen informacione nga agjenci të ndryshme, të identifikohen fëmijët e trafikuar dhe të mbahen të sigurt.

Por, sistemi nuk po punon për fëmijët shqiptarë.

Në vitin 2016, ndër 229 fëmijë të pashoqëruar nga Shqipëria, të cilët morën një vendim fillestar mbi kërkesën e tyre për azil, vetëm 2 prej tyre iu akordua statusi i refugjatit, sipas raportit të Këshillit të Refugjatëve. Një vit më parë ky numër ishte 1.

Një vajzë kishte pritur më shumë se 24 muaj për një vendim të Ministrisë së Brendshme. Një avokat i tha asaj: "Ju jeni nga Shqipëria, çfarë prisni? Do të duhen vite".

Edhe midis profesionistëve, puna e të cilëve është të mbrojë fëmijët në rrezik- avokatë, mësues dhe punonjës socialë - ekziston një supozim i përbashkët se Shqipëria është një vend i sigurt, se këta fëmijë janë emigrantë ekonomikë.

Por, kjo nuk përputhet me faktet. Prej 3,805 viktimave potenciale të trafikimit në Mekanizmin Kombëtar të Referimit në vitin 2016, 699, numri më i madh, erdhi nga Shqipëria, sipas Agjencisë Kombëtare të Krimit.

Fëmijët shqiptarë po ikin nga trafikimi, nga dhuna dhe gjakmarrja, një fenomen i paskomunizmit që bazohet në ligjin mesjetar të Kanunit dhe kërkon vrasje hakmarrëse për të shpëtuar nderin familjar. Ndërsa Ministria e Brendshme pretendon se këto raste janë ‘pak dhe në rënie drastike’ Parlamenti Europian raporton për numra në rritje. Edhe parlamenti shqiptar pranon se përpjekjet për të parandaluar gjakmarrjet nuk kanë patur sukses.

Rezultati është që djemtë shënohen për t’u vrarë kur mbushin 16 vjeç.

Djali i cili foli për vetëvrasje të shtunën plot diell i kishte ikur një gjakmarrjeje. Ai pa të ungjin t’i vritej para syve. Çdo natë ai lag shtrojet.

Apelimi i tij u hedh poshtë. Ministria e Brendshme thotë se shteti shqiptar do ta mbrojë. Nuk mund të gjejmë një avokat. Ne e kemi provuar ta marrim në telefonin celular. Zilja vetëm sa bie.

Të rinjtë nga ‘Shpresa’ do të flasin për përvojat e tyre në mjedisin armiqësor të qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar në eventin 'Këputja e zinxhirëve', organizuar nga deputeti i parlamentit Stephen Timms të premten, më 1 qershor 2018, nga ora 1-5. Njësia Ligjore për Fëmijët e Migrantëve dhe Refugjatëve dhe ‘Programi Shpresa’ do të bëjë bashkë të rinjtë e ‘Shpresa’ me profesionistë ligjorë dhe të tjerë që mbështesin shqiptarët e rinj, folës ekspertë të gjakmarrjes, përfaqësues të viktimave të trafikimit, juristë e të tjerë

*Emrat e të rinjve janë ndryshuar. Redaktuar nga Clare Sambrook për 'Shine a light' (Hidh dritë).