Flash News

OP-ED

“Zgjidhja e problemit” me Universitetin e Tiranës, si akti final i Ministrisë së Arsimit

“Zgjidhja e problemit” me Universitetin e Tiranës, si akti

Mirela Karabina

Maratonës disa mujore të problematikave të Universitetit të Tiranës duket se i “erdhi fundi”. Artikulimi, prej kaq kohësh, nga Ministria e Arsimit në lidhje më fajtorin e gjithë kësaj “zallamahije” po zgjidhet. E artikuluar disa herë nga ministrja e Arsimit (sikur ta ketë ditur), që do kërkojë shkarkimin e Rektorit nëse do të ketë shkelje, duket se do të bëhet realitet. Nëse po, ky do të jetë akti final i ministres, si “pjesë e zgjidhjes” në lidhje me Universitetin e Tiranës.

Në fakt, ministrja po vulos dështimin e saj me Instutitucionet e Arsimit të Lartë.

Një projekt-raport i Ministrisë së Arsimit mbi "Kontrollin e pajtueshmërisë së veprimtarisë së Univesitetit të Tiranës me aktet  ligjore dhe nënligjore në fuqi”, dalë rishtazi, tregon, qartësisht, se si është katandisur sistemi arsimor në Shqipëri, se si po shkon Reforma e Arsimit të Lartë, e  paraqitur me pompozitet si “histori suksesi”, se në çfarë “rrokupujë” janë institucionet e arsimit të lartë.

Mjerisht, në këtë “teatër” të shpifur me aktorë realë, ministria përgjegjëse për Arsimin, jo vetëm që nuk është pjesë e zgjidhjes, po si në një “gjueti shtrigash” kërkon të paraqesë “triumfin”  ngritur mbi mëkatin e saj.

Mbajtja peng e institucioneve të arsimit të lartë nga vetë ministria: me Ligjin e Arsimit të Lartë të pazbatuar për shkak të akteve nënligjore të munguara; mbylljen e Shkollës Doktorale duke penguar rritjen e kapaciteteve njerëzore dhe burimeve financiare; pezullimin e titujve akademikë duke penguar rritjen profesionale dhe cilësinë; pakësimin e fondeve për kërkimin shkencor ka sjellë mospërmbushjen e detyrimit ligjor të institucioneve të arsimit të lartë.

Ministria përgjegjëse për arsimin, jo vetëm që nuk jep shjegime për këtë që po ndodh, por nëpërmjet udhëzimeve të saj, jo në frymë të ligjit, të cilin vetë e ka nxjerrë, ka futur në paligjshmëri edhe institucionet e arsimit të lartë, të cilët, në kaosin e përfshirë, i binden në mënyrë “të verbër” ministries, edhe ku ajo është në shkelje. Pra, funksionimi i institucioneve të arsimit të lartë është në amulli me “bekimin” e ministrisë përgjegjëse për arsimin.

Në fakt, bota akademike, univesitetet, duhet të dalin mbi udhëzimet e ministrit, kur ato janë në kundërshtim me ligjin. Ligji nuk interpretohet, por zbatohet. Para ligjit të gjithë janë të barabartë.

Bazuar në këtë realiet, nuk e dimë se çfarë mund të ndodhë, nëse do të kemi një audit në instituticionet e arsimit të lartë në lidhje me ligjshmërinë! Ndoshta, mund të jetë një “shok” për publikun.

Fatkeqësisht, në kuadrin këtij realiteti mjeran shqiptar, ne duhet të gjykojmë tani mbi një raport, i cili që në emërtim është një paradoks i vërtetë,” Kontrollin e pajtueshmërisë së veprimtarisë së Univesitetit të Tiranës me aktet  ligjore dhe nënligjore në fuqi”. Një raport, në dukje,” i porositur”, pjesë të të cilit janë artikuluar gjatë vitit nga vetë ministria.

Që në rreshtat e parë, ajo që paska vërejtur ministria qenka mosfunksionimi, çështje kompetencash mes Rektorit, Kancelarit, apo së fundmi Adminstratorit. Pra, ky qenka “problemi i madh” që shqetëson publikun, dhe kjo paska qenë “nyja e zgjidhjes”.

Ah, sikur institucionet tona të arsimit të lartë të kishin vetëm probleme kompetencash! E lehtë për t’u zgjidhur, nëse jemi në një shtet ligjor.

Por, çfarë të themi  kur ministria përgjegjëse për Arsimin pengon përmbushjen e detyrimit institucional të institucioneve të arsimit të lartë me 42 akte nënligjorë të munguar?

Kush do të mbajë përgjegjësi për këtë “gjëmë“ me dashje që i bëhet Arsimit të Lartë?

Pra, ministria përgjegjëses për Arsimin shkon të bëjë kontroll për ato akte që ajo 'dëshiron të jenë', dhe për aktet nënligjore të munguara nuk pyet se është “zoti“ vetë. Dhe mbi këtë bazë ajo do shikojë ligjshmërinë. Absurd i madh!

Si mundet të shkosh në universitetin tënd dhe të kërkosh ligjshmërinë kur ministria përgjegjëse është në shkelje të Kushtetutës dhe të ligjit, pikërisht për një ligj të pazbatueshëm dhe që i ka lënë institucionet e arsimit të lartë në një kaos të vëtrtetë, të cilët, sigurisht do jenë “pre” e paligjshmërisë?

Të artikuluara disa herë nga bota akademike këto problematika, jo vetëm janë injoruar nga ministria përgjegjëse për arsimin, por, ajo me shpërdorimin e pushtetit ka vazhduar arrogancën e saj.

Problemi nuk është se kush do të fitojë, ministria apo bota akademike, sepse bota akademike është nëna e dijes, por arsimi i fëmijëve tanë dhe shoqëria.

Kjo është “gjëma” e madhe, një sistem arsimor që prish shoqërinë në gjenezë.

A ka problematika në institucionet e arsimit të lartë? Fatkeqësisht, ka plot.

A është në dijeni ministria se cila është cilësia e Institucioneve të Arsimit të Lartë sot? Mjerisht, po.

Çfarë ka bërë kjo ministri e cila është përgjegjësja për arsimin? Absolutisht asgjë, i ka futur në kaos, në një udhë pa krye.

Paligjshmëria e Ministrisë së Arsimit, jo pak herë, me fakte, është bërë prezente kudo, po ajo ka vazhduar me të njëjtin ritëm dhe askush nuk po e ndal dot. Që në rreshtat e parë të projekt-raportit, si për ironi, ne përballemi me ligjshmërinë dhe Ligjin e Arsimit të Lartë, të cilin ministria e ka shkelur, në mënyrë flagrante, disa herë.

Problematikat e listura në raport kanë qenë të njohura mirë nga Ministria e Arsimit, pasi ajo ka qenë në korrespondencë të vazhdueshme me Universitetin duke sjellë, jo pak herë, pengesë dhe në raste flagrante, me urdhra të hartuara nga Sekretari i Përgjithshëm, në kundërshtim të hapur me ligjin (ish-sekretari i Përgjithshëm i ministrisë së Arsimit apo, edhe kryetari i grupit të këtij kontrolli i cili udhëzonte Rektorin se si duhet të vepronte). Pra, ajo ka qenë pjesë e gjithë kësaj “katrahure” të ndodhur, duke mos qenë asnjëherë pjesë e zgjidhjes, por i ka "fryrë zjarrit” drejt këtij akti final, “gjetjes” së një fajtori dhe “zgjidhjes” së problemit.

Një tjetër fakt, që nuk mund mos e vemë në dukje, në mënyrë që të jemi transparentë dhe të kuptojmë se çfarë po ndodh, është edhe kryetari i grupit të punës së këtij kontrolli, besueshmëria së tij. Si njeri i kallëzuar penalisht nga ministri për “Shpërdorim detyre” duke qenë pengesë serioze e funksionimit të Ministrisë së Arsimit, e shohim si kontrollues të ligjit. Pra, ai që nuk zbatonte urdhrat e ministrit duke kërkcënuar në zyrën e ministrit punonjësit e tjerë, ka kontrolluar dhe do të zgjidhë “hallin” e Rektorit me Kancelarin dhe Administratorin.

Qesharake deri në dhimbje.

Një tjetër fakt, gjithmonë për të qartësuar që të kuptojmë sa më mirë raportin dhe realisht çfarë ndodh, është se zv/ministri aktual i Arsimit (emëruar në shtator) ka qenë ish-zv/rektor i Universitetit të Tiranës për një kohë të gjatë dhe ish-kryetar i Bordit të Administrimit, detyrë që e la disa muaj më parë.

Cili ka qenë roli i tij, si njohës i mirë dhe pjesë e problematikave në Universitetitin e Tiranës? A ka qenë dhe zv/ministri fokus i këtij kontrolli?

Në fakt, i pashpjegueshëm është roli i tij në rankimin dhe akreditimin e Univesitetit të Tiranës? Ka lënë një universitet “në pikë të hallit”, por është “dekoruar” me një post më të lartë, madje brenda në ministri, në “kupolën” e saj. Ndoshta, për të qenë më afër “zgjidhjes”.

Pra, janë disa pikëpyetje që, mesa duket, i kanë “shpëtuar” ministrisë, por që ka detyrimin institucional të jetë transparente.

Si ta lexojmë këtë raport? Çfarë të shikojmë e besojmë?

Problemi qëndron se Ministria ka dalë mbi ligjin. Atëherë, të besojmë çfarë shikojmë në realitetin e përditshëm në fakultete, apo të dëgjojmë çfarë i pëlqen të na servirë Ministria e Arsimit? Të besojmë mamuthërinë që shikojmë apo të besojmë se  “zënkat” e Rektorit dhe Kancelarit paskëshin qenë “problemi madhor”?

Mjerisht, një situatë që nuk do ta dëshironim ta jetonim, tani, në vitin 2018!

Shfaqje të shëmtuara që “dhunshëm" na kanë kthyer në spektatorë. Por, në fakt, bota akedemike duhet të jetë, aty, si aktore kryesore, të qartësojë dhe të zgjidhë vetë problemet e saj. Shkolla i paraprin shoqërisë, dhe, fatmirësisht, këtë fuqi të saj nuk e ndal dot askush, e aq më pak politika mjerane e kësaj ministrie.

Këtë duhet t’ia mësojmë ministrisë sonë përgjegjëse për arsimin.

Me sa duket “gjetkë fle lepuri” dhe, qëllimisht, drejtohemi në një tymnajë për të mos parë dhe kuptuar atë që duhet. Pavarësisht kësaj, duket se e vërteta ngadalë po merr formë të dukshme, “halli i madh” duket se nuk qenkërka as rankimi, dhe as akreditimi i Universitetit të Tiranës, por financimi i tij.

E vërteta zhytet, por nuk mbytet-thotë i mençuri popull.

Të fundit