Mungesa e urimit amerikan për Ramën shpjegohet nga “Memorandumi Rubio”. Çfarë dimë deri tani për të

Teksti i plotë i memorandumit të Sekretarit Rubio nuk është publikuar zyrtarisht. 

Ai është një qarkore e brendshme diplomatike e dërguar më 17 korrik 2025 në të gjitha misionet diplomatike amerikane, dhe përmban udhëzime për mënyrën se si Departamenti i Shtetit duhet të komunikojë publikisht në lidhje me zgjedhjet në vende të huaja.

Sipas Reuters, AP, dhe Wall Street Journal, memorandumi përmban këto udhëzime kryesore:

• Diplomatët amerikanë nuk duhet të komentojnë më mbi ndershmërinë, integritetin apo legjitimitetin e proceseve zgjedhore në vende të tjera.

• Deklaratat publike duhet të përqendrohen vetëm në urimin e kandidatit fitues.

• Komentet për zgjedhjet duhet të bëhen vetëm nëse ekziston një “interes i qartë dhe i fortë i politikës së jashtme të SHBA-së”, dhe ato duhet të miratohen nga Sekretari i Shtetit ose zëdhënësi zyrtar i Departamentit të Shtetit.

• Në memorandum theksohet rëndësia e sovranitetit kombëtar, si prioritet i administratës Trump.

Meqë bëhet fjalë për një dokument të brendshëm diplomatik, teksti i plotë nuk është i aksesueshëm publikisht, por ka disa mënyra për ta kërkuar:

1. Kërkesë zyrtare përmes Ligjit për Lirinë e Informimit (FOIA). Mund të bëhet një kërkesë në Departamentin e Shtetit për të marrë një kopje të memorandumit të datës 17 korrik 2025, të firmosur nga Rubio, që ka të bëjë me komunikimet për zgjedhjet e huaja.

2. Monitorim për publikim nga media apo OJQ të transparencës
Media si Wall Street Journal, Reuters, apo organizata si American Oversight dhe Project on Government Oversight mund të publikojnë dokumentin nëse e marrin përmes një kërkese FOIA.

Çfarë ka raportuar media:

• Reuters: Konfirmon se urdhri i Rubio-s ndalon diplomatët të komentojnë mbi vlerat demokratike apo rregullsinë e zgjedhjeve në vende të huaja.

• AP News: Raporton se vetëm deklarata urimi lejohen — dhe ato gjithashtu kërkojnë miratim të lartë dhe interes të qartë të SHBA-së.

• Wall Street Journal: Thotë se kjo është pjesë e një zhvendosjeje të gjerë të politikës së jashtme, që shmang presionin për reforma të brendshme demokratike në vendet e tjera.