Flash News

Armand Shakaj dyshohet se e vrau dhe e groposi Eglant Koçin, çfarë u bë “mollë sherri” mes shokëve

Ulen çmimet e karburanteve, ja sa do të shitet nafta dhe benzina

POLITICO nxjerr deklaratën e fortë të Ramës: Të huajt janë më të rëndësishëm se shqiptarët

Televizioni amerikan: Protestat po kthehen në sfidë të hapur ndaj Ramës

Zhdukja e Eglant Koçit, policia: Një strukturë e posaçme po merret me gjetjen e trupit

E-TJERA

Ekspertët e huaj komentojnë "Diellën": Ministrja virtuale që do të mbajë gjallë korrupsionin

Politiko 17 Shtator 2025, 10:05

Ekspertët e huaj komentojnë "Diellën": Ministrja

Ditët e fundit, Shqipëria ka bërë bujë ndërkombëtare për një zhvillim të pazakontë: Kryeministri Edi Rama njoftoi të enjten e kaluar emërimin e një ministri të krijuar nga inteligjenca artificiale.

Gazeta e përditshme argjentinase “La Nacion” shkruan se ajo që u prit si inovacion, shpejt ngjalli debate mbi përdorshmërinë dhe objektivitetin e këtij mjeti.

Ministrja e re, e quajtur Diella nuk ekziston fizikisht. Megjithatë, ajo do të jetë përgjegjëse për të gjitha vendimet mbi tenderët e prokurimeve publike, me qëllimin për t’i bërë ata “100% të lirë nga korrupsioni” dhe për të garantuar që të gjitha fondet publike të jenë “plotësisht transparente”. Diella do të shqyrtojë çdo tender ku qeveria punëson kompani private dhe do të “vlerësojë objektivisht meritat e secilit.”

Ekspertët theksojnë, në “La Nacion” se Shqipëria përballet me sfida strukturore të korrupsionit në prokurimet publike, lidhjeve politike-biznes dhe besimit të ulët institucional.

Rama është kryeministër prej më shumë se 10 vitesh dhe po kërkon anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian, i cili ka standarde të larta anti-korrupsion.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se ideja e një entiteti plotësisht objektiv dhe të pandikuar nuk është e realizueshme në praktikë. Sfidat kryesore lidhen me pyetjen se kush e trajnoi këtë inteligjencë artificiale dhe si u bë trajnimi. Nuk është bërë publikisht e qartë se cilat të dhëna janë përdorur, çfarë kriteresh ndjek Diella dhe cilat mekanizma kontrolli e mbikëqyrin.

“Opaciteti në prokurimet publike mund të vazhdojë sepse ndoshta AI është trajnuar për të favorizuar një kompani dhe për të përjashtuar një tjetër; këto janë situata që nuk mund të njihen pa transparencë,” shpjegon Gastón Pérez Alfaro, profesor në UCEMA.

Ekspertët theksojnë gjithashtu se inteligjenca artificiale nuk kupton kontekstin si një njeri. Edhe nëse AI mund të identifikojë anomalitë bazuar në të dhënat lokale, ajo nuk mund të vlerësojë dimensionin njerëzor apo faktorët kontekstualë që ndikojnë në vendimmarrje.

Si zgjidhje, specialistët rekomandojnë një kombinim të të dy botëve: përdorimin e AI për të përshpejtuar proceset dhe për të analizuar sasi të mëdha të dhënash, por gjithmonë me gjykim njerëzor dhe transparencë në të dhënat e përdorura.

“AI mund të ndihmojë në zbulimin e parregullsive, por nuk mund të zhdukë korrupsionin vetë. Pa reforma të thella dhe qytetarë aktivë, teknologjia mund të shërbejë vetëm si fasadë,” shton Jorge Vilas Díaz Cordero.

Pra, ndërsa Diella mund të përshpejtojë procedurat e tenderëve, rreziku që ajo të reflektojë paragjykimet dhe ndikimet e atyre që e krijuan mbetet i pranishëm. Objektiviteti nuk garantizohet vetëm nga makinat, por nga pluralizmi, auditimi dhe mbikëqyrja qytetare.

Të fundit