Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

E-TJERA

Gjeniu i letrave shqipe u shua! Kush ishte Ismail Kadare, “rrëmbyesi” i çmimeve të shumta

Politiko 1 Korrik 2024, 09:33

Gjeniu i letrave shqipe u shua! Kush ishte Ismail Kadare,

Isamil Kadare ka mbyllur sytë përgjithmonë mëngjesin e kësaj të hëne në Urgjencë.Ai u lind më 28 janar 1936. A ishte figurë letrare dhe intelektuale kryesore ndërkombëtare. Romani Gjenerali i ushtrisë së vdekur, e bëri të famshëm ndërkombëtarisht.

Në vitin 1992, Kadare u nderua me çmimin “Cino Del Duca”; në vitin 1998, Çmimin Herder; në vitin 2005, përurimi i Çmimit Ndërkombëtar Man Booker; në vitin 2009, Çmimi i Arteve Princi i Asturias; dhe në vitin 2015, Çmimin Jerusalem. Atij iu dha Çmimi Park Kyong-ni në 2019, dhe Çmimi Ndërkombëtar Neustadt për Letërsinë në 2020.

Në vitin 1996, Franca e bëri atë një bashkëpunëtor të huaj të Académie des Sciences Morales et Politiques të Francës, dhe në vitin 2016, ai ishte një marrës i Commandeur de la Légion d’Honneur. Ai është nominuar për Çmimin Nobel në Letërsi 15 herë. Që prej viteve 1990, Kadaresë i është kërkuar nga të dyja partitë kryesore politike në Shqipëri që të bëhet President konsensual i Shqipërisë, por ka refuzuar.

Juri i tij nominues për Çmimin Neustadt shkroi: “Kadare është pasardhësi i Franz Kafkës. Askush që nga Kafka nuk është thelluar në mekanizmin skëterrë të pushtetit totalitar dhe ndikimin e tij në shpirtin njerëzor në aq thellësi hipnotike sa Kadare”. Shkrimi i tij është krahasuar gjithashtu me atë të Nikolai Gogol, George Orëell, Gabriel García Márquez, Milan Kundera dhe Balzac.

Duke jetuar në Shqipëri gjatë një kohe censure të rreptë, Kadare sajoi manovra dinake për të mposhtur censuruesit komunistë që kishin ndaluar tre nga librat e tij, duke përdorur mjete të tilla si shëmbëlltyra, miti, fabula, përralla popullore, alegoria dhe legjenda, të spërkatura me dyfishime, aludim, insinuatë, satirë dhe mesazhe të koduara.

Në vitin 1990, për t’i shpëtuar regjimit komunist dhe policisë së tij sekrete Sigurimi, ai dezertoi në Paris. Veprat e tij janë botuar në mbi 50 gjuhë. Neë York Times shkruante se ai ishte një figurë kombëtare në Shqipëri, e krahasueshme për nga popullariteti ndoshta me Mark Twain në Shtetet e Bashkuara dhe se “vështirë se ka një familje shqiptare pa një libër Kadare”.

Të fundit