Njihuni me Iljaz Mehmetin, inxhinierin që braktisi Veriun për të prodhuar verë në Berat

Në botën e prodhimit të verës, koncepti i terroirit, kombinimi unik i tokës, klimës, topografisë dhe punës njerëzore, është përcaktuesi absolut i cilësisë.

Për Iljaz Mehmetin, një inxhinier miniere me origjinë nga Kelmendi, i lindur në Shkodër dhe me një jetë të ndarë mes Durrësit dhe Italisë, ky kërkim për tokën ideale nuk ishte thjesht një pasion, por një proces shkencor i udhëhequr nga një logjikë strikte.

Rrugëtimi i tij për të gjetur vendin e përsosur për prodhimin e verës thekson sfidat e mëdha infrastrukturore, pronësore dhe logjistike me të cilat përballet bujqësia shqiptare sot, njëkohësisht duke dëshmuar se arritja e ekselencës kërkon braktisjen e zonave të rehatisë.

Profesioni i inxhinierit të minierave e kishte pajisur Mehmetin me një mjet të fuqishëm: aftësinë për të lexuar gjeologjinë dhe strukturën e tokës, granulometrinë dhe përbërjen e saj minerale.

Ai tregon se kërkimet e para i nisi në zonën e Bukmirës në Mirditë, i shtyrë nga gojëdhënat lokale. Megjithatë, analizat gjeologjike dhe kushtet praktike vërtetuan se ky terren nuk ishte i përshtatshëm për kultivimin e një rrushi të standardeve të larta.

oka nuk e kullonte mirë ujin dhe, përveç mungesës së elementeve ideale agronomike, u shfaq një problem madhor: infrastruktura. Distanca nga qendrat e qytetërimit, rrugët e këqija dhe mungesa e një logjistike të besueshme për laboratorë, staf të kualifikuar dhe energji, e bënë të pamundur zhvillimin e një kantine profesionale pranë vreshtave në këtë zonë.

Ai e përshkruan këtë rajon si një ndër zonat më ekskluzive të Mesdheut për vreshtari, një perlë e jashtëzakonshme ku ekuilibri mes relievit dhe klimës është perfekt.

Sipas tij, Zagora mund të prodhojë rrush që rivalizon çdo rajon tjetër botëror. Por edhe këtu, realiteti i vrazhdë shqiptar u bë pengesë. Përtej cilësisë së tokës, ai u përball me probleme të rënda me pronësinë, fragmentimin e tokave dhe një krizë akute të krahut të punës që filloi të ndihej ashpër rreth viteve 2017-2018. Braktisja e fshatit nga popullsia dhe mungesa totale e incentivave dhe politikave zhvillimore nga shteti e lanë këtë tokë pjellore pa një të ardhme dinamike bujqësore.

Kërkimi i tij përfshiu edhe analiza në zonën e Mallakastrës së Sipërme dhe në Belsh. Belshi ofronte një kontekst gjeologjik të jashtëzakonshëm, por penalizohej nga kuota e ulët mbi nivelin e detit (nën 200 metra), duke mos arritur dot parametrat për një verë hiper-cilësore. Përfundimisht, ai vendosi të zbresë në Rrëshnik të Beratit, një zonë e cila përputhej me vizionin e tij pedant dhe ku ai pa mundësinë e vërtetë për të ndërtuar diçka madhështore.

Mehmeti nënvizon një fakt domethënës rreth produkteve shqiptare: ai kishte për qëllim të thyente mitin dekurajues se shqiptarët nuk janë të aftë të prodhojnë një produkt material të nivelit të lartë apo ekselent. Duke refuzuar kompromiset me cilësinë e tokës dhe infrastrukturës, vendimi i tij për të ngritur themelet e verës 'Kodiku' në Berat është dëshmi e qartë e një metodologjie të bazuar te dija shkencore dhe vullneti për të sjellë një standard europian në realitetin shqiptar.