VOA: Si po përballen fermerët e agrumeve në jug me ndryshimin e klimës dhe neglizhencën e shtetit

Qarku i Vlorës në Shqipëri prodhon rreth 65 % të agrumeve shqiptare. Kushtet klimaterike kanë ndikuar këtë vit që prodhimi të vijë me vonesë ndërsa fermerët po gjejnë mjaft vështirësi në shitjen e mandarinës. Mos mbështetja e fermerëve nga shteti me grande bujqësore po ndikon që të bie interesi i tyre për të mbjellë sipërfaqe të reja.

Fushat dhe kodrat e buta të Vrinës, Mursisë dhe Konispolit në skajin më jugor të Shqipërisë gjelbërojnë nga sipërfaqet me agrume ku ka nisur vjelja e prodhimit të sivjetshëm.

Kultivimi i portokalleve dhe mandarinave është rritur vit pas viti duke e kthyer Qarkun e Vlorës në prodhuesin më të madh të agrumeve në Shqipëri me rreth 65 % të sipërfaqeve të mbjella.

Në Mursi, fshati që nisi disa vite më parë historinë e kultivimit dhe që tani quhet toka e agrumeve, Athina Pando, administratore e njësisë thotë se këtë vit prodhimi ka ardhur me vonesë për shkak të kushteve klimaterike.

“Sezoni i agrumeve këtë vit për shkak të kushteve klimaterike na erdhi me vonesë mbi 20 ditë. Krahasuar me vitet e shkuara në këtë kohë pjesa e kultivuar në zonën e malit kishte kaluar mbi gjysmën e prodhimit në shitje, ndërsa këtë vit nuk ka filluar ende. Mbi 70% e popullsisë këtu merren me agrume me kultivimin e mandarinave dhe portokalleve.”

Edhe Ariol Shero, administrator i kompanisë Agro Konispoli thotë se ky vit ka qenë një vit i vështirë për shkak të ndikimit të klimës.

Ky është një vit shumë i vështirë për shkak edhe të thatësirës që ka bërë në muajt shtator dhe tetor dhe kohës shumë të ngrohtë e cila nuk përkon me sezonin e mandarinës .I ka lënë shumë mbrapa në pjekje kokrrat dhe tani presim të fillojmë sezonin.

Shumë fermerë e shesin prodhimin drejtpërdrejtë nga ara tek tregtarët dhe me gjithë rritjen e kapacitetit të grumbullimit magazinimi dhe marketingu nuk është zgjidhur plotësisht, thotë zonja Pando.

Marketingu dhe grumbullimi në magazina i prodhimit është një nga problemet kryesore që të mos bëhen këto shitjet e prodhimit në mënyrë spontane, si në treg themi ne, nga ara direkt tek tregtari”.

Ndërsa Arioli, kompania e të cilit, e krijuar 6 vite më parë, thotë se ky vit ka kërkesë, por ata ende nuk janë gati sepse prodhimi nuk ka arritur në ciklin e pjekjes.

“100 % e prodhimit që unë kam dhe asaj që mbledh edhe nga fermerët është vetëm për eksport. Kryesisht në vendet e Bashkimit Europian dhe së fundi kemi nënshkruar edhe një kontratë me Lidl market dhe po furnizojmë dhe ata. Nuk mund ta plotësojmë momentalisht kërkesën e tregut sepse tregu i kërkon të plota, të kuqe dhe momentalisht mandarina nuk ka arritur në fazën kulmore të pjekjes së saj.

Administratorja e njësisë së Mursisë rendit tek vështirësitë problemin e çmimit të produktit i cili konkurohet nga Greqia fqinje ku fermerët rimbursohen dhe e ulin çmimin e mandarinës duke vështirësuar depërtimin në tregje të mandarinës shqiptare.

“Shkaku kryesor për uljen e çmimit të produktit tonë është fqinji jonë, Greqia. Ata e ulin çmimin sepse subvencionohen, kurse tek ne subvencionimi tek bujku është zero.”

Ndërsa fermerët e kësaj zone e nisën me shumë optimizëm kultivimin e agrumeve duke rritur vit pas viti sipërfaqet e mbjella optimizmi tani ka filluar të bie. Administratorja Pando thotë se ata nuk dëmshpërblehen për dëmet që u sjell natyra dhe nuk mbështeten me subvencione.

“Erdhën shumë te entuziazmuar, shumë të rinj, shumë familje nga jashtë. Por duke parë që nuk kishte mbështetje nga shteti interesimi ka rënë. Pësojmë dëme atmosferike, për shembull 40 fermerë u dëmtuan nga breshëri këtë vit dhe nuk u mor asnjë masë për dëmshpërblimin e tyre. Çfarë të bëjnë ata, e lënë aktivitetin dhe ikin në emigracion.”

Ndërsa Arioli është edhe më kritik kur flet për mosmbështetjen e fermerëve që kultivojnë agrume

“Të vetmet gjëra që nuk mungojnë në këtë zonë janë punëtorët e palodhur dhe sfidat që kemi me shtetin shqiptar. Në zonën e Konispolit mungon pothuajse cdo gjë që është në shërbim të fermerit. Mungojnë subvencionet, mungon energjia elektrike, mungojnë kanalet kulluese, mungon energjia elektrike, mungojnë rrugët e fushave, mungojnë shumë gjëra për ne.”

Sipas statistikave zyrtare prodhimi i agrumeve vitin e shkuar ishte në Shqipëri rreth 55 mijë tonë, ku niveli më i lartë i prodhimit është shënuar në Qarkun e Vlorës me 35.800 tonë.

Ndërsa në vitin 2021 u prodhuan mbi 50 mijë tonë agrume.

Sipas Institutit Europian të Statistikave, Shqipëria vijon të jetë një nga shtatë prodhuesit më të mëdhenj të agrumeve në Europë./ VOA