Flash News

Armand Shakaj dyshohet se e vrau dhe e groposi Eglant Koçin, çfarë u bë “mollë sherri” mes shokëve

Ulen çmimet e karburanteve, ja sa do të shitet nafta dhe benzina

POLITICO nxjerr deklaratën e fortë të Ramës: Të huajt janë më të rëndësishëm se shqiptarët

Televizioni amerikan: Protestat po kthehen në sfidë të hapur ndaj Ramës

Zhdukja e Eglant Koçit, policia: Një strukturë e posaçme po merret me gjetjen e trupit

OPINEWS

Ministrja e AI në Shqipëri: Inovacion apo Iluzion?

Politiko 12 Shtator 2025, 17:31
Ministrja e AI në Shqipëri: Inovacion apo Iluzion?

CyberNews

Shqipëria ka hedhur idenë e emërimit të një chatbot-i me inteligjencë artificiale të quajtur Djella si “shërbëtore e prokurimeve publike.” Nëse zbatohet, kjo do të ishte hera e parë që një qeveri në botë i jep përgjegjësi ministrore një inteligjence artificiale.

Mbështetësit argumentojnë se AI nuk mund të marrë ryshfet—një propozim joshës në një vend që renditet i 80-ti nga 180 shtete në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International. Por pyetja më e thellë është nëse Djella do të ushtrojë vërtet autoritet të pavarur, apo thjesht do të ofrojë një fasadë dixhitale për vendime që, në fakt, vazhdojnë të merren nga interesat njerëzore politike.

Evolucioni i Djellës ka qenë i shpejtë. E prezantuar në vitin 2024 në platformën e-Albania si një mjet bazik pyetje-përgjigje, ajo u përgjigjej pyetjeve për dokumente, taksa dhe leje. Në fillim të vitit 2025, Djella 2.0 u shfaq me një avatar të animuar të aftë për ndërveprim vokal e vizual, me qëllim ndihmën e qytetarëve më pak të aftë digjitalisht. Deri në mesin e vitit 2025, shqiptarët mund të rinovonin kartat e identitetit vetëm me zë, pa pasur nevojë të kalonin nëpër formularë të ndërlikuar.

Në aspektin teknik, Djella funksionon mbi infrastrukturën Azure OpenAI të Microsoft-it. Kryeministri Edi Rama e ka mbështetur projektin si një strategji digjitale për ta bërë Shqipërinë të kapërcejë reputacionin burokratik. Në një fjalim të fundit, ai përdori edhe një metaforë sportive:

“Një trajner basketbolli bën zëvendësime të vazhdueshme, ndërsa një trajner futbolli është i kufizuar në tre. Qeveria jonë duhet të luajë basketboll, jo futboll.”
Rama tani dëshiron që Djella të menaxhojë të gjithë procesin e prokurimit—duke përfshirë infrastrukturën, furnizimet mjekësore dhe kontratat e IT—me premtimin për “100 për qind transparencë dhe llogaridhënie.”

Por pyetjet mbi ligjshmërinë dhe përgjegjësinë mbeten të hapura. Kur emërohet një ministër, ai betohet para presidentit. Si do të bënte një chatbot një betim zyrtar? A do të ishte i vlefshëm një avatar që lexon me zë sintetik kushtet e betimit?

Dhe nëse diçka shkon keq—p.sh. një prokurim i keqmenaxhuar apo një të dhënë e korruptuar—kush do ta mbajë përgjegjësinë? Kryeministri? Programuesit? Microsoft-i?

Djella mund të përshkruhet më saktë si një mbajtëse teknike e detyrës, me vendimmarrës të vërtetë njerëzorë pas ekranit. Nëse Presidenti Bajram Bega e miraton këtë eksperiment, ai mund të vendosë një precedent global. Por gjithashtu do të hapë dilema demokratike: A mund të shprehin qytetarët mospajtim ndaj një ministreje AI? A mund ta shkarkojnë atë? Apo do të mbeten duke bërtitur përpara një ekrani, pa askënd përgjegjës nga ana tjetër?

Të fundit