Kush ishte Princi Philip, bashkëshorti i një prej grave më të fuqishme në botë

Princi Philip, burri i Mbretëreshës Elizabeth II dhe Duka i Edinburgut, vdiq sot në moshën 99 vjeçare, dhe ky lajm u dha vetë nga Pallati Buckingham. Ai ishte bashkëshorti i parë mbretëror mashkull që nga koha e Mbretëreshës Victoria në vitet 1800 - dhe bashkëshorti me shërbimin më të gjatë në historinë britanike.

"Me hidhërim të thellë Madhëria e saj Mbretëresha njofton vdekjen e burrit të saj të dashur, Lartmadhërisë së Tij Mbretërore Princit Philip, Dukës së Edinburgut," shkruhej në faqen zyrtare të Familjes Mbretërore. "Lartësia e Tij Mbretërore ndërroi jetë paqësisht këtë mëngjes në Kalanë Windsor. Njoftime të mëtejshme do të bëhen në kohën e duhur."

Princi Philip i Greqisë dhe Danimarkës ishte një oficer i ri i pashpresë kur ai u njoh me Princeshën e atëhershme Elizabeth pas Luftës së Dytë Botërore, kur ai kishte shërbyer me flotën Mesdhetare dhe Paqësore të Marinës Mbretërore.

"Të jesh i kursyer në luftë dhe të shohësh fitoren, të jetë dhënë shansi të pushosh dhe të rregullohesh, të kesh rënë në dashuri plotësisht dhe pa rezerva, i bën të gjitha problemet personale dhe madje të botës të duken të vogla, "ai shkroi mbretëreshës Elizabeth në 1946.

Në kohën e martesës së tyre në vitin 1947, ai hequr dorë nga titujt e tij mbretëror dhe karriera detare, mori nënshtetësinë britanike dhe ra dakord që fëmijët e tij të mbanin emrin e familjes së gruas së tij, Windsor.

Këto ishin sakrifica të rëndësishme, thotë Karina Urbach e Institutit të Kërkimeve Historike të Universitetit të Londrës. "Ai duhet të jetë penduar shumë," thotë ajo. "Është një jetë shumë e privilegjuar, natyrisht, por është gjithashtu një jetë shumë e mërzitshme. Kjo gjithashtu nënkuptonte që një njeri si ai, i cili është një njeri alfa, i cili dëshiron të udhëheqë, i cili dëshiron të njihet në profesionin e tij, dhe nuk mund ta përmbush atë ".

Më vonë gjatë jetës, Philip e përshkroi veten si "zbuluesi i pllakave më me përvojë në botë".

Filipi lindi në Korfuz, Greqi, në një degë thellësisht jofunksionale të familjes mbretërore Greke. Babai i tij ishte famëkeq si një bixhozxhi. Nëna e tij, e cila u diagnostikua me skizofreni dhe u dërgua në një spital mendor, u bë thellësisht fetare. Filipi i ri u rrit nga afërmve mbretërorë në të gjithë Evropën.

"Unë kisha mendime të paqarta. Çfarë mund të bëja? " - tha ai për BBC në  vitin1995."Pak e vështirë të jesh pa shtet ".

Në vitet e para, Filipi u konsiderua një rebel dhe një modernizues. Ai lejoi kamerat që të xhironin çfarë ndodhte në Pallatin Buckingham.

Por nga vitet 1970, Philip pa gjerësisht si një figurë kapriçoze, që tërhiqte gruan e tij në vendkalimet mbretërore, duke lëshuar gafa të përhershme dhe shumë të komentuara. Ai e quajti Pekinin një qytet "të kobshëm" ndërsa ishte për një vizitë atje. Një herë ai pyeti një kadete femër të marinës nëse ajo punonte në një klub striptizmi.

Matthew Glencross, një historian në King's College në Londër, thotë se këto deklarata mund të kenë qenë të qëllimshme. "Ai nuk ishte idiot," tha ai. "Ai dinte kur po thoshte disa gjëra. Dhe unë mendoj se ai pothuajse me dashje e bëri atë. Ai e shijoi atë, sepse siguronte anën e lehtë të një turneu mbretëror".

Philip ishte shoqëruesi dhe i besuari më i ngushtë i Mbretëreshës Elizabeth.

"Ai është dikush që nuk i bën lehtë komplimentet. Por ai ka qenë, thjesht, forca ime dhe të qëndrojë gjithë këto vite," tha ajo 50 vjet pas martesës së tyre. Çifti kishte katër fëmijë: Princi Charles, Princesha Anne, Princi Andrew dhe Princi Edward.

Historianët thonë se Philip, stërnip i Mbretëreshës Victoria, ishte gjithnjë i vetëdijshëm se, si bashkëshort mbretëror, ai nuk kishte asnjë rol kushtetues në politikën britanike ose jetën publike. Ai ishte i kujdesshëm që të mos e kalonte atë vijë.

Por ai i kushtoi shumë orë mbështetjes së institucioneve britanike dhe ishte një avokat i pasionuar për mjedisin - një pasion që e ndante me djalin i tij Charles. "Çmimi i Dukës së Edinburgut", të cilin ai themeloi në vitin 1956, nderon arritjet e të rinjve në të gjithë botën.

Philip njoftoi pensionimin e tij nga detyrat publike në vitin 2017.