‘Der Standard’: Jakov Milatoviç përkrah ‘Ballkanin e Hapur’, u mbështet nga nacionalistë serbë

Milo Gjukanoviç humbi zgjedhjet presidenciale të dielën përballë kandidatit 36-vjeçar i "Lëvizjes Evropa Tani", Jakov Milatoviç. Në balotazh, Milatoviç mori mbi 60% të votave, Gjukanoviq rreth 40%. Pjesëmarrja në votime ishte 70.7%. Rreth 542,000 qytetarë kishin të drejtë vote. Mali i Zi ka rreth 620,000 banorë.

"Mali i Zi ka marrë një vendim dhe unë e respektoj atë vendim. Uroj që Milatoviç të bëhet president i suksesshëm dhe që Mali i Zi të vazhdojë të jetë një vend i suksesshëm", tha Gjukanoviç pas humbjes së tij.

Gjukanoviç ka qenë në pushtet pothuajse vazhdimisht që nga viti 1991, qoftë si kryetar i qeverisë apo si kryetar shteti, dhe Partia e tij Socialiste Demokratike (DPS) ka humbur zgjedhjet që nga viti 2020. Rënia politike e partisë vazhdoi në zgjedhjet lokale tetorin e kaluar, kur DPS humbi kontrollin e 10 nga 14 komunat, duke përfshirë kryeqytetin Podgoricën.

Milatoviç ishte tashmë fytyra e opozitës në rritje në Podgoricë. Ai u mbështet nga dy kandidatë të tjerë nga votimi i parë më 19 mars, Andrija Mandiç, lider i Frontit Demokratik pro-Serb dhe Aleksa Beçiç nga partia Demokratike e Malit të Zi. Shoqëria malazeze aktualisht është e ndarë në tre grupe të mëdha, në bllokun pro-serb dhe pro-rus, në bllokun centralist-borgjez, të cilit i përket Milatoviq dhe në përkrahësit e DPS-së së Gjukanoviqit.

Mbështetje për Kishën Ortodokse Serbe

"Kjo është një fitore për të gjithë Malin e Zi, për ata që u diskriminuan, fëmijët e të cilëve po vdisnin nga uria, që nuk kishin drejtësi, që ishin të varfër. Kjo është një fitore e përbashkët e një Mali të Zi të bukur, më të mirë, më të drejtë dhe më të barabartë“, ka thënë Milatoviç. Politikani është i martuar me Milena Milatoviç dhe kanë tre fëmijë - vajzat Sara dhe Ana dhe djalin David. Ai flet anglisht, italisht dhe spanjisht.

Nuk ishte ai vetë që ngriti vetullat në qarqet perëndimore gjatë fushatës zgjedhore, por mbështetësit e tij. Midis tyre ishin nacionalistë serbë të ekstremit të djathtë si Vojisllav Sheshelj dhe çetnik të tjerë, dhe Kisha Ortodokse Serbe politikisht aktive, e cila është më larg nga sekularizmi se çdo organizatë tjetër fetare në Ballkan.

Bota serbe

Krimi i organizuar në Mal të Zi gjithashtu nuk i shmanget dhunës ekstreme. Klanet mafioze të drogës pranë Kotorrit mësohet se qëllojnë anëtarët e njëri-tjetrit. Në fund të fundit, ka shumë para në lojë dhe shumë njerëz në Mal të Zi kanë përfituar nga tregtia e kokainës vitet e fundit.

Është e paqartë se si do të pozicionohet Milatoviq gjeopolitikisht. Sepse votuesit e tij përfshijnë si forca properëndimore ashtu edhe njerëz që mbështesin Kremlinin dhe regjimin e presidentit serb Aleksandar Vuçiç. Disa analistë kanë frikë se Milatović do të forcojë gjithashtu idenë politike të një "bote serbe" siç ndiqet nga nacionalistët në Serbi. Ngjashëm me "botën ruse" të Putinit, kjo "botë serbe" synon të zgjerojë zonën e ndikimit të Serbisë mbi shtetet fqinje të Bosnjë-Hercegovinës, Malit të Zi, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut.

Ballkani i Hapur

Por, Milatoviç është padyshim pro projektit të Ballkanit të Hapur, të cilin presidenti serb Aleksandar Vuçiç e nisi me mikun e tij, kryeministrin shqiptar Edi Rama, dhe me mbështetjen e djalit të George Soros, Alexander Soros. Si pjesë e Open Balkan, do të thjeshtohen formalitetet doganore në kufi dhe do të njihen diplomat e ndërsjella. Por nëse vërtet kaloni kufirin - për shembull midis Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut - mund të përjetoni se duhet të prisni në radhën e makinave mbi të cilat varet tabela "Open Balkan".

Open Balkan shihet gjithashtu si një projekt rival i Procesit gjerman të Berlinit, i cili ka të bëjë me futjen e standardeve të BE-së në kufij. Ekspertët kritikojnë se "standardet" e Ballkanit të Hapur përmbysin standardet e BE-së dhe se projekti i Vuçiqit dhe Ramës "Open Balkan" po shitet si arritje e tyre, por në fakt është një grusht shteti PR me pak përmbajtje, ndërsa përmirësimet në fakt po kalojnë përmes nismave të BE-së dhe bëhen të mundur me fondet e BE-së.

Marrë me shkëputje nga Der Standard