Nga përplasjet për Kushtetuesen te përfundimi i mandatit/ DASH vlerëson Dvoranin, "armikun" e Metës

Departamenti Amerikan i Shtetit vlerësoi sot ish-kreun e KED-së dhe anëtarin e Gjykatës së Lartë Ardian Dvoranin si një ndër 12 kampionët në luftën ndaj korrupsionit.

Ky vlerësim për Dvoranin, duket se lidhet drejtpërdrejt me reformën në sistemin e drejtësisë, me ndryshime kushtetuese të cilat u miratuan në Kuvend më 21 Korrik 2016, ku spikaste ligji për ri-vlerësimin e përkohshem të gjyqtarëve dhe prokurorëve të Republikës së Shqipërisë, ose siç njihet ndryshe si procesi i "vettingut". Reforma në Drejtësi konsiderohet si një investim i ndërkombëtarëve në vendin tonë.

"Ne do ta mposhtim korrupsionin duke zbatuar reforma të shëndosha në përputhje me angazhimet ndërkombëtare antikorrupsion; zhvillimin e institucioneve transparente, të përgjegjshme; dhe fuqizimin e qytetarëve, gazetarëve dhe organizatave të shoqërisë civile për të ndihmuar në mposhtjen e këtij kërcënimi global ndaj sigurisë dhe demokracisë." - thuhej në deklaratën e sekretarit amerikan Antony J.Blinken.

Por, i vlerësuari i sotëm nga DASH, Ardian Dvorani, dikur konsiderohej si pengues i kësaj reforme nga Presidenti i Republikës, Ilir Meta. Ata patën një përplasje, pas interpretimeve të ndryshme të Kushtetutës për zgjedhjen e anëtarëve të rinj të Gjykatës Kushtetuese. Presidenti pretendonte se kreu i KED-it kishte shkelur Kushtetutën duke mos respektuar radhën e emërimeve, ndërsa Dvorani dhe shumica parlamentare mendonin se Presidenti kishte shkelur Kushtetutën duke dekretuar Marsida Xhaferllarin si gjykatëse edhe pse kishte humbur afatin 30 ditor të përcaktuar në ligj.

Meta pretendonte se arsyeja kryesore e mosngritjes së Gjykatës Kushtetuese, ishte bllokimi i funksionimit të Këshillit të Emërimeve në Drejtësi (KED) për dy vite me qëllim që në krye të saj të vinte Ardian Dvorani.

Presidenti i Republikës ngriti një padi penale ndaj ish-kreut të KED-së, Ardian Dvorani dhe kallëzimin e çoi në tre prokurori njëherësh, në Prokurorinë e Përgjithshme, në Prokurorinë e Krimeve të Rënda dhe atë të Tiranës. Dvorani akuzohej nga kreu i shteit për “shpërdorim të detyrës” dhe “përvetësimi i titullit apo i detyrës shtetërore” në lidhje me procedurat e ndjekura për ngritjen e Gjykatës Kushtetuese.

Në atë kohë, Meta publikonte dhe spote në rrjetet sociale, ku pretendonte se Dvorani po përdorej për kapjen e Gjykatës Kushtetuese dhe e konsideronte atë si një "ushtar të verbër të partisë". Madje, kreu i shteti nuk nguroi të sulmonte as diplomatët e huaj në vendin tonë, më së shumti ish-ambasadorët Donald Lu dhe Romana Vlahutin.

“Për zgjidhjen e krizës, unë nuk pres zgjidhje nga ndërkombëtarët, zgjidhjet janë në Kushtetutë po të donin. Për atë Kushtetutë që votuam me 140 vota ne na u puthën në buzë dy ambasadorët më të rëndësishëm nga gëzimi i madh, që bëmë me konsensus. Ashtu sikur për fat të keq bekuan kapjen e prokurorisë me 69 vota në kundërshtim të hapur me përcaktimin me 84 vota. Unë nuk e pres zgjidhjen nga diplomatë që sot janë në Shqipëri dhe nesër ikin në Taxhikistan, Afganistan apo dalin në pension. Unë zgjidhjen e pres vetëm te respektimi i Kushtetutës." - ishte një ndër deklarat e presidentit në atë kohë.

Çështja e përplasjeve për emërimet në Gjykatën Kushtetuese shkoi deri në Komisionin e Venecias dhe sipas kësaj të fundit, nuk kishtë kryer shkelje të Kushtetutës nga ana e presidentit Meta.

“Presidenti, përmes Aktit të tij të 5 nëntorit 2019, pezulloi në mënyrë të njëanshme procedurën e emërimit para skadimit të afatit 30 ditor të përcaktuar në ligj. Ndërsa një pezullim i tillë nuk parashikohet në mënyrë eksplicite nga Ligji për Gjykatën Kushtetuese, ai mund të jetë në përputhje me një mekanizëm zhbllokues që ka për qëllim zhbllokimin e një situate kur ka mosveprim ose vullnet dashakeq nga njëri prej aktorëve të përfshirë. Nëse nuk ka as vullnet dashakeq dhe as mosveprim, por përkundrazi duhet të plotësohet një boshllëk ligjor, ratio legis i mekanizmit zhbllokues nuk do të ishte i zbatueshëm. Si pasojë, do të duhet të ekzistojë mundësia për të ndërprerë funksionimin – përndryshe automatik – të mekanizmit zhbllokues. Ndaj, në bazë të një interpretimi teleologjik të dispozitave ligjore, është e justifikueshme të pranohet emërimi i mëvonshëm i një kandidati të dytë nga Presidenti. Prandaj duket e arsyeshme që Presidenti refuzoi të pranonte betimin e gjyqtares që pretendon se u emërua automatikisht”, thuhej në opninioni e Komisionit të Venecias.

Përplasjet Meta-Dvorani nuk u ndalën vetëm kaq. Kreu i shteit iu drejtua iu drejtuar Këshillit të Lartë Gjyqësor me një kërkesë lidhur me mandatin e Ardian Dvoranit, ku pretendonte se këtij të fundit i kishte përfunduar mandati prej 6 vjetësh.

Edhe kjo betejë u fitua nga kreu i shtetit, pasi KLGJ i ndërpreu mandatin Dvoranit me 6 vota pro dhe 3 kundër. Dy misionet e Bashkimit Europian dhe të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, EURALIUS dhe OPDAT, refuzuan të jepnin opinion lidhur me këtë çështje, pasi sipas tyre kjo ishte përgjegjësi ekskluzive e Këshillit të Lartë Gjyqësor.

Çështja tjetër që vlen të përmendet te Ardian Dvorani, është dhe ajo sesi ai kaloi procesin e vettingut. Ai shkaktoi debat për mosdeklarimin e rreth 100 milionë lekëve të vjetra. Komisioni i Pavarur i Kualifikimit e arsyetoi se nuk mund të konsiderohej fshehje pasurie mosdeklarimi i atyre llogarive bankare, pasi sipas KPK-së, gjyqtari i kishte deklaruar më parë llogaritë, të cilat justifikohen me të ardhura të ligjshme. Pas kësaj ngjarjeje, forca kryesore opozitare në vend, Partia Demokratike, akuzoi Komisionin e Pavarur të Kualifikimit për standard të dyfishtë.

Gjithsesi, administrata Biden duket se nuk i ka marrë në konsideratë çështjet e mësipërme për të vlerësuar "armikun" e Metës.

Presidenca ende nuk ka reaguar zyrtarisht lidhur me këtë vlerësim, por zëdhënësi i presidentit Meta, Tedi Blushi, në një përgjigje kundër kryeministrit Rama shkroi: "O faqezi, Ramaforma jote ngordh më 25 prill me 3 milion shpulla dhe shkelma të shqiptarëve, kundër teje, oligarkëve dhe diplomatëve të korruptuar deri në palcë. SHQIPËRIA E PARA DHE E PAMPOSHTUR!", ku duket se ka një sulm të drejtpërdrejtë dhe ndaj diplomatëve.