Euronews: Një vendstrehim spektakolar i shpendëve kërcënohet nga ndërtimi i një aeroporti në Shqipëri

Protestat nisën në Shqipëri të shtunën kundër një aeroporti të ri që po ndërtohet pranë një vendstrehim zogjsh në bregdetin e Adriatikut.

Laguna Vjosa-Nartë është një ndalesë vendimtare për tufat e shpendëve në migrimin e tyre vjetor midis Evropës dhe Afrikës. Zona u shpall peizazh i mbrojtur në vitin 2004.

Ambientalistët thonë se aeroporti mund të kërcënojë rreth 200 lloje shpendësh, duke përfshirë flamingo dhe pelikanë.

I vendosur të jetë më i madhi në vend, aeroporti do t'i shërbejë qytetit jugperëndimor të Vlorës në bregdetin Adriatik të Shqipërisë. Qeveria shpreson se do të nxisë turizmin në vendin shpesh të anashkaluar ballkanik.

Pse ambientalistët po protestojnë kundër aeroportit të ri të Shqipërisë?

Aeroporti i ri i Shqipërisë po ndërtohet në buzë të zonës së mbrojtur Vjosa-Nartë dhe në rrugën e fluturimit të shpendëve shtegtarë.

Zona ka vlerë të lartë ekologjike dhe potencial eko-turistik, por këto mund të rrënohen nga projekti.

Laguna është një vend i rëndësishëm ushqimi dhe folezimi për pelikanët dalmat, të cilët konsiderohen " të kërcënuar" nga Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN). Këta zogj dikur ishin afër zhdukjes në Shqipëri përpara se të bëheshin përpjekjet e ruajtjes gjatë dekadës së fundit.

Aeroporti mund të zvogëlojë habitatin e tyre dhe të pengojë lëvizjen e tyre, si dhe atë të specieve të tjera.

Më shumë se 100 ambientalistë dhe ornitologë u mblodhën në sheshin e ndërtimit të aeroportit të shtunën për të kundërshtuar projektin.

“Për ata që mendojnë se ky aeroport do të sjellë zhvillim, në realitet do të sjellë vetëm shkatërrim”, tha në protestë udhërrëfyesi turistik Alben Kola.

A shkel ligjet e biodiversitetit aeroporti i ri i Shqipërisë?

Bashkimi Evropian, të cilit Shqipëria synon t'i bashkohet një ditë, thotë se projekti i aeroportit është ndërmarrë në kundërshtim me ligjet kombëtare dhe konventat ndërkombëtare për mbrojtjen e biodiversitetit që Shqipëria ka ratifikuar.

Si Konventa e Bernës, e cila punon për të mbrojtur kafshët e egra evropiane dhe habitatet natyrore, ashtu edhe Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN) thonë se Shqipëria duhet të pezullojë ndërtimin e aeroportit.

“Kjo pasuri e natyrës nuk i përket vetëm neve por gjithë Europës dhe qeveritë e huaja po bëjnë më shumë për ta mbrojtur sesa ne”, thotë Joni Vorpsi, nga OJQ Mbrojtja dhe Ruajtja e Mjedisit Natyror në Shqipëri (PPNEA), e cila ka lufton prej vitesh për të mbrojtur lagunën.

Në nëntor, një gjykatë shqiptare hodhi poshtë një padi të ngritur nga OJQ-të lokale kundër ndërtimit të aeroportit, por ato planifikojnë të apelojnë.

Projekti i aeroportit filloi në dhjetor 2021 dhe pritet të përfundojë në fund të 2024.

Si mund të ndikojë aeroporti i ri i Shqipërisë te zogjtë?

Vorpsi thotë se aeroporti jo vetëm që do të shkatërronte habitatet e shpendëve, por do të rriste rrezikun e përplasjes së avionëve me zogjtë e mëdhenj.

Vjosa-Narta është një nga komplekset ligatinore më të rëndësishme në të gjithë Rrugën e Adriatikut, sipas PPNEA (Mbrojtja dhe Ruajtja e Mjedisit Natyror në Shqipëri). Qindra mijëra zogj ndalojnë atje çdo vit gjatë migrimit të tyre në pranverë dhe vjeshtë.

Është gjithashtu një kandidat për rrjetin e zonës Emerald, i cili ofron strehim për më shumë se 62 lloje zogjsh të listuar në direktivën e BE-së për Zogjtë.

Firma zvicerane që udhëheq projektin e aeroportit, Mabetex, thotë se shtigjet e ngritjes dhe uljes së avionëve nuk do të ndikojnë në rrugët e shpendëve.

Ai thotë se pista do të jetë 3.5 km nga vendi i shenjtë i shpendëve dhe 5 km larg nga rrugët kryesore të migrimit të shpendëve. Përkthyer nga Euronews